Edukira joan

Seyches

Wikipedia, Entziklopedia askea
Seyches
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Lot eta Garona
BarrutiMarmandeko barrutia
Kantonamenducanton of Seyches
Izen ofizialaSeyches
Posta kodea47350
Geografia
Koordenatuak44°32′59″N 0°18′18″E / 44.5497°N 0.305°E / 44.5497; 0.305
Mapa
Azalera24,69 km²
Altitudea7 m, 46 m, 133 m eta 85 m
MugakideakPeyrière, Escassefort, Lachapelle, Miramont-de-Guyenne, Montignac-Toupinerie, Puymiclan eta Virazeil
Demografia
Biztanleria1.063 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 528 (%50,3) (%49,7) 522 alt_right
Dentsitatea43 bizt/km²
mairie-seyches.fr

Seyches (frantsesez eta ofizialki: Seyches) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.063 biztanle zituen 24,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Peyrière, Escassefort, Lachapelle, Miramont-de-Guyenne, Montignac-Toupinerie, Puymiclan eta Virazeil.

Mapa
Seyches eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SeychesSeyches
Població amb 260 habitants (2000)Peyrière (3,0 km)
Població amb 95 habitants (2000)Lachapelle (4,3 km)
Població amb 545 habitants (2000)Puymiclan (4,5 km)
Població amb 166 habitants (2000)Cambes (5,0 km)
Població amb 562 habitants (2000)Escassefort (5,3 km)
Població amb 232 habitants (2000)Puysserampion (5,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 15,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 770 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cancon udalerrian dago, 26,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 852,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,9 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,3 °C) eta hotzena urtarrila (5,6 °C). Urteko prezipitazioa 792 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (83 mm) eta lehorrena uztaila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,2 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,1 °C) eta hotzena 1963 (11,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Seyches)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.6 6.3 9.5 12.0 16.0 19.4 21.3 21.1 17.4 13.7 8.9 6.1 13.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 73 55 56 77 73 65 51 57 62 64 83 76 792
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,1+1,4+1,2+1,6+1,5+0,8+1,5+0,1+0,6+0,8+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea80090010001100120013001400150016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 522 gizon, 528 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
2.87
 
85-89
 
6.25
3.83
 
80-84
 
1.89
5.17
 
75-79
 
5.68
4.79
 
70-74
 
7.58
6.70
 
65-69
 
4.73
7.66
 
60-64
 
11.36
10.54
 
55-59
 
8.52
5.75
 
50-54
 
2.84
6.70
 
45-49
 
4.73
8.62
 
40-44
 
10.42
4.79
 
35-39
 
7.58
4.79
 
30-34
 
3.79
2.87
 
25-29
 
5.68
0.96
 
20-24
 
2.84
7.66
 
15-19
 
1.89
8.62
 
10-14
 
7.58
6.70
 
5-9
 
3.79
0.96
 
0-4
 
2.84
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Seyches udalerrian 996 biztanle zeuden eta 477 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,09 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 36,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

996biztanle
477elkarbizitza-unitate
2,09lagun elkarbizitza-unitateko
302familia
Udalerria
% 20
% 37
% 37
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 302 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (181). Guraso bakarreko 25 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 186 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 50k seme-alaba bakarra zuten etxean, 45k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[10]

181
96
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean186
Seme-alaba bat50
Bi seme-alaba45
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 893 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,7). 80 urte edo gehiagoko 87 biztanleetatik 81 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 6 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 17
40-54% 12
55-64% 25
65-79% 21
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 20
25-39% 75
40-54% 80
55-64% 63
65-79% 68
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 25,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 17,5 izatezko bikotean eta % 7,5 PACS bidez lotuta). % 21,1 ezkongabeak ziren, % 7,1 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,6
Ezkongabea% 21,1
Izatezko bikotean% 17,5
PACS bidez lotuta% 7,5
Alarguna% 7,1
Dibortziatuta% 6,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,9), enplegatuak (% 20,1), eskulangileak (% 18,0), erdi-mailako lanbideak (% 10,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,9) Lot eta Garona departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,1).[10]

Udalerria
% 10
% 20
% 18
% 37
Lot eta Garona
% 13
% 15
% 15
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 566 etxebizitza zeuden. Horietatik 472 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 69 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (496), eta apartamentuak gutxi ziren (66). Egoitza nagusietatik 326 beren jabearen bizilekuak ziren, 135 alokairuan zeuden, 7 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[11]

566etxebizitza
472egoitza nagusi
496etxe
66apartamentu

Etxebizitza multzoa

472
69
Egoitza nagusia (472)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (69)

Etxe mota

496
66
Etxea (496)Apartamentua (66)

Jabetza egoera

326
135
Jabeak (326)Alokairuan (135)HLM (7)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (103).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik91
1919-194553
1946-197074
1971-1990103
1991-200578
2006-202070

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (210). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (223 etxebizitzatan). 383 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 216 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 227tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela16
3 gela92
4 gela144
5 gela edo gehiago210

Berogailu mota

83
223
157
Fuel-olioa (83)Elektrizitatea (223)Gas botila (9)Bestelakoak (157)

Aparkalekua eta ibilgailuak

383aparkalekua
216ibilgailu 1
227ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 583 biztanleetatik 446 aktibo ziren (% 76,5), horietako 402 lanean (% 69,0) eta 44 langabezian (aktiboen % 9,9).

58315-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 69,0lanean
% 9,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,9
25-54 urte% 89,4
55-64 urte% 59,2
Gizonak% 83,7
Emakumeak% 69,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,4
BEPC, brebeta% 5,0
CAP-BEP% 8,5
Batxilergoa% 10,0
Goi-mailako +2% 3,5
Goi-mailako +3/4% 14,3
Goi-mailako +5% 11,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

137 ez-aktibotik 27 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 19,7), 46 erretiraturik zeuden (% 33,6) eta 64 bestelako ez-aktibo ziren (% 46,7).

Ez-aktiboak

% 20
% 34
% 47
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 9
% 21
% 27
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 203 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 402 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

203enplegu udalerrian
% 61,6soldatapeko
% 38,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.770 eurokoa zen.

23.770 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.730 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 39 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 11 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 5 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Seyches udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.876 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1952ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cancon », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Seyches&oldid=11339310"(e)tik eskuratuta