Kontentke ótiw

Animaciya

Siltemelerdi redaktorlaw
Wikipedia — erkin enciklopediya

'Animaciya — bul kinodóretiwshilik texnikası bolıp, onda súwretler jaratıladı yamasa manipulyaciya etiledi. Keyin háreketlenip atırǵan súwretlerdiń illyuziyasın payda etiw ushın izbe-izlikte oynatıladı. Ádettegi animaciyada súwretke alınatuǵın hám fotoplyonkaǵa shıǵarılatuǵın súwretler tınıq cellyuloid tárizli betlerge qolda sızıladı yamasa boyıladı. Animaciya kórkem-óner quralı sıpatında, atap aytqanda, kewil ashar sanaatında tán alınǵan. Kóplegen animaciyalar dástúriy animaciyalar yamasa kompyuterde payda etilgen súwretler (CGI) járdeminde islengen kompyuter animaciyaları bolıp esaplanadı. Stop-motion animaciyası, atap aytqanda, claymation da bul formalar menen bir qatarda, az dárejede bolsa da, kózge taslanadı.

Animaciya janlı háreketke qarama-qarsı qoyıladı, biraq olar óz aldına jasamaydı. Kóplegen kinodóretiwshiler ekewiniń gibridi bolgan filmlerdi islep shıqqan. CGI fotografiyalıq súwretlerge jaqınlasıp bargan sayın, kinodóretiwshiler ámeliy effektlerden paydalanıwǵa qaraǵanda, óz filmine 3D animaciyalanǵan vizual effektlerdi (VFX) salıstırmalı túrde ansat qura aladı.

Ulıwma túsinik

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Kompyuter animaciyası júdá detal 3D animaciya bolıwı múmkin, 2D kompyuter animaciyası bolsa (ádettegi animaciya kórinisine iye bolıwı múmkin) uslublıq sebepler, tómen ótkiziwsheńlik yaki real waqıtta tez kórsetiw ushın qollanılıwı múmkin. Basqa keń tarqalgan animaciya usılları eki hám úsh ólshemli buyımlar (qaǵaz kesindileri, quwirshaqlar, ılaydan islengen figuralar) ushin toqtatiw usılın qollanadı[1].

Multfilm yamasa ápiwayı etip aytqanda, qısqa metrajlı multfilm bolıp, onda asırıp kórsetilgen usıl bar. Bul usıl kóbinese komiksler, gag-multfilmler hám basqa animaciyalıq emes óner túrlerinen ilhamlanadı. Multfilmlerde kóbinese antropomorf haywanlar, superqaharmanlar yamasa adam qaharmanlarınıń basınan ótkergen waqıyaları kórinedi. Háreket kóbinese asırıp kórsetilgen fizikalıq yumor átirapında aylanadı, ásirese jırtqısh hám olja dinamikasında (mısalı, pıshıq hám tıshqanlar, koyotlar hám quslar), bunda jıǵılıw, soqlıǵısıw hám jarılıw sıyaqlı qattı tenteklikler júz beredi, kóbinese real turmısta ólimshi bolıwı múmkin.

1980-jıllardıń aqırında multfilm ataması qısqartılıp ton atamasına aylandı. Animaciyalıq spektakllerdegi qaharmanlar, anıǵıraq aytqanda, multfilm tárizinde sızılǵan qaharmanlar atamasına aylandı. Bul atama birinshi márte 1988-jılı hár túrli multfilm qaharmanları jasaytuģın ToonTown dúnyasın tanıstırıwshı "Who Framed Roger Rabbit" tiri háreketli/animaciyalıq gibrid filmi menen belgili boldı. 1990-jılı Tiny Toon Adventures klassikalıq multfilm ruwxın qabıl etip, multfilm qaharmanlarınıń jańa áwladın usındı. Keyin, 1993-jılı Animaniacs izinen, 1930-jıllarda qamaqqa túsken, aqır-aqıbetinde qashıp ketken hám 1990-jıllarda Warner Broser suw minarasına túsken rezina shlang usılındaǵı úsh tuwısqan Warner, Yakko, Vakko hám Dot qatnasqan.

