Neuro-ectoderm
Het neuro-ectoderm is een embryonaal weefsel dat ontstaat uit het ectoderm, het buitenste van de drie kiembladen dat het vroege embryo, de gastrula, omsluit.
Stadia
[bewerken | brontekst bewerken]Het neuro-ectoderm ondergaat drie ontwikkelingsstadia. De eerste structuur die zich vormt is de neurale plaat, die zich onderscheidt door een dikker en vlakker weefsel. Vervolgens buigt de neurale plaat naar binnen en ontstaan er de neurale groeve en twee neurale plooien die, door zich dorsaal te sluiten, ten slotte de neurale buis vormen. Uit de neurale buis ontstaan de hersenen en het ruggenmerg. Deze structuren, die afgeleid zijn van het neuro-ectoderm, geven vorm aan het centrale zenuwstelsel en verschillende andere weefsels. Aan weerszijden van de neurale buis ontstaan ook de neurale lijstcellen waar het perifere zenuwstelsel en verscheidene andere structuren uit groeien. [1][2][3]
Inductie
[bewerken | brontekst bewerken]De inductie van het ectoderm in neuro-ectoderm heeft plaats na cellulaire signaaloverdracht door morfogenen die afgescheiden worden door het mesoderm. Na inhibitie van het morfogen BMP in het ectoderm door de antagonisten noggin, chordin en wnt, wordt het ectoderm geïnduceerd tot differentiatie in neuro-ectoderm. Hierop volgt de differentiatie van neurale voorlopercellen in zenuwcellen en gliacellen.[1]
De remming van BMP door antagonisten is nodig maar niet voldoende voor de neurale inductie. Ook de signalering door fibroblastgroeifactor (FGF) wordt geactiveerd om de neurale differentiatie van het ectoderm te stimuleren. Er is aangetoond dat FGF de uitwerking van de antagonisten op BMP amplifieert en de inhibitie versterkt middels de mitogeen-geactiveerde proteine kinase (MAPK).[4]
Organen en weefsels
[bewerken | brontekst bewerken]Uit het neuro-ectoderm ontstaan de neurale buis en de neurale lijstcellen.
Neurale buis vormt
- Hersenen (prosencephalon, mesenceohalon en rhombencephalon)
- Ruggenmerg en motorische zenuwcellen
- Netvlies
- Neurohypofyse
Neurale lijstcellen vormen
- Melanocyten
- Zenuwknopen van het autonoom zenuwstelsel
- Ganglion spinale
- Kraakbeen van het gezicht
- Aorticopulmonaire septum van de zich ontwikkelenden hart en longen
- Straalvormig lichaam van het oog
- Bijniermerg
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]
- 1 2 (en) Sagha, Mohsen (2025). Neural induction: New insight into the default model and an extended four-step model in vertebrate embryos. Developmental Dynamics 254 (7): 785–811. ISSN:1097-0177. DOI:10.1002/dvdy.70002.
- ↑ (en) Inman, Angus, Spiritosanto, Elisabeth, Evans, Bridget L., Lutton, Judith E., Tada, Masazumi (4 juli 2025). A multi-tiered mechanical mechanism shapes the early neural plate. Nature Communications 16 (1): 6187. ISSN:2041-1723. DOI:10.1038/s41467-025-61303-1.
- ↑ (en) Bainter, Jennifer J., Boos, Aline, Kroll, Kristen L. (1 november 2001). Neural induction takes a transcriptional twist. Developmental Dynamics 222 (3): 315–327. ISSN:1097-0177. DOI:10.1002/dvdy.1210.
- ↑ (en) Rentzsch, Fabian, Bakkers, Jeroen, Kramer, Carina, Hammerschmidt, Matthias (2004). Fgf signaling induces posterior neuroectoderm independently of Bmp signaling inhibition. Developmental Dynamics 231 (4): 750–757. ISSN:1097-0177. DOI:10.1002/dvdy.20244.
