Edukira joan

Umatilla konderria (Oregon)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Umatilla konderria
Umatilla County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Oregon
Kodea41059
HiriburuaPendleton
Umatilla konderria (Oregon) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Umatilla konderria (Oregon)
Umatilla konderria (Oregon)

Umatilla konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak45°22′30″N 118°45′05″W / 45.375131°N 118.7513661°W / 45.375131; -118.7513661
Biztanleria80.075 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		8.369,3 km2
8.328,13 km2 (%99.51)
41,17 km2 (%0.49)
Dentsitatea9,62 bizt/km2
Datu gehigarriak

Umatilla konderria (ingelesez: Umatilla County) Oregonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Pendleton da. Azken erroldaren arabera 80.075 biztanle zituen 8.369 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Umatilla konderriak 8.369,3 kilometro koadro ditu. Horietatik 41,17 ura dira. Beste 8.328,13 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,07 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Umatilla konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 9,5 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (20,4 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 29,1 °C) eta hotzena abendua (0,2 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −3,4 °C). Urteko prezipitazioa 527 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (67 mm) eta lehorrena uztaila (11 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,4 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (8,6 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2015, 2021 eta 2025). Urterik beroena 2015 izan zen (10,9 °C) eta hotzena 1916 (6,3 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 3401 berokuntza-gradu-egun eta 194 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Umatilla konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 4.5 6.8 10.8 14.4 19.1 23.1 29.1 28.7 23.7 15.9 8.2 3.9 15.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.8 2.2 5.2 8.1 12.3 15.8 20.4 20.0 15.8 9.5 3.8 0.2 9.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -2.9 -2.4 -0.4 1.9 5.5 8.4 11.7 11.3 7.8 3.1 -0.6 -3.4 3.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 49 54 53 56 39 11 12 19 42 63 67 527
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (8,6 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+3,6+2,0+1,2+0,6+1,2+0,7+0,9+1,3+1,8+0,7+1,0+1,5
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (8,6 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 80.075 biztanle zeuden. Biztanleen % 68,3 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 31,7 landa-eremuetan. Batez besteko adina 37,2 urtekoa zen, 36,5 urtekoa gizonezkoen artean eta 38,0 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 24,6 18 urtetik beherakoak ziren eta % 16,6 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 107,6 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 109,1 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea020.00040.00060.00080.000100.0001860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 41.499 gizon, 38.576 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.32
 
85+
 
2.26
1.65
 
80-84
 
2.07
2.75
 
75-79
 
3.19
3.97
 
70-74
 
4.54
5.52
 
65-69
 
5.98
5.88
 
60-64
 
6.17
6.15
 
55-59
 
6.14
5.84
 
50-54
 
5.76
6.02
 
45-49
 
5.77
6.14
 
40-44
 
5.85
6.81
 
35-39
 
6.13
7.24
 
30-34
 
6.27
7.39
 
25-29
 
6.15
6.55
 
20-24
 
6.05
6.85
 
15-19
 
7.15
7.40
 
10-14
 
7.25
6.74
 
5-9
 
7.23
5.77
 
0-4
 
6.05
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 80.075 biztanle zeuden. Herritarren % 28,3 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 86,6 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 62,1[oh 3]; % 1,1 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,8; % 1,2 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,9; % 5,9 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,2; % 4,5 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,2; % 0,2 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,5 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4.[oh 4][5]

