Miniatura da abadesa Svanhild de Essen (século XI)
Unha abadesa (do latín tardío abbatissa, forma feminina de abbas, abade) é a superiora dun mosteiro ou convento de freiras.
A forma da elección, posición, dereitos e autoridade dunha abadesa correspóndese, xeralmente, cos dun abade. O cargo é electivo por voto secreto das irmás. A beizón eclesiástica serve para admitila solemnemente no seu cargo. O Concilio de Trento fixou os 40 anos, con 8 de profesión para poder optar ao cargo. A abadesa ten o dereito de demandar absoluta obediencia das súas freiras, suxeita ao bispo, pero non poder exercer as funcións espirituais do sacerdocio que na igrexa católica están reservadas aos homes.