Animaciya illyuziyası — ulıwma kinokartinalardaǵı sıyaqlı - dástúriy túrde kóriwdiń saqlanıwı, keyinirek phi fenomeni hám beta-háreketke baylanıslı dep esaplanadı. Biraq, anıq nevrologiyalıq sebepler elege shekem anıq emes. Bir-birinen az ǵana parıqlanıwshı, seziler-sezilmes úzilislerge iye bolǵan obrazlardıń tez izbe-izligi sebepli payda bolgan háreket illyuziyası stroboskopiyalıq effekt bolip esaplanadı. Animatorlar figuralardıń háreketleri hám ózgerisleriniń hár bir bólegin óz aldına fon ústinde kóshiriliwi múmkin bolǵan móldir kletkalarda sızıwdan dástúriy túrde paydalanǵan bolsa, kompyuter animaciyası ádette sanlı jaratılgan figuralardı sanlı jaratılǵan ortalıq boylap manyovr etiw ushin gilt kadrlar arasındaǵı jollardı programmalastırıwǵa tiykarlanǵan.

Analoglıq mexanikalıq animaciya qurallarına izbe-iz súwretlerdi tez kórsetiwge tayanıwshı fenakistoskop, zootrop, flipbuk, praksinoskop hám plyonka kiredi. Televidenie hám video - dáslep analog bolǵan hám házir sanlı túrde isleytuģın belgili elektron animaciya quralları. Kompyuterde kórsetiw ushin animaciyalıq GIF, Flash animaciyası sıyaqlı texnologiyalar jaratıldı.

Qısqa metrajlı filmler, kórkem filmler, teleseriallar, animaciyalıq GIF hám háreketleniwshi súwretlerdi kórsetiwge arnalǵan basqa da media qurallarınan tısqarı, animaciya video oyınlar, háreketli grafika, paydalanıwshı interfeysi hám vizual effektlerde de keń tarqalǵan[2].

Súwret bólimleriniń ápiwayı mexanika arqalı fizikalıq háreketleniwin, máselen, sıyqırlı fonar kórgizbelerinde súwretlerdiń háreketleniwin de animaciya dep esaplaw múmkin. Úsh ólshemli quwirshaqlar hám predmetlerdi mexanikalıq basqarıw tirishilik etiwshilerge uqsas bolıw ushın avtomatlarda júdá uzaq táriyxqa iye. Elektron avtomatlar Disney kompaniyası tárepinen animatronika sipatında en jaydırıldı.

Etimologiyası

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

"Animatsiya" sózi latınsha "animatio" sózinen alınǵan bolıp, "tirishilik beriw" degen mánisti bildiredi[3]. Inglis tilindegi sózdiń dáslepki mánisi "tirishilik" bolıp, ol "qozǵalıwshı súwret ortalıǵı" mánisine qaraǵanda kóp waqıt dawamında qollanılıp kelinedi.

Táriyxı

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Prof. Stampfers Stroboscopische Scheibe No. X (1833)
Fantasmagorie (1908), Émile Cohl tárepinen

Kinematografiyadan aldın

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Zamanagóy animaciya baslanıwınan kóp waqıt aldın dúnya kólemindegi tamashagóyler háreketleniwshi qaharmanlardıń sıyqırlılıǵına baylanıslı edi. Ásirler dawamında usta xudojnik hám ónermentler quwirshaqlar, avtomatlar, saya quwirshaqları, sıyqırlı fonar proekciyaların janlandırıp, ájayıp ájayıp nárseler arqalı qıyallardı ilhamlandırıp kelgen[4].

