Xamanismo

Xamanismoa, antropologian, espirituen munduarekin komunikatzeari dagozkion sinesmen eta jardunen multzoa da. Xamanismoaren praktikatzaileari xaman deritzo. Tribuetan bizi diren herrietan, azti, magoa, mediuma edo sendatzailea, izpirituen munduarekiko harremanetan ahalmen bereziak dituenaren esanahiak hartzen ditu. Siberiako eta Ural-Altai mendietako erlijio sistemetan bereziki izaten dira xamanak, baina inuiten artean, amerikar leinu batzuetan, Asiako hego-ekialdean eta Ozeanian ere badira.

Xamanismoak animismo du oinarri; xamanak izpiritu gaiztoetatik babesten ditu gizakiak, izpiritu horiek indargabetuz. Trantze hipnotikoak izaten ditu, eta horietan espirituekin harremanetan jartzen omen da. Aginpide eta izen handiko lekua izaten du bere tribuan. Taldean hartuko diren erabaki garrantzitsuetan xamanaren iritzia oso kontuan hartuko da.

Xamanak mundu espiritualarekin lotura hertsiago daukala besteek baino sinisten ohi dute bere kideek.

Lan zientifikoek uste dute xamanismo praktikak berekin dakarrela praktikari batek, xamanak berak usu, kontzientzia egoera eraldatuak lortzea, mundu izpiritualarekin (berak horrela ikusne du) hautemateko eta elkarreragiteko, eta mundu horretan dauden energia transzendenteak bideratzeko, hori bere komunitateari zerbitzatzeko asmoz^[3].

Erreferentziak

↑ (Hungarieraz) Hoppál, Mihály. (2005). Sámánok Eurázsiában. Budapest: Akadémiai Kiadó, 77, 287 or. ISBN 963-05-8295-3. (kontsulta data: 2010-05-18).
↑ (Hungarieraz) Znamensky, Znamensky. (2005). «Az ősiség szépsége: altáji török sámánok a szibériai regionális gondolkodásban (1860–1920)» in Molnár, Ádám Csodaszarvas. Őstörténet, vallás és néphagyomány. Vol. I. Budapest: Molnár Kiadó, 128 or. ISBN 963 218 200 6. (kontsulta data: 2010-05-18).
↑ (Ingelesez) Manvir Singh (2018) «The cultural evolution of shamanism», Behavioral and Brain Sciences, 41. lib.,‎ e66 (ISSN 0140-525X et 1469-1825, DOI 10.1017/S0140525X17001893

Kanpo estekak

(Gaztelaniaz) Fausto Fidel (irakurlea) AUDIOLIBRO Mircea Eliade EL CHAMANISMO Y LAS TÉCNICAS ARCAICAS DEL ÉXTASIS
Eliade, Mircea (1976) El Chamanismo Y Las Técnicas Arcaicas Del Éxtasis, Internet Archive.
Winkelman, Michael (2024) “El Chamanismo desde una perspectiva transcultural”, Scripta Ethnologica Nueva Epoca, ISSN 1669-0990, 0325-6669, 46 (1), 47-80.

Datuak: Q42042
Multimedia: Shamanism / Q42042

[1] (Hungarieraz) Hoppál, Mihály. (2005). Sámánok Eurázsiában. Budapest: Akadémiai Kiadó, 77, 287 or. ISBN 963-05-8295-3. (kontsulta data: 2010-05-18).

[2] (Hungarieraz) Znamensky, Znamensky. (2005). «Az ősiség szépsége: altáji török sámánok a szibériai regionális gondolkodásban (1860–1920)» in Molnár, Ádám Csodaszarvas. Őstörténet, vallás és néphagyomány. Vol. I. Budapest: Molnár Kiadó, 128 or. ISBN 963 218 200 6. (kontsulta data: 2010-05-18).

[3] (Ingelesez) Manvir Singh (2018) «The cultural evolution of shamanism», Behavioral and Brain Sciences, 41. lib.,‎ e66 (ISSN 0140-525X et 1469-1825, DOI 10.1017/S0140525X17001893

[1]

[2]

[3]