Edukira joan

Saint-Yan

Wikipedia, Entziklopedia askea
Saint-Yan
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona eta Loira
Izen ofizialaSaint-Yan
Yan-l'Arconce
Posta kodea71600
Geografia
Koordenatuak46°24′43″N 4°02′18″E / 46.4119°N 4.0383°E / 46.4119; 4.0383
Mapa
Azalera26,15 km²
Altitudea229 m, 287 m eta 261 m
MugakideakChassenard, L'Hôpital-le-Mercier, Montceaux-l'Étoile, Paray-le-Monial, Poisson, Varenne-Saint-Germain, Versaugues eta Vitry-en-Charollais
Demografia
Biztanleria1.113 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 577 (%51,7) (%48,3) 539 alt_right
Dentsitatea43 bizt/km²
saint-yan.fr

Saint-Yan Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.113 biztanle zituen 26,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chassenard, L'Hôpital-le-Mercier, Montceaux-l'Étoile, Paray-le-Monial, Poisson, Varenne-Saint-Germain, Versaugues eta Vitry-en-Charollais.

Mapa
Saint-Yan eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Saint-YanSaint-Yan
Població amb 918 habitants (2000)Chassenard (5,5 km)
Població amb 199 habitants (2000)Versaugues (5,8 km)
Població amb 259 habitants (2000)Vindecy (6,8 km)
Població amb 578 habitants (2000)Poisson (7,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 16,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 804 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 772,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,2 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (3,3 °C). Urteko prezipitazioa 835 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (87 mm) eta lehorrena otsaila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,0 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1985 (8,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Saint-Yan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.3 3.8 7.1 10.2 14.4 18.2 20.3 19.7 15.3 11.5 6.7 3.9 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 65 53 56 66 84 69 69 68 68 79 87 73 835
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,3+1,4+1,3+1,5+1,9+1,4+1,8+0,3+0,8+1,1+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea70080090010001100120013001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 539 gizon, 577 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.67
 
90-94
 
2.43
1.67
 
85-89
 
3.29
3.53
 
80-84
 
5.72
7.05
 
75-79
 
5.72
2.78
 
70-74
 
6.59
4.45
 
65-69
 
3.29
7.05
 
60-64
 
6.59
9.09
 
55-59
 
9.36
2.78
 
50-54
 
5.89
7.61
 
45-49
 
4.51
10.02
 
40-44
 
7.28
6.49
 
35-39
 
6.76
4.64
 
30-34
 
3.64
3.71
 
25-29
 
4.33
1.67
 
20-24
 
1.73
7.24
 
15-19
 
2.95
8.35
 
10-14
 
9.53
5.01
 
5-9
 
3.99
5.19
 
0-4
 
6.41
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Yan udalerrian 1.104 biztanle zeuden eta 522 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.104biztanle
522elkarbizitza-unitate
2,11lagun elkarbizitza-unitateko
331familia
Udalerria
% 24
% 34
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 331 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (177). Guraso bakarreko 30 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 197 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 55k seme-alaba bakarra zuten etxean, 52k bi, eta 27k hiru edo gehiago.[10]

177
124
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean197
Seme-alaba bat55
Bi seme-alaba52
Hiru seme-alaba21
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 939 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,7).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 8
40-54% 12
55-64% 18
65-79% 28
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 84
40-54% 80
55-64% 74
65-79% 68
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,4 izatezko bikotean eta % 7,0 PACS bidez lotuta). % 17,5 ezkongabeak ziren, % 8,7 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,6
Ezkongabea% 17,5
Izatezko bikotean% 12,4
Alarguna% 8,7
PACS bidez lotuta% 7,0
Dibortziatuta% 6,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,2), eskulangileak (% 20,3), erdi-mailako lanbideak (% 16,9), enplegatuak (% 15,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,2) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).[10]

Udalerria
% 17
% 15
% 20
% 36
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 598 etxebizitza zeuden. Horietatik 527 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 48 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (534), eta apartamentuak gutxi ziren (60). Egoitza nagusietatik 401 beren jabearen bizilekuak ziren, 115 alokairuan zeuden, 44 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[11]

598etxebizitza
527egoitza nagusi
534etxe
60apartamentu

Etxebizitza multzoa

527
48
Egoitza nagusia (527)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (23)Hutsik (48)

Etxe mota

534
60
Etxea (534)Apartamentua (60)

Jabetza egoera

401
115
Jabeak (401)Alokairuan (115)HLM (44)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (137).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik83
1919-194532
1946-1970105
1971-1990137
1991-200579
2006-202087

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (303). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (209 etxebizitzatan). 396 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 237 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 263tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela15
3 gela66
4 gela144
5 gela edo gehiago303

Berogailu mota

209
50
143
116
Gas sarea (209)Fuel-olioa (50)Elektrizitatea (143)Gas botila (9)Bestelakoak (116)

Aparkalekua eta ibilgailuak

396aparkalekua
237ibilgailu 1
263ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 613 biztanleetatik 489 aktibo ziren (% 79,8), horietako 463 lanean (% 75,5) eta 26 langabezian (aktiboen % 5,3).

61315-64 urteko biztanle
% 79,8aktibo
% 75,5lanean
% 5,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,8
25-54 urte% 93,8
55-64 urte% 63,9
Gizonak% 82,4
Emakumeak% 76,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,8
BEPC, brebeta% 17,6
CAP-BEP% 4,2
Batxilergoa% 4,8
Goi-mailako +2% 3,8
Goi-mailako +3/4% 2,4
Goi-mailako +5% 6,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

124 ez-aktibotik 41 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,1), 44 erretiraturik zeuden (% 35,5) eta 40 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,3).

Ez-aktiboak

% 33
% 35
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 29
% 29
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 259 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 463 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

259enplegu udalerrian
% 73,0soldatapeko
% 27,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.960 eurokoa zen.

24.960 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 50 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.[13]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[14]

2000. urtean Saint-Yan udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.794 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1954ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Yan », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Yan&oldid=11329382"(e)tik eskuratuta