1833-jılı Jozef Platonıń fenakistiskopi stroboskopik animaciya principin kirgizdi, keyinirek ol zoetropa (1866-jılı kirgizilgen), flipbuk (1868), praksinoskop (1877) hám filmde qollanıladı. Qurılmada karton diskte onıń sheńberinde birdey aralıqta jaylasqan tesikler arasında sektorlar boyınsha jaylasqan izbe-iz súwretler bar. Aylanıwshı disktiń aynadaǵı sáwleleniwi tesikler arqalı kórilgende, úzilisler (tesikler aralıǵındaǵı boslıqlar) súwretlerdiń ótiwin tosıp qoyadı. Bul hárekettiń gúńgirtligin shekleydi hám birdey orınlarda izbe-iz súwretlerdiń qısqa ekspoziciyaların qaldıradı. Sonshelli tez, adamnıń kóriw sisteması olardı tek háreketlenip atırǵan yamasa ózgerip atırǵan figuralardıń birden-bir súwreti sıpatında talqılay aladı[5].

Émile Reynaud 1892-1900-jıllar dawamında Parijdegi Grevin muzeyinde óziniń Optikalıq teatrı menen qolda islengen animaciyalardı kórsetti.

Tım-tırıs dáwir

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

XIX ásirdiń 90-jıllarında kinematografiya rawajlanıp, onıń eń úlken jetiskenligi jańa mediadaǵı real detallardıń ájayıplıǵı dep esaplandı. Animaciya kinoteatrlarǵa jol tapqanǵa shekem jıllar ótti. J. Styuart Blekton tárepinen islengen "Arualar miymanxanası" (1907) atlı tabıslı qisqa metrajlı film toqtaw háreketin en jaydırdı hám Emil Koldi standart kinematografiyalıq filmdegi tolıq dástúriy (qolda islengen) animaciyanıń eń eski belgili úlgisi sıpatında esaplanatuǵın "Fantasmagorie" (1908) filmin jaratıwǵa ilhamlandırdı. Basqa da úlken kórkem hám júdá tásirsheń qısqa metrajlı filmler Ladislas Starevich tárepinen 1910-jildan baslap quwırshaq multiplikaciyaları hám Uinsor Makkey tárepinen "Kishkene Nemo" (1911) hám "Dinozavr Gerti" (1914) sıyaqlı filmlerde qolda islengen anıq multiplikaciyalar menen jaratıldı[6].

Feline Follies menen Felix the Cat, tım-tırıslıq, 1919

Amerikanıń altın ásiri

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

1910-jıllar dawamında multfilmler islep shıǵarıw AQSHta sanaatqa aylandı. Tabıslı prodyuser Jon Rendolf Brey hám animator Erl Xurd ásirdiń aqırına shekem animaciya industriyasında ústemlik etken cel animaciya procesin patentledi. 1919-jılda debyut etken Pıshıq Feliks Amerika animaciyası táriyxında antropomorf haywan qaharmanı bolǵan birinshi adam boldı[7]. Pıshıq Felikstiń fizikalıq kórinisiniń ózgeshelikleri kelesi jıllarda multfilm qaharmanı ushın standart model boladı[8].

1928-jılı Mikki Maus hám Minni Maus qatnasqan "Steamboat Willie" sinxronlastırılǵan sesli filmdi en jaydırdı hám Uolt Disney studiyasın animaciya industriyasınıń aldına qoydı. Disney Animation kompaniyasınıń ulıwma jáhán animaciya ónimine salıstırǵanda haqıyqıy ónimi hár dayım júdá az bolǵan bolsa da, sol waqıttan beri studiya animaciyanıń "estetikalıq normaları" ústinen ústemlik etip kelmekte[9].

