Edukira joan

Xamontarupt

Xamontarupt
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
Izen ofizialaXamontarupt
Posta kodea88460
Geografia
Koordenatuak48°07′57″N 6°39′11″E / 48.1325°N 6.6531°E / 48.1325; 6.6531
Mapa
Azalera5 km²
Altitudea393 m, 671 m eta 539 m
MugakideakCheniménil, Docelles, Éloyes, Faucompierre, Jarménil eta Tendon
Demografia
Biztanleria152 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 80 (%55,2) (%44,8) 65 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²

Xamontarupt Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 152 biztanle zituen 5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cheniménil, Docelles, Éloyes, Faucompierre, Jarménil eta Tendon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
XamontaruptXamontarupt
Població amb 213 habitants (2000)Faucompierre (1,6 km)
Població amb 477 habitants (2000)Tendon (2,4 km)
Població amb 1003 habitants (2000)Docelles (3,0 km)
Població amb 1165 habitants (2000)Cheniménil (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1409 mm-koa da, urtarrilean 14 euri-egun eta uztailean 11,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Roulier udalerrian dago, 4,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1000,2 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,3 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,6 °C) eta hotzena urtarrila (0,9 °C). Urteko prezipitazioa 1573 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (184 mm) eta lehorrena apirila (99 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,41 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,4 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (10,3 °C) eta hotzena 1963 (6,4 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Xamontarupt)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.9 1.3 4.4 8.0 12.1 15.7 17.6 17.1 12.9 9.2 4.6 1.8 8.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 159 132 126 99 130 112 114 111 114 145 149 184 1573
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,8+1,1+1,4+1,5+1,5+1,8+1,5+1,6+0,3+0,9+1,6+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea01002003004005001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 65 gizon, 80 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
6.25
0.00
 
85-89
 
6.25
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
6.25
0.00
 
70-74
 
0.00
15.38
 
65-69
 
6.25
7.69
 
60-64
 
6.25
15.38
 
55-59
 
12.50
7.69
 
50-54
 
6.25
7.69
 
45-49
 
6.25
7.69
 
40-44
 
6.25
7.69
 
35-39
 
12.50
7.69
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
7.69
 
20-24
 
6.25
7.69
 
15-19
 
6.25
0.00
 
10-14
 
6.25
0.00
 
5-9
 
6.25
7.69
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Xamontarupt udalerrian 152 biztanle zeuden eta 68 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,24 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 21 kide bakarrekoak ziren, 26 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 21 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[8]

152biztanle
68elkarbizitza-unitate
2,24lagun elkarbizitza-unitateko
47familia
21Bikotea seme-alabekin
26Bikotea seme-alabarik gabe etxean
21Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 47 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (26). 26 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

26
21
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 94 etxebizitza zeuden. Horietatik 66 egoitza nagusi ziren, 22 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (90), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 56 beren jabearen bizilekuak ziren, 7 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[9]

94etxebizitza
66egoitza nagusi
90etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

66
22
Egoitza nagusia (66)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (22)Hutsik (6)

Etxe mota

90
Etxea (90)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

56
7
Jabeak (56)Alokairuan (7)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik17
1919-19452
1946-19703
1971-199023
1991-200510
2006-202010

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (50). 40 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 57 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 22 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 39tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela1
4 gela12
5 gela edo gehiago50

Berogailu mota

6
20
40
Fuel-olioa (6)Elektrizitatea (20)Bestelakoak (40)

Aparkalekua eta ibilgailuak

57aparkalekua
22ibilgailu 1
39ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 91 biztanleetatik 71 aktibo ziren (% 78,0), horietako 70 lanean (% 76,9) eta 1 langabezian (aktiboen % 1,4).

9115-64 urteko biztanle
% 78,0aktibo
% 76,9lanean
% 1,4langabezia-tasa

19 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,3), 9 erretiraturik zeuden (% 47,4) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,3).

Ez-aktiboak

% 26
% 47
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 17 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 70 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

17enplegu udalerrian
% 35,3soldatapeko
% 64,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.340 eurokoa zen.

26.340 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.[10]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.[11]

2000. urtean Xamontarupt udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 129 hektarea erabiltzen.[12]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2009ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Roulier_sapc », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]