پرش به محتوا

جبهه آزادی‌بخش فلسطین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
جبهه آزادی‌بخش فلسطین

جبهة التحریر الفلسطینیة
رهبرواصل ابویوسف
بنیان‌گذاری۱۹۵۹ (1959)
ستادرام‌الله، فلسطین
مرام سیاسیبعثیسم
سکولاریسم
سوسیالیسم عربی
ملی‌گرایی فلسطینی
طیف سیاسیچپ‌گرا تا چپ تندرو
وابستگی ملیسازمان آزادی‌بخش فلسطین
وبگاه

جبهه آزادی‌بخش فلسطین (به عربی: جبهة التحریر الفلسطینیة) که با نام اختصاری PLF (Palestinian Liberation Front) نیز شناخته می‌شود، یک جناح سیاسی چپ‌گرای فلسطینی و از فصیل‌های سازمان آزادی‌بخش فلسطین است. این سازمان در سال ۱۹۵۹ به دست احمد جبریل بنیان‌گذاری شد و در طول پیشینه خود عملیات‌های نظامی متعددی از جمله ربایش کشتی آکیله لائورو در سال ۱۹۸۵ انجام داده که در جریان آن غیرنظامیان کشته شدند. این سازمان از سوی چندین کشور از جمله ایالات متحده آمریکا، کانادا و ژاپن در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار گرفته‌است.

جبهه آزادی‌بخش فلسطین در انتخابات سال ۱۹۹۶ فلسطین با کسب ۰٫۱۱ درصد آرا و در انتخابات سال ۲۰۰۶ با نام «شهید ابوعباس» با کسب ۰٫۳۰ درصد آرا شرکت کرد اما موفق به کسب کرسی نشد. رهبران این سازمان در طول پیشینه‌اش عبارتند از احمد جبریل، محمد زیدان (ابوعباس)، طلعت یعقوب و رهبر کنونی آن واصل ابویوسف. مقر سازمان در رام‌الله قرار دارد.

جبهه آزادی‌بخش فلسطین در سال ۱۹۵۹ به دست احمد جبریل بنیان‌گذاری شد و از پشتیبانی نیرومند سوریه بهره‌مند بود.[۱] در سال ۱۹۶۷ این جبهه با دو گروه دیگر شامل «قهرمانان بازگشت» (ابطال العوده) وابسته به جنبش ناسیونالیسم عربی و گروه «جوانان سال‌ها» ادغام شد و در نوامبر ۱۹۶۷ جبهه خلق برای آزادی فلسطین را تشکیل دادند. در این بافت، جبهه آزادی‌بخش فلسطین به عنوان «عروسک خیمه‌شب‌بازی سوریه» توصیف شد.[۲]

جبهه خلق برای آزادی فلسطین به رهبری جورج حبش اداره می‌شد، اما در آوریل ۱۹۶۸ احمد جبریل از این گروه جدا شد و جبهه خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل را تأسیس کرد که به مواضع شدیداً طرفدار سوریه بازگشت.[۳]

سرانجام، پس از آنکه جبهه خلق – فرماندهی کل در سال ۱۹۷۶ به‌دنبال سوریه وارد جنگ علیه سازمان آزادی‌بخش فلسطین در جریان جنگ داخلی لبنان شد، سازمان از هم پاشید و درگیری‌های آشکار میان جناح‌های رقیب آغاز شد. روابط تنها پس از میانجیگری یاسر عرفات تثبیت شد. در ۲۴ آوریل ۱۹۷۷ جبهه آزادی‌بخش فلسطین نوین به رهبری محمد زیدان (ابوعباس) و طلعت یعقوب تأسیس شد.[۴] درگیری‌های پراکنده میان جبهه خلق – فرماندهی کل و جبهه آزادی‌بخش ادامه یافت و در اوت ۱۹۷۷ بمب‌گذاری در مقر جبهه آزادی‌بخش بیش از ۱۷۵ نفر از جمله ۳۷ عضو سازمان را کشت.[۵]