Mikki Maustıń úlken tabısı 1960-jıllarǵa shekem dawam etetuǵın Amerika animaciyasınıń altın dáwiriniń baslanıwı sıpatında kóriledi. Amerika Qurama Shtatları jáhán animaciya bazarında kóplegen cel-animatsiyalanǵan teatr shortları menen ústemlik etti[10]. Birneshe studiyalar júdá belgili bolıp ketetuǵın hám uzaq dawam etetuǵın qaharmanlardı tanıstıradı, olar arasında Walt Disney Productions's Goofy (1932) hám Donald Duck (1934), Fleischer Studios/Paramount Cartoon Studios's Out of the Inkwell' Koko the Clown (1918), Bimbo and Betty Boop (1930), Popeye (1933) hám Casper the Friendly Ghost (1945), Warner Bros. Karikatura studiyalarınıń Looney Tunes janındaǵı Porky Pig (1935), Daffy Duck (1937), Elmer Fudd (1937-1940), Bugs Bunny (1938-1940), Tweety (1942), Sylvester the Cat (1945), Wile E. Coyote and the Road Runner (1949), MGM karikatura studiyasınıń Tom and Jerry (1940) hám Droopy, Universal Cartoon Studios janındaǵı Woody Woodpecker (1940), Terrytoons/20th Century Studios janındaǵı Mighty Mouse (1942) hám United Artists janındaǵı Pink Panther (1963) filmleri.

Polshanıń kórkem-óner fakultetiniń studenti Ladislas Starevich "The Cameramańs Revenge" (1912) hám "The Tale of the Fox" (1930) sıyaqlı filmlerdi jaratıwda stop-motion animaciyasınan paydalanadı[11].

Pinscreen animaciyası Franciyada Aleksandr Alekseev tárepinen islep shıǵılǵan bolıp, "Taqır tawdaǵı tún" (1933) sıyaqlı filmlerdi jaratıwda qollanıladı[7].

Ol ústinde úsh jıl islegennen keyin, Lotta Reyninger 1926-jılı nemis "Die Abenteuer des Prinzen Achmed" kóp ólshemli siluetli animaciyasın shıǵardı[12].

Qıtayda animaciya islep shıǵarıw
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

1941-jılı Tieshan gonchju ("Temir Fan malikası") "Disneydiń "Aqquw hám jeti gnom" filminin qıtay versiyası" degen at penen Aziyadaǵı birinshi animaciyalıq kórkem film boladı. Sonnan keyin 1944-jılı "Fengchjen" (The Kite) animaciyalıq filmi basıp shıǵarılıp, onda sol dáwirdegi Disney shortlarınıń "plazmatiklik" dep atalǵan animaciyalıq qásiyetleri hám jergilikli Qıtay folklorı birlestiriledi[13].

Shıǵıs Aziya multfilmleriniń bul dáwiri 1940-jıllardıń ortalarına shekem dawam etedi, biraq chutyan de Beijing (Báhárde Peking), Dongya de liming (Shıǵıs Aziyada tań), Kepa de Huliela (Qorqınıshlı oba), Emo de Siyu (Jinler sıbırlısı), Tenkū ryokō (1936), Kotori to use (Kuslar hám qoyanlar), Suki no Miya no ōjo-sama (Ay sarayı malikası, 1934), Mabō no Tōkyō orinpikku taikai (Ma-bonıń Tokiodaǵı Olimpiada oyınları, 1936), Sora no Momtarō (Momotaranıń aspandaǵı waqıyası, 1931), Saru kani gassen (Maymıl hám shayanlar, 1927), Da duhui (Metropolis, 1941) hám Kuala de pengyou (Baxıtlı doslar, 1942) sıyaqlı kóplegen belgili multfilmler islep shıǵarıladı[13].

Italiyalı-argentinalı karikatura jazıwshısı Kvirino Kristiani óziniń satiralıq qaharmanı El Peludonıń kesilgen hám artikulyatsiyalanǵan figurasın kórsetedi (prezident Yrigoyen tiykarında) 1916-jılı óziniń filmlerin, sonıń ishinde, dúnyadaǵı birinshi multiplikatsion kórkem film "El Apóstol"dı islep shıǵıw ushın patent alǵan[14]

