Fruit
| Subclass of | plant-based food  |
|---|---|
| Part of | fruits and vegetables, wild food |
| Has use | food ingredient |
| Facet of | Cooking, kumbu |
| Studied by | pomology |
| Has characteristic | type of fruit |
| Topic's main thesaurus | Thesaurus:fruit (Lakota language) |
| Model item | Tuffa, cherry, grape, banana |
| Unicode range | U+1F347-1F353 |
| Opposite of | inedible fruit |
| Has list | list of culinary fruits |
Tada kǝska be du sandi diwal donyi angiospermsiya kusunyi ya tartayin ma wo. Fruits donyi kǝmburo tǝdin ma dǝ, tussuna kǝla nǝm kam donyi amso ye dabba gade so ye lan faidata, shi donyi kusunyi tartǝyin ma jami falro kuru kǝmbu gade dǝro; adammanaso, kuru dabbawa gade kadaso, tada kəskabedəro təngatəgəna kəmbu nankaro.[1] Adəye səkə, tada kəskayedə shima awo bareye dunyalan tətandindəwo, kuru laadə (alamanna apple-a pomegranate-a) maana adabe-a alamabe-a ngəwu səbandəna.
Təlam nowatalan kuru faidatə kəmbu detəyen, tada kəskayedə maananzə kusunyi-a leyata (au awo tətandinma) kəskaye tamtamma (au cam) kuru kəlilan kəmbu, alama appleso, bananaso, inabso, lemonso, lemunso, strawberriesso. Suro ilmu kǝskaye lan, kalma fruit ye dǝ suronzǝn awoa kada mbeji, shi donyi tǝlam kullum ye lan bowotin ba ma, alaman na alkakiya, bean pods, kernels masarbe, tǝmatǝr, kuru arǝmma laamabe.[2][3]
Botanical vs. ilmu bǝri detabe Kuru wune: Karewa § Kalimawa
Fasal tada kǝskabe duwo ngǝwusoro kare kǝliga dero gotinma, suroladǝn masar-a, tǝmatǝr-a, kuru squashes-a mbeji Kalima donyi kǝska kǝska be kusunyi be faidatain ma du kǝska botanyya gade gade. Alaman, suro ilmu kǝska sodǝa, tada kǝskabe du ovary awu carpel donyi kusunyi nzǝ mbeji, misallo, lemǝn, chemmu, tǝmatǝr awu launu. Nut də jili tada kəskaye (kuru kusunyi gənyi), kuru kusunyidə ovule bafkata.[4]
Təlam kəmbu detəyen, tada kəskayedə tamtam- au tamtam gənyi- (cim-) awo kəska laaye (misallo, peach, pear au lemon); alkakiyadǝ cibbu, kǝndawu, kǝska tamtam gǝnyi shido suro shellben tuwandinma (misallo hazelnut, acorn). Karewa kəli, shiro gulzaində, ngəwusoro awo kəji au tamtam gəyi (misallo zucchini-a, letus-a, broccoli-a, təmatər-a). Amma laadə waneye tamtam-tamtam (batata).[5]