در نوامبر ۱۹۷۷، هیلاریون کاپوچی اسقف اعظم کاتولیک یونانی اورشلیم پس از سه سال از بازداشت اسرائیل آزاد شد. وی به دلیل قاچاق سلاح برای فتح زندانی بود و همچنین برای جبهه آزادی‌بخش فلسطین تبلیغ می‌کرد. واتیکان برای عفو او تلاش کرده بود.[۶]

انشعاب ۱۹۸۲

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در سال ۱۹۸۲، تهاجم اسرائیل به لبنان به انشعاب سازمان به سه جناح انجامید. یکی از نقاط اصلی اختلاف، رابطه با سازمان آزادی‌بخش فلسطین و فتح بود؛ برخی اعضا از عرفات پشتیبانی انتقادی می‌کردند و برخی دیگر در شورش علیه او شرکت داشتند. هر سه جناح مدعی نمایندگی سازمان اصلی بودند و نام جبهه آزادی‌بخش فلسطین را حفظ کردند:[۷]

  • گروه به رهبری طلعت یعقوب، دبیرکل جبهه، که در درگیری میان سازمان‌ها بی‌طرف ماند و نیروهایش را در لبنان بازسازی کرد. یعقوب در نوامبر ۱۹۸۸ بر اثر حمله قلبی درگذشت و گروهش فروپاشید.[۸]
  • گروه کوچک‌تری به رهبری عبدالفتاح غانم عضو کمیته مرکزی جبهه که شدیداً طرفدار سوریه بود و کنترل جنبش را در دمشق به دست گرفت. این گروه از شورش ابوموسا در فتح پشتیبانی و در حمله به سازمان آزادی‌بخش همکاری کرد و سرانجام با جناح یعقوب ادغام شد.[۹]
  • جناح طرفدار عراق به رهبری ابوعباس که معاون دبیرکل بود و بزرگ‌ترین پایگاه هوادار را با نزدیک به ۴۰۰ فعال داشت. مقر این گروه در تونس بود اما پس از ربودن کشتی آکیله لائورو در ۱۹۸۵، ابوعباس از تونس اخراج و مقر گروه به بغداد منتقل شد.[۱۰]

در حالی که هر جناح نام اصلی را حفظ کرد، تنها گروه ابوعباس مسئول شناخته‌شده‌ترین حملات بود و تنها همین جناح به عنوان تروریستی طبقه‌بندی شده‌است.[۱۱]

تحولات پس از انشعاب

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در سال ۱۹۹۱ محافل امنیتی گمان می‌بردند که صدام حسین رئیس‌جمهور عراق هم از فتح و هم از جبهه آزادی‌بخش فلسطین پشتیبانی می‌کند. هر دو گروه «بسیار خطرناک» تلقی می‌شدند.[۱۲] در همین دوره بغداد «مقر پنهانی سازمان آزادی‌بخش فلسطین» خوانده می‌شد و سازمان اول ماه نیز گفته می‌شد از آنجا فعالیت می‌کند. این تفرقه در رهبری سازمان آزادی‌بخش به عنوان «خلأ در رأس سازمان» توصیف شد.[۱۳]

در سال ۱۹۹۳ مهم‌ترین رقبای یاسر عرفات در سازمان آزادی‌بخش فلسطین عبارت بودند از: جورج حبش (جبهه خلق، نزدیک به ۲۰۰۰ رزمنده)، نایف حواتمه (جبهه دموکراتیک، نزدیک به ۱۵۰۰ رزمنده)، احمد جبریل (جبهه خلق – فرماندهی کل، نزدیک به ۳۰۰ رزمنده) و ابوعباس (جبهه آزادی‌بخش فلسطین، نزدیک به ۵۰۰ رزمنده).[۱۴]

با وجود این، رهبران جبهه آزادی‌بخش همچنان با سازمان آزادی‌بخش همکاری می‌کردند و ابوعباس به عنوان نماینده جبهه در کمیته اجرایی سازمان حضور داشت. پس از امضای پیمان اسلو در سال ۱۹۹۴ که جبهه آزادی‌بخش آن را رد کرد، ابوعباس از خشونت روی گرداند و حق موجودیت اسرائیل را پذیرفت.[۱۵] سازمان همچنان دفترهایی در سرزمین‌های فلسطینی، لبنان و عراق داشت اما کنش‌های آن کاهش یافت. در کرانه باختری و نوار غزه از پشتیبانی مردمی کمتری برخوردار بود و پایگاه اصلی‌اش در اردوگاه‌های آوارگان لبنان بود.[۱۶]