Televidenie

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

1950-jıllardan baslap, televizor kópshilik rawajlanǵan mámleketlerde tarqala baslaǵan waqıtta, animaciya televideniyede júdá keń tarqalgan edi. Multfilmler tiykarınan balalar ushın, olar ushın qolaylı waqıt aralıǵında baǵdarlanǵan bolıp, ásirese, AQSh jasları shembi kúni azanǵı multfilmlerdi kóp saatlar dawamında tamashalaǵan. Kóplegen klassikalıq multfilmler kishi ekranda jańa turmıs taptı hám 1950-jıllardıń aqırına kelip, jańa multfilmlerdiń islep shıǵarılıwı teatr relizlerinen teleseriallarga óte basladı. Hanna-Barbera Productions ásirese kóp ónimdarlı boldı hám "The Flintstones" (1960-1966) (birinshi praym-taym animaciyalıq seriyası), "Scooby-Doo" (1969-jıldan) hám Belgiyada "The Smurfs" (1981-1989) sıyaqlı úlken xit seriallarına iye boldı. Amerika televidenie kórsetiwleriniń sheklengenligi hám kóp sanlı kórsetiwlerge bolgan talap shegaralanǵan animaciya usıllarınıń arzan hám tez payda bolıwına hám kóbirek formulalı ssenariylerge alıp keldi. 1980-jıllardıń aqırında hám 1990-jıllardıń basında "Simpsonlar" (1987) atlı birinshi multfilm, keyinirek óz kórgizbesi (1989-jılda) hám Amerika animaciyasınıń "oyanıwı" sheńberinde "Sponj-Bob kvadrat shalbarı" (1999-jıldan) sıyaqlı jáne de qáwipli animaciya payda bolǵanǵa shekem sapa tómenlep bardı[15].

AQSH multfilm seriyaları xalıqaralıq kólemde de jetiskenliklerge erisken bolsa da, basqa kóplegen mámleketler ózleriniń balalarga baǵdarlanǵan bagdarlamaların jaratıp, cel animaciyasınan góre kóbinese stop-mosh hám quwirshaqlardı abzal kórdi. 1960-jıllardan baslap yapon anime serialları xalıqaralıq kólemde júdá tabıslı boldı hám arzan cel animatorların izlep atırǵan evropalı islep shıǵarıwshılar yapon studiyaları menen ko-produkciyalardı basladı, nátiyjede "Barbapapa" Niderlandiya/Yaponiya/Franciya, 1973-1977), "Wickie und die starken Männer" (Avstriya/Germaniya/Yaponiya, 1974), "Maya the Honey Bee" (Yaponiya/Germaniya, 1975) hám "The Jungle Book" (Italiya/Yaponiya, 1989) sıyaqlı hit seriallar jaratıldı.

Ekonomikalıq status

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

2010-jılı animaciya bazarı shama menen 80 milliard AQSh dollarına bahalanǵan[16]. 2021-jılǵa kelip, bahası 370 milliard AQSh dollarına shekem kóbeydi[17]. 2004-2013-jıllar aralıǵındaǵı barlıq kino janrları boyınsha eń joqarı gross (52% átirapında) payda keltirdi[18]. 2020-jıllardıń baslarında animaciya kórkem-óner hám sanaat sıpatında rawajlanıwda dawam etpekte[19][20][21].

Sıylıqlar

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Basqa hár qanday media túrinde bolganı sıyaqlı, animaciya tarawında da jetiskenlikler ushın sıylıqlar shólkemlestirilgen. Olardıń kópshiligi ulıwma yamasa aymaqlıq kino sıylıqları baǵdarlamalarınıń bir bólegi bolıp esaplanadı, máselen, Qıtaydıń eń jaqsı animaciya ushın "Altın qoraz" sıylıǵı (1981-jıldan). Animaciyaǵa baǵıshlanǵan sıylıq bagdarlamaları, kóplegen kategoriyalarga ASIFA-Hollywood's Annie Awards, Evropadaģı Emile Awards hám Braziliyadaǵı Anima Mundi Awards kiredi[22][23][24].

Academik sıylıqlar

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

"Eń jaqsı animaciyalıq qısqa metrajlı film" (1932-jıldan) hám "Eń jaqsı animaciyalıq film" (2002-jıldan) nominaciyaları boyınsha Akademiya sıylıqlarınan tısqarı, animaciyalıq filmler basqa da nominaciyalar boyınsha "Eń jaqsı original qosıq" hám "Eń jaqsı original partitura" nominaciyaları menen sıylıqlanǵan.

