Edukira joan

Sartes

Sartes
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
Barrutiarrondissement of Neufchâteau
Izen ofizialaSartes
Posta kodea88300
Geografia
Koordenatuak48°14′43″N 5°40′35″E / 48.2453°N 5.6764°E / 48.2453; 5.6764
Mapa
Azalera6,86 km²
Altitudea308 m, 466 m eta 385 m
MugakideakHarréville-les-Chanteurs, Outremécourt, Sommerécourt, Gendreville, Jainvillotte, Pompierre eta Bourmont entre Meuse et Mouzon
Demografia
Biztanleria88 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 48 (%52,2) (%47,8) 44 alt_right
Dentsitatea13 bizt/km²

Sartes Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 88 biztanle zituen 6,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Harréville-les-Chanteurs, Outremécourt, Sommerécourt, Gendreville, Jainvillotte, Pompierre eta Bourmont entre Meuse et Mouzon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SartesSartes
Població amb 229 habitants (2000)Pompierre (1,5 km)
Població amb 90 habitants (2000)Jainvillotte (2,0 km)
Població amb 85 habitants (2000)Sommerécourt (2,4 km)
Població amb 91 habitants (2000)Outremécourt (2,6 km)
Població amb 111 habitants (2000)Gendreville (3,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 907 mm-koa da, urtarrilean 13 euri-egun eta uztailean 9,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Ouen-lès-Parey udalerrian dago, 9,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 806,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,4 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,6 °C) eta hotzena urtarrila (1,4 °C). Urteko prezipitazioa 955 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (103 mm) eta lehorrena apirila (61 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,8 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2023 izan zen (11,1 °C) eta hotzena 1963 (7,7 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Sartes)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.4 2.1 5.4 8.9 13.1 16.6 18.6 18.0 13.6 9.7 5.2 2.4 9.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 89 74 72 61 81 68 71 74 75 93 94 103 955
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,3+0,9+1,0+1,1+1,5+1,3+1,3−0,2+0,1+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea501001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 44 gizon, 48 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
11.36
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
10.42
0.00
 
75-79
 
10.42
11.36
 
70-74
 
18.75
11.36
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
0.00
11.36
 
55-59
 
10.42
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
0.00
20.45
 
35-39
 
10.42
11.36
 
30-34
 
10.42
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
10.42
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
18.75
11.36
 
5-9
 
0.00
11.36
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sartes udalerrian 88 biztanle zeuden eta 42 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 14 kide bakarrekoak ziren, 14 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 9 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[8]

88biztanle
42elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
28familia
9Bikotea seme-alabekin
14Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
14Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 28 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (14). 14 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

14
9
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 57 etxebizitza zeuden. Horietatik 46 egoitza nagusi ziren, 6 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (57), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 37 beren jabearen bizilekuak ziren, 6 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[9]

57etxebizitza
46egoitza nagusi
57etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

46
6
5
Egoitza nagusia (46)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (6)Hutsik (5)

Etxe mota

57
Etxea (57)

Jabetza egoera

37
6
Jabeak (37)Alokairuan (6)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik23
1919-19453
1946-19702
1971-199013
1991-20053
2006-20201

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (29). 23 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 35 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 21 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 21tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela4
4 gela11
5 gela edo gehiago29

Berogailu mota

14
8
23
Fuel-olioa (14)Elektrizitatea (8)Bestelakoak (23)

Aparkalekua eta ibilgailuak

35aparkalekua
21ibilgailu 1
21ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 49 biztanleetatik 38 aktibo ziren (% 77,6), horietako 33 lanean (% 67,3) eta 5 langabezian (aktiboen % 13,2).

4915-64 urteko biztanle
% 77,6aktibo
% 67,3lanean
% 13,2langabezia-tasa

10 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,0), 5 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,0).

Ez-aktiboak

% 20
% 50
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 11 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 33 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

11enplegu udalerrian
% 72,7soldatapeko
% 27,3ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (21 gizon eta 22 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[10]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.[12]

2000. urtean Sartes udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 680 hektarea erabiltzen.[13]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « St Ouen-lès-Parey_sapc », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]