Mineral
| Subclass of | solid geologic material, mineral substance  |
|---|---|
| Part of | rock |
| Facet of | mineralogy |
| Location | subsurface |
| Studied by | mineralogy |
| Described at URL | https://www.merriam-webster.com/dictionary/mineral, https://www.macmillandictionary.com/dictionary/american/mineral, https://serc.carleton.edu/integrate/teaching_materials/mineral_resources/student_materials/unit1reading.html, https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/us/definition/english/mineral |
| Model item | native gold, Diamond, quartz, halite, calcite |
| Opposite of | nonmineral |
| Has list | list of minerals, list of minerals (complete) |
Suro geology-a mineralogy-a yen, mineral au mineral species də, mana kura lan, awo cibbu do chemical nzə zauro notənama kuru garno crystal ye do alamen wajin ma.[1][2]
Ma'ana geologicalbe kəla mineralben təbandənadə shima awoa rowalan bas təbandində sowondin. Son yaye, minerals laadə ngəwusoro biogenic (alamanna calcite yeyi) au kemikal organicbe (alamanna mellite yeyi). Sonyayi, awoa rowasodə ngəwusoro awoa tiyidən dasagənama (misallo hydroxylapatite) dəwo suro kawuyen təbandində satandin.
Shi awo shiro mineral gultində shiga kawu-a gade, shidəwo awoa cidibe cibbu jilifi yayi shidəwo nəmngəwunzən homogeneous gultinmadə. Kawudə waneye suronzən mineral jili fal mbeji au waneye jili minerals indi au kada kəllata, nasha gade-gaden yakkata.[3]
Awowa cibbu alagəlabe laa garnza crystallinebe badə, misallo opal au obsidian, sandiya mineraloids lan bowotin.[4] Chemical compound də alamen awo gade-gade crystal ye lan tuwandin ma, awo falloso awo gade-gade mineral ye ro gotin. Daji, misallo, quartz a stishovite adə sandima awoa indi gade-gade suronzan awo fal, silicon dioxide.
Karapka Mineralogicalbe dunyabe (IMA) shima karapka donyi bayantǝ-a kuru su donyi mineralbe-a. Kǝntawu Maybe saa 2025 lan, IMA ye jili mineralbe 6,145 asuzǝna.[5]
Shi chemical donyi mineral species lan bowotin dǝ gana laa gadejin dalil awoa gana laa suro dǝro tǝkǝna dǝro. Jili alagǝwabe taganasbe loktu laan sunza nowata aubiya hukumabe mbeji.[6] Misallo, amethyst də shima jili quartzbe jili purplebewo. Jili mineralbe laadə raksa awoa kemikalbe indi au kada kada mbeji shidəwo na kalkal suro gar mineralbedən dasagənama; misallo, fasal mackinawitebedə shiro (Fe,Ni) tin. 9S 8, ma'ananzə Fe xNi 9-xS 8, na x də lamba gade-gade kate 0 a 9. Loktəlan mineral donyi awo gade-gade suronzən dagənama dəga yaktin jili gade-gadero, nəm nguwu au ganaro, kufu mineralbe sədin; adə shima lamarra silicatesbe Ca xMg yFe 2-x-ySiO 4, karapka olivinebe.
Ngawo awowa faida'a kemikalbe-a kuru gar kristalbe-adən, bayan kəla jili mineralbedə suronzən awowa zahirro nowata mbeji misallo hal, nəmkərawu, nəmngəla, nəmkərawu, launu, streak, tenacity, cleavage, fracture, fasal, yaktə, gravity taganasbe, nəmkərawu, nəmngəwu, nəmngəwu. acid ro kalaktǝ.[7][8]
Minerals sodə awowa kemikalbe faida'aro yakkata; nizam indi donyi zauro dunowa dǝ sandima Dana yaktǝ-a kuru Strunz yaktǝ-a. Minerals silicatebedə kashi 90% cidibedəga gozəna.[9][10] Karapka’a gade faida’a də suronzan awo’a asalye (awo’a fal lan tədən) kuru awo’a kəllata (awo’a kada kəltəna) sandima sulfides (misallo Galena PbS), oxides (misallo quartz SiO2), halides (misallo manda kawuye NaCl), carbonates (misallo calcite calcite). CaSO4·2H2O), awo kəltabe (misallo orthoclase KAlSi3O8), molybdates (misallo wulfenite PbMoO4) kuru fosfet (misallo pyromorphite Pb5(PO4)3Cl).[7]