"Gózzallıq hám haywan" 1991-jılı "Eń jaqsı film" nominaciyasına kirgizilgen birinshi animaciyalıq film boldı. "Up" (2009) hám "Toy Story 3" (2010) filmleri de "Eń jaqsı film" nominaciyasına iye boldı, akademiyada talabanlar sanı besewden onǵa shekem kóbeytildi[25].

Joy & Heron

Dástúriy animaciya

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Dástúriy animaciya úlgisi, Eadweard Muybridgetin XIX ásir fotosúwretlerinen rotoskopiya arqalı anıqlangan at.

Dástúriy animaciya (sonday-aq cel animaciya yamasa qoldan sızılǵan animaciya dep te ataladı) - XX ásirdiń kópshilik animaciyalıq filmleri ushın qollanılǵan process[26]. Dástúriy animaciyalıq filmniń ayırım kadrları dáslep qagazģa sızılǵan súwretlerdiń fotosúwretleri bolıp tabıladı. Háreket illyuziyasın jaratıw ushın hárbir súwret ózinen aldınǵısınan biraz parıq qıladı. Animatordıń súwretleri sızıqlı súwretlerge qarama-qarsı tárepte belgilengen reńler yamasa tonlardaǵı boyawlar menen toltırılatuǵın celler dep atalatuǵın móldir acetat betlerine súwretlenedi yamasa fotokopiyalanadı. Tayar bolǵan personaj celleri súwretlengen fonda rostrumlı kamera tárepinen kinoplenkaǵa birme-bir súwretke túsiriledi.

Dástúriy cel animaciya procesi XXI ásir basına kelip gónerdi. Zamanagóy dástúriy animaciyalıq filmlerde animatorlardıń súwretleri hám fonlar yamasa skanerlenedi, yamasa tuwrıdan-tuwrı kompyuter sistemasına sızıladı. Súwretlerdi boyaw hám kameranıń háreketi hám effektlerin imitaciyalaw ushın hár qıylı programmalıq programmalar qollanıladı. Sońǵı animaciyalıq shıǵarma bir neshe jetkerip beriwshilerdiń birine, sonıń ishinde, dástúriy 35 mm film hám cifrlı video menen jańaraq medialarǵa shıǵarıladı. Dástúriy cel animaciyasınıń "kórinisi" elege shekem saqlanıp qalmaqta hám personaj animatorlarınıń jumısı sońǵı 90 jıl dawamında tiykarınan birdey bolıp qaldı. Ayırım animaciya islep shıǵarıwshılar "tradigital" ("ádettegi" hám "sanlı" sózleri ústinde oynı) atamasın kompyuter texnologiyasınan áhmiyetli paydalanıwshı uyalı animaciyanı táriyiplew ushın qollanıp kelmekte.

Dástúriy animaciyalıq kórkem filmlerge mısallar Pinocchio (AQSh, 1940),[1] Animal Farm (Birlesken Krallıq, 1954), Lucky and Zorba (Italiya, 1998), The Illusionist (British-French, 2010) sıyaqlılar kiredi. Dástúriy túrde kompyuter texnologiyası járdeminde islep shıǵarılǵan animaciyalıq filmler qatarına The Lion King (AQSH, 1994), Anastasia (AQSH, 1997), The Prince of Egypt (AQSH, 1998), Akira (YAponiya, 1988), Spirited Away (YAponiya, 2001), The Triplets of Belleville (Franciya, 2003), hám The Secret of Kells (Irish-French-Belgian, 2009) kiredi.

Finlyandiya televideniesi reklama roliginan topıraqtan islengen animaciyalıq saxna.

Kompyuter

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Kompyuter animaciyası hár túrli usıllardı óz ishine aladı, birlestiriwshi faktor - animaciya kompyuterde sanlı túrde jaratıladı. 2D animaciya usılları súwretlerdi manipulyaciya etiwge baǵdarlanǵan bolsa, 3D usılları ádette qaharmanlar hám obyektler háreketlenetuǵın hám óz ara tásir etetuǵın virtual dúnyalardı quradi. 3D animaciya tamashagóyge haqıyqıy bolıp kórinetuǵın súwretlerdi jaratıwı múmkin.

