To Kill a Mockingbird
| To Kill a Mockingbird | ||||
|---|---|---|---|---|
| Jatorria | ||||
| Egilea(k) | Harper Lee | |||
| Argitaratze-data | 1960 | |||
| Izenburua | To Kill a Mockingbird | |||
| Jatorrizko herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak | |||
| Argitaletxea | Lippincott (en) | |||
| Ezaugarriak | ||||
| Genero artistikoa | Bildungsromana, Southern Gothic (en) | |||
| Hizkuntza | estatubatuar ingelesa | |||
| Egile-eskubideak | copyrightduna | |||
| Fikzioa | ||||
| Kontakizunaren tokia | Alabama eta Hegoaldeko Estatu Batuak | |||
ikusi
| ||||
| Argumentu nagusia | arrazismoa | |||
| Historia | ||||
| Jasotako sariak | ||||
| Nominazioak | ||||
| kronologia | ||||
| ||||
To Kill a Mockingbird Harper Lee idazle estatubatuarrak 1960an argitaratu zuen eleberria da.
Ameriketako Estatu Batuetan jatorria du, eta haren lehenengo eta bakarra izan zen lan arrakastatsua.
Eleberri honek gai sozial eta moralak jorratzen ditu, hala nola, arraza desberdintasunak, justizia eta moralitatearen kontzeptuak. Hainbat pertsonaia eta egoera aztertzen ditu, baina bere ardatza Atticus Finch, abokatu zintzoa eta gizartean justizia eta egia bilatzen saiatzen den aita da. Narratzailea Scout Finch, bere alaba, da, eta historiaren bidez, hezkuntza, injustizia eta ikaskuntza pertsonala jorratzen ditu.
Argumentua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nobelaren ekintza 1930eko hamarkadako Alabama estatuan gertatzen da, Scout Finchek kontatzen du, eta bere aita Atticus Finch abokatu famatua da, gizartean egia eta justizia bilatzen saiatzen dena. Eleberriak Scout eta bere anaia Jem-en hezkuntza eta haien ikuspegia azaltzen ditu, gizartearen injustiziak eta arrazakeriak jorratuz. Atticus Finch afroamerikar baten defentsa abokatu izan da, eta horrek gizartearen aurka egiten duen borroka sozial eta juridikoa nabarmendu egiten du.
Baina, eleberriak ez du bakarrik justiziaren bilaketa jorratzen, baizik eta gizartean sustraituta dauden arraza aurkako aurreiritziak eta haiek sortzen dituzten kontraesanak. Scout eta Jem-en begietan, munduaren zuloak ikusten dituzte, baina beraien aita bidez, justizia eta egia izateko borrokan dihardute.
Pertsonaiak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- **Atticus Finch**: Scout-en aita, abokatu eta justizia baten ikur. Bere zorrotza eta morala defendatzen ditu, baina bere abokatu zintzo eta zuzena izateko borroka jarraitzen du.
- **Scout Finch**: Nobela narratzailea, sei urteko neska. Gizartearen eta munduaren jarrera eta konplexutasunaren aurrean hezkuntzaz eta borroka sozialaz ikasten du.
- **Jem Finch**: Scout-en anaia, emakume baten erroleak eta gizartearen itxaropenak lantzen dituzten gizon gaztea.
- **Boo Radley**: Kaxkarra eta misteriotsua den pertsona, baina eleberriaren amaieran bere arimaren alderdiak azalduz, gizartearen aurreiritziak hausten ditu.
- **Tom Robinson**: Afroamerikarra, justizia lortzea ezinezkoa den gizon bat, horrek gizartean sistema zurrun bat erakusten du.
Tematika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- **Arrazakeria**: Eleberriaren ardatz nagusia, gizartean arrazaren arabera tratatzen diren pertsonak eta horrek sortzen dituen arazo sozialak eta psikologikoak. Eleberriak erakusten du nola arrazakeriak gizartearen oinarrizko egonkortasuna arriskuan jartzen duen.
- **Justizia eta morala**: Eleberri honetan, Atticus Finchek justiziaren eta moralaren alde borrokatzen du, gizartean egiten diren injustizia eta aurreiritziak hausteko.
- **Haurren ikuspuntua**: Scout-en begirada da istorioaren kontaketarako nagusi, eta horrek emakumezkoek mundua nola ikusten duten eta nola ikasten duten justizia eta moralari buruz eskaintzen du.
- **Gizartearen aurreiritziak**: Liburu honek, arrazan eta klase sozialetan oinarritutako jarrera aurreiritziak aztertzen ditu, eta horiek nola moldatzen duten gizartearen egitura eta jendeen egonera.
Zinema
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eleberria hainbat aldiz egokitu da zinema eta telebistarako. Gehien ezaguna den egokitzapena 1962ko filmaren bertsioa da, Robert Mulliganek zuzendua eta Gregory Peckek Atticus Finchen papera jokatua. Filmak ospe handia lortu zuen, eta Gregory Peckek Akademia Saria irabazi zuen.
- **To Kill a Mockingbird (1962 film)**: Filmaren egokitzapenik ospetsuena, Gregory Peckek Atticus Finchen rola jokatu zuen, eta filmak hainbat sari lortu zituen.
- **To Kill a Mockingbird (1993 telefilm)**: Telebista egokitzapen bat, film originalaren istorioa eta gaiak jasotzen dituena.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- [Matar a un ruiseñor, Elkar](https://www.elkar.eus)
- [To Kill a Mockingbird, Harper Lee (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/To_Kill_a_Mockingbird)