تحولات پس از سال ۲۰۰۰

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در نوامبر ۲۰۰۱ پانزده عضو یک هسته جبهه آزادی‌بخش فلسطین توسط مقامات اسرائیلی دستگیر شدند. برخی از این زندانیان آموزش‌های تروریستی در عراق دریافت کرده بودند. این هسته برنامه حمله به اورشلیم، تل‌آویو و فرودگاه بن‌گوریون را داشت و پیش‌تر نیز در ربودن و قتل نوجوان اسرائیلی یوری گوشتین دست داشته بود.[۱۷]

در جریان جنگ عراق، ابوعباس در آوریل ۲۰۰۳ توسط نیروهای ویژه آمریکا در حومه بغداد دستگیر شد. احتمال داشت که تلاش کرده باشد به سوریه فرار کند.[۱۸] دولت فلسطین خواستار آزادی او شد و استدلال کرد که دستگیری‌اش ناقض پیمان خاورمیانه ۱۹۹۵ است که مطابق آن اقدامات پیش از پیمان صلح اسلو ۱۹۹۳ نمی‌تواند به پیگرد قضایی بینجامد.[۱۹]

بنا بر گزارش‌ها، ابوعباس در ۹ مارس ۲۰۰۴ در بازداشت آمریکا درگذشت. نخستین گزارش‌ها علت مرگ را طبیعی اعلام کردند،[۲۰] اما گروه‌های فلسطینی مختلف و بیوه او از قتل سخن گفتند.[۲۱]

در سال ۲۰۰۸ بازوی دانشجویی جبهه آزادی‌بخش، «بلوک آزادی‌بخش دانشجویی» (کتلة التحریر الطلابیة)، دو کرسی در انتخابات شورای دانشجویی دانشگاه قدس به دست آورد.[۲۲]

تحولات پس از سال ۲۰۱۰

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

از سال ۲۰۱۴ درگیری‌های مسلحانه میان جبهه آزادی‌بخش فلسطین، فتح، حماس، سازمان ابونضال، جبهه خلق برای آزادی فلسطین، جهاد اسلامی فلسطین و جبهه آزادی‌بخش عرب به عنوان سازمان‌های رقیب تشدید شده‌است. این گروه‌ها در اردوگاه‌های آوارگان فلسطینی در لبنان بر سر نفوذ سیاسی درگیرند و این شکاف وضعیت نابسامان جمعیت غیرنظامی را بدتر کرده‌است.[۲۳]

از سال ۲۰۱۶ جبهه آزادی‌بخش فلسطین مسئولیت هیچ حمله‌ای را بر عهده نگرفته‌است، اما همچنان حضور نظامی در اردوگاه‌های آوارگان در سوریه، لبنان و غزه حفظ کرده‌است.[۲۴]

عملیات‌های تروریستی (۱۹۷۹–۲۰۰۵)

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

جبهه آزادی‌بخش فلسطین چندین حمله انجام داده که در آن غیرنظامیان کشته شده‌اند. از سال ۱۹۹۷ این سازمان در فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی ایالات متحده[۲۵] و از سال ۲۰۰۳ در فهرست کانادا[۲۶] قرار دارد. همچنین در ژاپن ممنوع اعلام شده‌است.[۲۷] اتحادیه اروپا نیز تا سال ۲۰۰۹ این سازمان را در فهرست تروریستی خود قرار داده بود اما از ۲۰۱۰ دیگر در آن فهرست نیست.[۲۸]