2D

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Shınjır menen birlestirilgen eki sheńberdiń 2D animaciyası.

2D animaciya figuraları kompyuterde 2D bit kartası grafikası hám 2D vektor grafikası járdeminde jaratıladı yamasa redaktorlanadı. Buǵan dástúriy animaciya usıllarınıń avtomatlastırılǵan kompyuterlestirilgen versiyaları, interpolatsiyalı morfologiya, piyaz terisin alıw hám interpolatsiyalı rotoskopiya kiredi. 2D animaciyasınıń kóplegen qosımshaları bar: After Effects Animation, analog kompyuter animaciyası, Flash animaciyası, PowerPoint animaciyası. Kinogrammalar elege shekem animaciyalanǵan GIF fayl kórinisindegi fotosúwretler bolip, oniń bir bólimi animaciyalanǵan.

Juwmaqlawshı sızıqlı advekciyalıq animaciya - bul 2D animaciyada qollanılatuǵın usıl bolıp, súwretshi hám animatorlarǵa juwmaqlawshı ónim ústinen kóbirek tásir hám qadaǵalaw beriw ushın, sebebi hámmesi bir bólim ishinde islenedi. Papermanda bul jantasıwdan paydalanıw haqqında aytıp, Jon Kahrs "Bizdiń animatorlarımız nárselerdi ózgertiwi, eger qálese CG astqı qatlamın óshirip taslawı hám qol profilidi ózgertiwi múmkin" dedi.

Oyın animaciyaları menen islewde skeletli 2D animaciyalar Spine, DragonBones, Blender COA Tools, Rive hám qurilgan Unity redaktorı sıyaqlı qurallar járdeminde jaratıladı. Bul joldıń tiykarǵı abzallıǵı súwretlerden qayta paydalanıw imkaniyatı bolıp, ol operativ yadta saqlanatuǵın grafika muǵdarın kemeyttiredi. Resurs nátiyjeliligin maksimallastırıwdıń bul principi bar elementlerden qayta paydalanıw arqalı animaciyalardıń vizual tartımlılıǵın qosımsha grafika jaratıwdıń zárúrligisiz arttırıw múmkinligin ańlatadı[27].

3D

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Caminandes | Llama Drama

3D animaciya sanlı modellestiriledi hám animator tárepinen basqarıladı. 3D model islep shigarıwshı ádette animatordı manipulyaciya etiw ushın 3D kópmúyeshlik setkasın jaratıwdan baslaydı. Ádette, 3D obyekt yamasa 3D ortalıqqa formanıń vizual kórinisin beretuǵın, qabırǵalar hám jaqlar menen baylanısqan kóplegen tóbelerdi óz ishine aladı. Geyde setkaǵa yakor dep atalatuǵın ishki cifrlı skelet strukturası beriledi, bul tóbelerdi awırlastırıw arqalı setkanı basqarıw ushın qollanılıwı múmkin[28].

Basqa usıllar, matematikalıq funkciyalar (máselen, gravitaciya, bóleksheler simulyaciyaları), modellestirilgen jún yamasa shash hám effektler, órt hám suw simulyaciyaları qollanılıwı múmkin. Bul usıllar 3D dinamika kategoriyasına kiredi.