Arraza/etnia Oregongo mapa
Etnizitatea
2000
83,9 %
16,1 %
2010
76,1 %
23,9 %
2020
71,7 %
28,3 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
82,0 %
10,7 %
2010
91,2 %
2020
86,6 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 44,2 estatu berean jaiotakoak, % 44,0 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 10,9 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 31,0 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 69,0 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 90,6, biztanleria osoaren % 9,9); ondoren Asian (% 3,9, % 0,4), Europan (% 2,8, % 0,3), Afrikan (% 1,2, % 0,1) eta Ipar Amerikan (% 1,0, % 0,1).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Oregongo mapa
Jaioterria
44,2 %
44,0 %
10,9 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
31,0 %
69,0 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
90,6 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 31.098 etxebizitza zeuden, horietatik % 91,2 okupatuta eta % 8,8 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 62,8 jabeek okupatutakoak ziren eta % 37,2 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 28.372 etxegune zeuden guztira, horietatik % 67,8 familia-etxeguneak ziren eta % 32,2 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 69,7 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 30,3 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 79,2 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 20,8 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 4.549 pertsona (biztanleria osoaren % 5,7); horietatik 3.691 zuzentze- eta gazte-egoitzetan bizi ziren.[7]

31.098etxebizitza
28.372okupatuak
4.549talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Oregongo mapa

17.813
10.559
2.726
Jabetzan (17.813) Alokairuan (10.559) Hutsik (2.726)

Etxegune motak

13.409
1.955
3.877
7.231
1.900
Ezkondutako bikotea (13.409) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (1.955) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (3.877) Bakarrik bizi (7.231) Beste norbaitekin (1.900)

Talde-bizilekuetako biztanleria

3.691
858
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (3.691) Beste (858)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 84,2k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 18,3k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 6,5k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19042.64266.3%84021.1%505
19082.32855.7%1.56837.5%286
19121.26129.3%1.56336.3%1.480
19163.66442.3%4.60653.2%385
19204.97958.0%3.25537.9%346
19243.85444.7%3.05235.4%1.714
19285.27767.8%2.39030.7%113
19322.93033.0%5.63163.4%316
19362.94331.3%5.75361.1%715
19405.19351.1%4.93548.6%32
19445.37951.8%4.96747.8%45
19485.72648.7%5.89150.1%144
195210.52959.6%7.09840.2%40
19569.65455.7%7.67844.3%0
19609.37453.8%8.05346.2%6
19646.13836.4%10.68963.4%32
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19688.97554.8%6.40239.1%1.002
197210.47057.9%6.09033.7%1.511
19769.34551.8%7.98544.3%701
198012.95057.8%7.38232.9%2.082
198414.21163.1%8.24636.6%57
198810.25454.0%8.32743.9%400
19927.09536.1%6.78734.6%5.761
19969.70345.1%8.77440.8%3.018
200014.14061.3%7.80933.9%1.111
200417.06864.8%8.88433.8%370
200815.25459.8%9.48437.2%785
201215.49962.1%8.58434.4%886
201617.05961.8%7.67327.8%2.865
202021.27064.4%10.70732.4%1.061
202420.97367.2%9.25129.6%1.001

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 67.728 $ zen ( Oregongo mapa), eta familiena, 77.004 $. Per capita errenta 32.100 $ zen. Biztanleriaren % 11,8 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 3,5k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 6,2k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

67.728 $etxegunearen errenta mediana
77.004 $familiaren errenta mediana
32.100 $biztanleko errenta
% 11,8pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 8,6
% 11,0
% 14,6
% 9,9
% 6,1
% 8,2
% 6,2
< 10.000 $ — % 3,5 (1.002) 10.000-14.999 $ — % 4,4 (1.276) 15.000-19.999 $ — % 3,7 (1.066) 20.000-24.999 $ — % 3,9 (1.116) 25.000-29.999 $ — % 4,6 (1.313) 30.000-34.999 $ — % 3,0 (870) 35.000-39.999 $ — % 4,7 (1.361) 40.000-44.999 $ — % 3,8 (1.080) 45.000-49.999 $ — % 3,7 (1.060) 50.000-59.999 $ — % 8,6 (2.468) 60.000-74.999 $ — % 11,0 (3.153) 75.000-99.999 $ — % 14,6 (4.188) 100.000-124.999 $ — % 9,9 (2.844) 125.000-149.999 $ — % 6,1 (1.754) 150.000-199.999 $ — % 8,2 (2.366) ≥ 200.000 $ — % 6,2 (1.790)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Umatilla_konderria_(Oregon)&oldid=11831618"(e)tik eskuratuta