حمله به نهاریا

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در شب ۲۲ آوریل ۱۹۷۹ چهار عضو جبهه آزادی‌بخش فلسطین از لبنان با قایق بادی به ساحل رسیدند و به‌زور وارد ساختمان آپارتمانی شدند و گروگان‌هایی گرفتند. سمیر قنطار رزمنده ۱۷ ساله جبهه گفته می‌شود دو گروگان خود را در ساحل هنگام نزدیک شدن نیروهای امنیتی اسرائیل کشت. دو پلیس و دو مهاجم نیز کشته شدند. قنطار در اسرائیل زندانی شد و حزب‌الله بارها خواستار آزادی او شد. در سال ۲۰۰۴ تبادل زندانی با سازمان‌دهی سازمان اطلاعات فدرال آلمان صورت گرفت که طی آن ۴۳۰ فلسطینی و ۱۶ عضو حزب‌الله آزاد شدند، اما قنطار در آخرین لحظه از فهرست حذف شد. در دسامبر ۲۰۱۵ وی در یک حمله هوایی کشته شد.[۲۹][۳۰]

ربودن آشیل لورو

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ۷ اکتبر ۱۹۸۵ هواپیماربایان جبهه آزادی‌بخش کشتی تفریحی ایتالیایی ام‌اس آشیل لورو را ربودند. هدف نخست آنها بهره‌گیری از کشتی برای ورود یواشکی به اسرائیل بود، اما خدمه هنگام تمیز کردن سلاح‌ها آنها را شناسایی کردند و آنگاه مهاجمان کنترل کشتی را به دست گرفتند. رباینده‌ها لئون کلینگهوفر، شهروند یهودی سالخورده و ویلچرنشین نیویورکی را کشتند و جسدش را با ویلچر به دریا انداختند.[۳۱]

جنگنده‌های آمریکایی هواپیمای مصری حامل ابوعباس را وادار به فرود در پایگاه هوایی آمریکا در سیسیل کردند. مقامات ایتالیایی ابوعباس را آزاد کردند اما بعداً غیابی او را به پنج بار حبس ابد محکوم نمودند. ابوعباس از تونس اخراج و مقر خود را در بغداد مستقر کرد.[۳۲]

سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا باور داشتند که معمر قذافی رهبر لیبی پشت ربودن آشیل لورو بوده‌است، هرچند صداهایی نیز این «ارتباط لیبیایی» را بسیار تردیدآمیز می‌دانستند.[۳۳]

حمله ساحلی نیزانیم ۱۹۹۰

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ماه مه ۱۹۹۰ جبهه آزادی‌بخش فلسطین به ساحل نیزانیم نزدیک تل‌آویو حمله کرد. هدف مهاجمان کشتن گردشگران و شهروندان اسرائیلی بود اما حمله ناکام ماند. عراق از این حمله برای تخریب روند مذاکرات صلح میان سازمان آزادی‌بخش و اسرائیل پشتیبانی کرده بود. ناکامی یاسر عرفات در محکوم کردن این حمله موجب شد که ایالات متحده از گفتگوی آمریکایی-فلسطینی که از ۱۹۸۸ آغاز شده بود کناره‌گیری کند. ابوعباس نیز از کرسی خود در کمیته اجرایی سازمان آزادی‌بخش کناره‌گیری کرد.[۳۴]

بمب‌گذاری بازار نتانیا

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ماه مه ۲۰۰۲ مردی در میدان بازار نتانیا از تاکسی پیاده شد – بنا بر گزارش شاهدان عینی یونیفرم ارتش اسرائیل به تن داشت – و بمبی پر از میخ را منفجر کرد. شبکه تلویزیونی ابوظبی اعلام کرد که جبهه آزادی‌بخش فلسطین مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته‌است. به گزارش روزنامه اسرائیلی هاآرتص، حماس نیز مسئولیت این حمله انتحاری را پذیرفت.[۳۵]

انفجار گذرگاه مرزی کارنی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ژانویه ۲۰۰۵ بمبی نزدیک به ۱۳۰ کیلوگرمی در نزدیکی پایگاه نظامی اسرائیل در نوار غزه در گذرگاه کارنی در مرز با اسرائیل منفجر شد. سپس نارنجک‌هایی به پاسگاه مرزی شلیک و درگیری آغاز شد و پنج نفر کشته شدند. گردان‌های شهدای الاقصی، حماس و جبهه آزادی‌بخش فلسطین مسئولیت حمله را بر عهده گرفتند و آن را «ادامه مقاومت» خواندند.[۳۶]