Derekler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  1. ↑ Hildegardis Ratu, Yubellia; Susilawati, Endang; Salam, Urai (2024-07-25). "Improving Student's Listening Comprehension Skill Using Animation Video". Journal of Education and Teaching (JET) 5 (2): 187–200. doi:10.51454/jet.v5i2.377. ISSN 2746-1467. https://doi.org/10.51454/jet.v5i2.377.
  2. ↑ Buchan 2013.
  3. ↑ «The definition of animation on dictionary.com». 2026-jıl 4-fevral sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2025-jıl 7-noyabr.
  4. ↑ «How Modern Animation Originated from Live and Stage Performances - studio9». studio9.ie. 2024-jıl 18-fevral sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2024-jıl 18-fevral.
  5. ↑ Stampfer, Simon; Blower, Jonathan (2016-01-02). "Stroboscopic Discs: An Explanation". Art in Translation 8 (1): 19–33. doi:10.1080/17561310.2016.1143715. https://doi.org/10.1080/17561310.2016.1143715.
  6. ↑ "Winsor McCay: American Animator". Winsor McCay: American Animator. 22 July 2023. https://www.britannica.com/biography/Winsor-McCay.
  7. 1 2 «Access Sites | Britannica Education». education.eb.com. 2026-jıl 24-aprel sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2026-jıl 20-aprel.
  8. ↑ «Access Sites | Britannica Education». education.eb.com. 2026-jıl 24-aprel sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2026-jıl 20-aprel.
  9. ↑ Furniss, Maureen „Classical-era Disney Studio“,. Art in Motion, Revised Edition, 2014 print-on-demand ed., based on 2007 revised, New Barnet: John Libbey Publishing, 2007 — 107–132 bet. DOI:10.2307/j.ctt2005zgm.9. ISBN 978-0-86196-663-9. OCLC 1224213919. 
  10. ↑ Barrier, Michael. Hollywood Cartoons American Animation in Its Golden Age. 
  11. ↑ «Access Sites | Britannica Education». education.eb.com. 2026-jıl 24-aprel sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2026-jıl 20-aprel.
  12. ↑ Lewis. «The Lasting Legacy of Lotte Reiniger». Australian Centre for the Moving Image (2020-jıl 15-dekabr). 2023-jıl 10-avgust sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2023-jıl 8-avgust.
  13. 1 2 «Project MUSE -- Verification required!». muse.jhu.edu. DOI:10.1353/cj.2024.a919194. Qaraldı: 2026-jıl 20-aprel.
  14. ↑ Bendazzi 1994, s. 49.
  15. ↑ Adidharma, Kadek Satria (30 April 2011). "The Power of Story in an Animation Industry". Humaniora 2 (1): 764–770. doi:10.21512/humaniora.v2i1.3093.
  16. ↑ Board of Investments 2009.
  17. ↑ «Global animation market value 2020-2030» (en). Statista. 2020-jıl 17-avgust sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2024-jıl 14-sentyabr.
  18. ↑ McDuling 2014.
  19. ↑ Mayorga. «How Spain's animation sector became a force to be reckoned with» (en). Screen (2023-jıl 19-may). 2024-jıl 24-yanvar sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2023-jıl 25-may.
  20. ↑ Maina. «The millennial daring to change animation industry» (en). Nation (2023-jıl 17-may). 2023-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2023-jıl 25-may.
  21. ↑ Conner. «Artists wanted — in VFX, animation, gaming and more» (en-CA). Vancouver Sun (2022-jıl 21-avgust). 2022-jıl 21-avgust sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2023-jıl 25-may.
  22. ↑ «51st Annual Annie Awards» (en). annieawards.org. 2015-jıl 15-iyul sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2024-jıl 28-fevral.
  23. ↑ «Introduction» (en-GB). European Animation Awards | Emile Awards. 2024-jıl 11-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2024-jıl 28-fevral.
  24. ↑ «Anima Mundi» (2014-jıl 18-noyabr). 2014-jıl 18-noyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2024-jıl 28-fevral.
  25. ↑ Cieply, Michael (24 June 2009). "Academy Expands Best-Picture Pool to 10". The New York Times. https://www.nytimes.com/2009/06/25/movies/25oscars.html.
  26. ↑ White 2006, s. 31.
  27. ↑ «Spine Animation Optimization: Save Your Nerves and Time by Avoiding Bugs» (en). astanahub.com. 2024-jıl 23-sentyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2024-jıl 23-sentyabr.
  28. ↑ Sito 2013, s. 285.
«https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Animaciya&oldid=266868» saytınan alınǵan