Edukira joan

Saint-Martin-en-Haut

Saint-Martin-en-Haut
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaRodano
Izen ofizialaSaint-Martin-en-Haut
Martin-l'Espérance
Posta kodea69850
Geografia
Koordenatuak45°39′35″N 4°33′42″E / 45.6597°N 4.5617°E / 45.6597; 4.5617
Mapa
Azalera38,64 km²
Altitudea453 m, 911 m eta 714 m
MugakideakMontromant, La Chapelle-sur-Coise, Duerne, Larajasse, Rontalon, Saint-André-la-Côte, Sainte-Catherine, Thurins eta Yzeron
Demografia
Biztanleria3.942 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.019 (%51,6) (%48,4) 1.896 alt_right
Dentsitatea102 bizt/km²
saint-martin-en-haut.fr

Saint-Martin-en-Haut Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.942 biztanle zituen 38,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montromant, La Chapelle-sur-Coise, Duerne, Larajasse, Rontalon, Saint-André-la-Côte, Sainte-Catherine, Thurins eta Yzeron.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Saint-Martin-en-HautSaint-Martin-en-Haut
Població amb 751 habitants (2000)Duerne (3,7 km)
Població amb 1077 habitants (2000)Rontalon (5,7 km)
Població amb 984 habitants (2000)Yzeron (5,9 km)
Població amb 403 habitants (2000)Montromant (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,5 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 873 mm-koa da, urtarrilean 9,8 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Symphorien-sur-Coise udalerrian dago, 7,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 861,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,1 °C) eta hotzena urtarrila (2,2 °C). Urteko prezipitazioa 897 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (98 mm) eta lehorrena otsaila (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,47 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,5 °C) baino 2,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2019, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1963 (7,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Saint-Martin-en-Haut)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.2 2.6 5.9 8.9 13.0 16.9 19.1 18.9 14.5 10.7 5.8 3.1 10.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 58 47 53 72 87 84 79 79 85 95 98 61 897
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+0,8+2,1+2,0+1,9+2,2+1,7+2,3+0,7+1,0+1,4+1,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,5 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.896 gizon, 2.019 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.99
1.58
 
90-94
 
3.67
2.58
 
85-89
 
4.16
2.32
 
80-84
 
3.91
4.17
 
75-79
 
4.85
8.07
 
70-74
 
5.15
3.64
 
65-69
 
7.08
6.01
 
60-64
 
4.16
7.81
 
55-59
 
6.59
7.91
 
50-54
 
9.61
4.01
 
45-49
 
5.99
5.85
 
40-44
 
5.50
5.33
 
35-39
 
6.49
5.27
 
30-34
 
4.51
5.22
 
25-29
 
3.22
5.01
 
20-24
 
3.22
7.96
 
15-19
 
6.04
5.96
 
10-14
 
4.80
6.17
 
5-9
 
4.51
5.12
 
0-4
 
5.55
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Martin-en-Haut udalerrian 3.766 biztanle zeuden eta 1.730 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,18 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

3.766biztanle
1.730elkarbizitza-unitate
2,18lagun elkarbizitza-unitateko
1.126familia
Udalerria
% 23
% 34
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.126 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (593). Guraso bakarreko 131 familietatik 121etan ama zen guraso bakarra. 634 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 166k seme-alaba bakarra zuten etxean, 241k bi, eta 85k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 402 bikoteetatik 50tan (% 12,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

593
402
131
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean634
Seme-alaba bat166
Bi seme-alaba241
Hiru seme-alaba80
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 3.302 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 36,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,2). 80 urte edo gehiagoko 368 biztanleetatik 281 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 87 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 14
40-54% 12
55-64% 17
65-79% 22
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 71
40-54% 78
55-64% 77
65-79% 74
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 7,2 PACS bidez lotuta). % 23,6 ezkongabeak ziren, % 7,2 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 46,5
Ezkongabea% 23,6
Izatezko bikotean% 9,7
PACS bidez lotuta% 7,2
Alarguna% 7,2
Dibortziatuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,8), eskulangileak (% 15,7), erdi-mailako lanbideak (% 15,4), goi-mailako langileak (% 10,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,8) Rodano departamenduko batez bestekoaren (% 24,7) gainetik dago. 50 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,9).[10]

Udalerria
% 11
% 15
% 11
% 16
% 38
Rodano
% 20
% 17
% 15
% 11
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.944 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.724 egoitza nagusi ziren, 70 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 150 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.313), eta apartamentuak gutxi ziren (606). Egoitza nagusietatik 1.093 beren jabearen bizilekuak ziren, 614 alokairuan zeuden, 129 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[11]

1.944etxebizitza
1.724egoitza nagusi
1.313etxe
606apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.724
Egoitza nagusia (1.724)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (70)Hutsik (150)

Etxe mota

1.313
606
Etxea (1.313)Apartamentua (606)

Jabetza egoera

1.093
614
Jabeak (1.093)Alokairuan (614)HLM (129)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (426).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik304
1919-1945125
1946-1970199
1971-1990426
1991-2005332
2006-2020257

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (758). 486 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 1.323 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 749 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 803tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela50
2 gela200
3 gela283
4 gela433
5 gela edo gehiago758

Berogailu mota

384
354
475
486
Gas sarea (384)Fuel-olioa (354)Elektrizitatea (475)Gas botila (25)Bestelakoak (486)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.323aparkalekua
749ibilgailu 1
803ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.304 biztanleetatik 1.865 aktibo ziren (% 80,9), horietako 1.782 lanean (% 77,3) eta 83 langabezian (aktiboen % 4,5).

2.30415-64 urteko biztanle
% 80,9aktibo
% 77,3lanean
% 4,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,7
25-54 urte% 95,3
55-64 urte% 67,6
Gizonak% 83,5
Emakumeak% 78,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,2
BEPC, brebeta% 7,7
CAP-BEP% 4,9
Batxilergoa% 4,7
Goi-mailako +2% 2,3
Goi-mailako +3/4% 2,5
Goi-mailako +5% 5,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

439 ez-aktibotik 182 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,5), 156 erretiraturik zeuden (% 35,5) eta 101 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,0).

Ez-aktiboak

% 41
% 36
% 23
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 28
% 22
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.774 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.782 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.774enplegu udalerrian
% 79,1soldatapeko
% 20,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.540 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.540 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.500 €
% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 224 komertzioetatik, 9 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 37 eraikuntza enpresak ziren, 55 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 32 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 58 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 3 margolariak, 8 zurginak, 5 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 6 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 4 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 drogeria eta 2 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Saint-Martin-en-Haut udalerrian 142 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.604 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Martin-en-Haut udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 251 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1966ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Symphorien-C », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]