جبهه آزادی‌بخش فلسطین سازمانی چپ‌گرای تندرو به‌شمار می‌رود.[۳۷] هدف آن برپایی کشور مستقل فلسطینی است.[۳۸] این سازمان ملی‌گرا و سکولار توصیف شده[۳۹] و با بعثیسم و سوسیالیسم عربی هم‌سو است.[۴۰]

بنا بر منابع عربی، این جبهه در آغاز سوسیالیسم علمی و آزادی ملی را پذیرفته بود اما پس از فروپاشی اتحاد شوروی خطی چپ‌گرای ملی‌گرا برگزید. از اصول آن ایمان به رهبری طبقه کارگر در مبارزه آزادی‌بخش ملی، برپایی دولت فلسطینی بر سرزمین‌های ۱۹۶۷ با پایتختی بیت‌المقدس، حق بازگشت آوارگان، دفاع از کثرت‌گرایی و حقوق بشر و برابری جنسیتی است.[۴۱]

جبهه آزادی‌بخش بخشی از دفتر سیاسی اقدام مشترک نیروهای انقلابی فلسطینی است که گروه‌های انقلابی فلسطینی از جمله جبهه خلق برای آزادی فلسطین، فتح و جبهه آزادی‌بخش عرب را گرد هم می‌آورد.[۴۲]

نشان جبهه آزادی‌بخش فلسطین دربرگیرنده ستاره پنج‌پر سرخ که بیانگر ریشه‌های سوسیالیستی گروه است، نقشه سبز فلسطین، تفنگ کلاشنیکف نماد مبارزه مسلحانه و هلال سیاه است. رنگ‌های نشان بازتاب‌دهنده ملی‌گرایی فلسطینی و رنگ‌های پرچم فلسطین هستند.[۴۳]

عملکرد انتخاباتی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

شورای قانون‌گذاری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
انتخابات آرا درصد کرسی‌ها تغییر جایگاه
۱۹۹۶ ۳٬۹۱۹ ۰٫۱۱ ۰ از ۸۸ جدید دوازدهم
۲۰۰۶ ۳٬۰۱۱ ۰٫۳۰ ۰ از ۱۳۲

در انتخابات ۲۰۰۶ این سازمان با نام «شهید ابوعباس» شرکت کرد اما موفق به کسب کرسی نشد.[۴۴]

