Edukira joan

Valderiès

Valderiès
Valderiès
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Tarn
BarrutiAlbiko barrutia
Kantonamenducanton of Valderiès
Izen ofizialaValderiès
Jatorrizko izenaValderiès
Posta kodea81350
Geografia
Koordenatuak44°00′43″N 2°13′57″E / 44.0119°N 2.2325°E / 44.0119; 2.2325
Mapa
Azalera20,42 km²
Altitudea380 m, 216 m, 424 m eta 322 m
MugakideakAndouque, Le Garric, Rosières, Saint-Jean-de-Marcel eta Saussenac
Demografia
Biztanleria827 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 398 (%47,3) (%52,7) 443 alt_right
Dentsitatea40 bizt/km²
mairie-valderies.com

Valderiès (frantsesez eta ofizialki: Valderiès) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 827 biztanle zituen 20,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Andouque, Le Garric, Rosières, Saint-Jean-de-Marcel eta Saussenac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ValderièsValderiès
Població amb 474 habitants (2000)Saussenac (4,8 km)
Població amb 730 habitants (2000)Rosières (5,3 km)
Població amb 1135 habitants (2000)Le Garric (5,8 km)
Població amb 386 habitants (2000)Andouque (6,0 km)
Població amb 2367 habitants (2000)Arthès (6,6 km)
Població amb 119 habitants (2000)Crespin (6,9 km)
Població amb 7041 habitants (2000)Saint-Juéry (7,1 km)
Població amb 10268 habitants (2000)Carmaux (7,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da, 15,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 931 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 6,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Tanus udalerrian dago, 11,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 866,6 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea60090012001500180021001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 443 gizon, 398 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.26
 
90-94
 
1.26
3.39
 
85-89
 
4.02
5.87
 
80-84
 
6.53
3.61
 
75-79
 
6.53
1.13
 
70-74
 
6.53
8.13
 
65-69
 
3.77
11.51
 
60-64
 
12.81
3.39
 
55-59
 
7.54
4.51
 
50-54
 
5.03
6.77
 
45-49
 
6.28
1.13
 
40-44
 
5.03
11.06
 
35-39
 
8.54
4.29
 
30-34
 
7.29
3.39
 
25-29
 
3.77
4.51
 
20-24
 
1.26
3.16
 
15-19
 
5.03
2.26
 
10-14
 
2.51
13.09
 
5-9
 
2.51
6.55
 
0-4
 
3.77
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Valderiès udalerrian 841 biztanle zeuden eta 405 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,08 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]

841biztanle
405elkarbizitza-unitate
2,08lagun elkarbizitza-unitateko
269familia
Udalerria
% 24
% 34
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 269 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (139). Guraso bakarreko 35 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 158 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 55k seme-alaba bakarra zuten etxean, 52k bi, eta 4k hiru edo gehiago.[7]

139
96
35
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean158
Seme-alaba bat55
Bi seme-alaba52
Hiru seme-alaba4
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 708 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 87,1).[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 11
40-54% 17
55-64% 9
65-79% 25
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 78
40-54% 74
55-64% 87
65-79% 72
80 +% 56

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,4 izatezko bikotean eta % 7,1 PACS bidez lotuta). % 17,2 ezkongabeak ziren, % 8,5 alargunak eta % 4,7 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 51,0
Ezkongabea% 17,2
Izatezko bikotean% 11,4
Alarguna% 8,5
PACS bidez lotuta% 7,1
Dibortziatuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,2), erdi-mailako lanbideak (% 16,0), enplegatuak (% 10,9), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 7,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,2) Tarn departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,9).[7]

Udalerria
% 16
% 11
% 45
Tarn
% 8
% 14
% 15
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 441 etxebizitza zeuden. Horietatik 398 egoitza nagusi ziren, 15 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (391), eta apartamentuak gutxi ziren (46). Egoitza nagusietatik 301 beren jabearen bizilekuak ziren, 91 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[8]

441etxebizitza
398egoitza nagusi
391etxe
46apartamentu

Etxebizitza multzoa

398
Egoitza nagusia (398)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (15)Hutsik (27)

Etxe mota

391
46
Etxea (391)Apartamentua (46)

Jabetza egoera

301
91
Jabeak (301)Alokairuan (91)HLM (8)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (105).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik57
1919-194519
1946-197046
1971-1990103
1991-2005105
2006-202068

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (219). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (122 etxebizitzatan). 331 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 169 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 199tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela25
2 gela6
3 gela36
4 gela113
5 gela edo gehiago219

Berogailu mota

97
92
122
80
Gas sarea (97)Fuel-olioa (92)Elektrizitatea (122)Gas botila (7)Bestelakoak (80)

Aparkalekua eta ibilgailuak

331aparkalekua
169ibilgailu 1
199ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 478 biztanleetatik 365 aktibo ziren (% 76,4), horietako 340 lanean (% 71,1) eta 25 langabezian (aktiboen % 6,8).

47815-64 urteko biztanle
% 76,4aktibo
% 71,1lanean
% 6,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,1
25-54 urte% 96,1
55-64 urte% 50,7
Gizonak% 77,3
Emakumeak% 75,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 12,5
CAP-BEP% 8,8
Batxilergoa% 6,5
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 2,4
Goi-mailako +5% 14,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

113 ez-aktibotik 31 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,4), 56 erretiraturik zeuden (% 49,6) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,1).

Ez-aktiboak

% 27
% 50
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 10
% 10
% 31
% 26
% 14
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 186 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 340 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

186enplegu udalerrian
% 62,4soldatapeko
% 38,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.700 eurokoa zen.

24.700 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.420 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 iturginak, 2 argiketariak eta 1 ile apaindegia.[10]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[11]

2000. urtean Valderiès udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.650 hektarea erabiltzen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tanus », fiche climatologique. .
  4. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  12. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]