buurman

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  buurman    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈbyrmɑn / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• buur·man

Woordherkomst en -opbouw

• van Middelnederlands buurman, op te vatten als samenstelling van  buur zn  en  man zn 

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	buurman	buurmannen buurlieden buurlui
verkleinwoord	buurmannetje	buurmannetjes

Zelfstandig naamwoord

de buurman m

1. een man naast wie men woont

   • Toen mijn buurman op vakantie was, zorgde ik voor zijn huisdieren. 
   • Even is het stil, alsof hij een witregel laat vallen, kijkt me als zijn buurman aan tafel indringend aan, en daar gaat hij, in lijzig uitgesproken, gebeeldhouwde zinnen.  

   ▸ De enige buurman die zonder tegenzin met papa praat, is de leraar van twee huizen verderop.

   ▸ De nieuwe postbode bezorgt de post verkeerd, dus onze buurman klopt aan met een brief.

Spreekwoorden

   

Al te goed is buurmans gek. Wie te goed is voor anderen, wordt daar gemakkelijk zelf het slachtoffer van. Veeg eerst voor uw eigen deur en dan voor die van uw buurman / Wied eerst uw eigen tuintje schoon en dan dat van uw buurman. Je dient eerst eens goed naar je eigen fouten te kijken alvorens kritiek op anderen te hebben. Buurmans leed troost. Het eigen leed wordt minder zwaar als je ziet dat anderen ook lijden. (vgl. Gedeelde smart is halve smart) Als uw buurmans huis brandt, ligt uw schade voor de hand. Het is ook voor jouzelf van belang dat alles goed gaat bij de ander. Als uw buurmans huis brandt, is het tijd dat gij uitziet. Als er bij de ander iets vervelends gebeurt, kun je dat als een goede les/waarschuwing voor jezelf zien. Wie in een glazen huis woont, moet geen stenen op zijns buurmans dak werpen. Doe geen dingen die ongunstig voor jouzelf kunnen uitpakken. Koop je buurmans koe en trouw je buurmans dochter. Mooie dingen hoef je vaak niet ver van huis te zoeken.

Overerving en ontlening

• Manado-Maleis: birman

Vertalingen

    1. een man naast wie men woont   

Duits: Nachbar (de) m Engels: neighbour (en), neighbor (en) Fins: naapuri (fi) Frans: voisin (fr) m Italiaans: vicino (it) m

Manado-Maleis: birman Pools: sąsiad (pl) m Portugees: vecino (pt) m Spaans: vecino (es) m Zweeds: granne (sv) g

Gangbaarheid

• Het woord buurman staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "buurman" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.