  1. Klein، Peggy (۱۹۹۹). Der Konflikt zwischen Juden und Arabern als Etablierten-Außenseiter-Beziehung. Diplom.de. شابک ۹۷۸-۳-۸۳۲۴-۱۹۱۸-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. Klein، Peggy (۱۹۹۹). Der Konflikt zwischen Juden und Arabern als Etablierten-Außenseiter-Beziehung. Diplom.de. شابک ۹۷۸-۳-۸۳۲۴-۱۹۱۸-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. Klein، Peggy (۱۹۹۹). Der Konflikt zwischen Juden und Arabern als Etablierten-Außenseiter-Beziehung. Diplom.de. شابک ۹۷۸-۳-۸۳۲۴-۱۹۱۸-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. «A Fraternal Bombing». تایم. ۲۸ اوت ۱۹۷۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ اكتبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  5. «A Fraternal Bombing». تایم. ۲۸ اوت ۱۹۷۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ اكتبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  6. «Begnadigung: Hilarion Capucci». Der Spiegel. ۱۴ نوامبر ۱۹۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. «In the Spotlight: The Palestine Liberation Front (PLF)». Center of Defense Information. ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  8. «In the Spotlight: The Palestine Liberation Front (PLF)». Center of Defense Information. ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  9. «In the Spotlight: The Palestine Liberation Front (PLF)». Center of Defense Information. ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  10. «In the Spotlight: The Palestine Liberation Front (PLF)». Center of Defense Information. ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  11. «In the Spotlight: The Palestine Liberation Front (PLF)». Center of Defense Information. ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  12. «Alte Brüder». Der Spiegel. ۱۰ فوریه ۱۹۹۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. «Vakuum an der PLO-Spitze». Die Zeit. ۱۸ ژانویه ۱۹۹۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. «Jassir Arafat und seine wichtigsten Gegner in der PLO». Der Spiegel. ۵ سپتامبر ۱۹۹۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. «Terrorchef Abbas gefasst: Palästinenser fordern Freilassung». Spiegel Online. ۱۶ آوریل ۲۰۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. «In the Spotlight: The Palestine Liberation Front (PLF)». Center of Defense Information. ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  17. «In the Spotlight: The Palestine Liberation Front (PLF)». Center of Defense Information. ۱۴ نوامبر ۲۰۰۲. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  18. «US-Kommando fasst Terrorchef im Irak». Spiegel Online. ۱۶ آوریل ۲۰۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. «Terrorchef Abbas gefasst: Palästinenser fordern Freilassung». Spiegel Online. ۱۶ آوریل ۲۰۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. «Palestine Liberation Front (PLF)». United States Department of State. آوریل ۲۰۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ اوت ۲۰۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. «Toter Abu Abbas: Palästinenser geben USA die Schuld». Spiegel Online. ۱۰ مارس ۲۰۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  22. «کتلة التحریر الطلابیة فی طولکرم تعقد اجتماعا لها». Palestine News Network. ۲۶ آوریل ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  23. «Flüchtlinge zweiter Klasse». Die Zeit. ۱۲ مارس ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. «Country Reports on Terrorism 2017». U.S. State Department. ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  25. «Foreign Terrorist Organizations». U.S. State Department. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۹-۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  26. «Currently listed entities». Public Safety Canada. ۲۱ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. «Implementation of the Measures including the Freezing of Assets against Terrorists». وزارت خارجه ژاپن. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۶ آوریل ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۳-۱۱-۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  28. «EUR-Lex - Official Journal of the European Union». europa.eu. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۲۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  29. Birnbaum، David (۲۰۱۵). Jews, Church & Civilization. David Birnbaum. شابک ۹۷۸-۰-۹۸۴۳۶۱۹-۳-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  30. «Samir Kuntar – Israel, der BND und das Ende eines blutrünstigen Terroristen». Cicero. ۲۱ دسامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  31. Rubenberg، C.A. (۲۰۱۰). The Encyclopedia Of The Israeli-Palestinian Conflict. Lynne Rienner Publishers.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  32. «Achille Lauro-Entführung: Drahtzieher Abbas stirbt in Gefangenschaft». Spiegel Online. ۱۰ مارس ۲۰۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  33. «Steppenbrand im Mittelmeer». Die Zeit. ۴ آوریل ۱۹۸۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  34. «Patterns of Global Terrorism: 1990 – Middle East Overview». Federation of American Scientists. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  35. «Tote in Israel: Mit der Nagelbombe auf den Markt». Spiegel Online. ۱۹ مه ۲۰۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  36. «Fünf Tote bei Anschlag im Gaza-Streifen». Spiegel Online. ۱۴ ژانویه ۲۰۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۲-۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  37. «Leftist Parties of the World». broadleft.org. ۲۰۰۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ اكتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۱۲-۲۴. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  38. «Palestine Liberation Front (PLF)». وب سایت امنیت جهانی. ۲۰۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  39. «PALESTINE LIBERATION FRONT - ABU ABBAS FACTION». opensanctions.org. ۳ دسامبر ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۲-۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  40. «Not only Fatah and Hamas: A guide to Palestinian political parties». tgchannels.org. ۶ اوت ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۲-۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  41. «منظمة التحریر الفلسطینیة - جبهة التحریر الفلسطینیة». Plo.ps. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  42. Rashid Hamid (۱۹۷۵). «What is the PLO?». Journal of Palestine Studies. ۴ (۴): ۹۵.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  43. «منظمة التحریر الفلسطینیة - جبهة التحریر الفلسطینیة». Plo.ps. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  44. «ELECTION FOR PALESTINIAN LEGISLATIVE COUNCIL». electionguide.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۱۵.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]