Pohnpei

Pohnpei
øy
Land	Mikronesiaføderasjonen
Areal	372 km²
Folketal	26 102 (2023)
Pohnpei 6.9°N 158.225°E / 6.9; 158.225
Wikimedia Commons: Pohnpei Island

Byen Kolonia frå Sokehs Ridge

Senyavinøyane (Pohnpei pluss to nærliggande atollar)

Surfing ved Palikir Pass på Pohnpei.

Kart over Pohnpei

Pohnpei (tidlegare kalla Ponape) er ein av dei fire delstatane i Mikronesiaføderasjonen (FSM). Det er òg namnet på hovudøya, som er ein av Senyavinøyane, som igjen er ein del av den større øygruppa Karolinane. Den største byen på øya er Kolonia, og 5 km sørvest for Kolonia ligg hovudstaden til Mikronesiaføderasjonen, Palikir. Øya Pohnpei er den største, mest utvikla og med rundt 34 000 innbyggjarar òg den mest folkesette øya i føderasjonen.   

Geografi

Pohnpei har ulike landskapstypar. Kystområda består hovudsakleg av mangrovskog, ofte med grasdekte sletter bak. Heile den sentrale delen av øya består av skogkledde høgland, som strekkjer seg opp til 760 moh. 

Pohnpei er ein av dei våtaste stadane i verda, med ein årsnedbør på over 7 600 mm nokre stader i fjellområda. Den einaste staden i verda der det er målt høgare årsnedbør er Mt. Waiʻaleʻale på øya Kauai i Hawaii. Den høge nedbørsmengda og det tropiske klimaet gjer at Pohnpei er dekka av frodig regnskog, og øya har eit svært stort biologisk mangfald.   

Folkesetnaden på Pohnpei er etnisk meir samansett enn på dei andre øyane i FSM-føderasjonen. Dette kjem hovudsakleg av at øya huser hovudstaden, med nasjonalforsamling og regjering, som har hundrevis av tilsette frå dei andre delstatane. Det er òg mange innbyggjarar frå dei mindre, ytre øyane i delstaten Pohnpei, der dei største er Pingelap, Mokil, Ant, Pakin, Ngatik, Nukuoro og Kapingamarangi.

Lufthamna på øya er Pohnpei internasjonale lufthamn (IATA-flyplasskode PNI) og ligg på ei øy like nord for Kolonia.

Historie

Ved austkysten av øya ligg ruinbyen Nan Madol, som var hovudstaden for Saudeleur-dynastiet fram til rundt 1500.

Pohnpei blei oppdaga av europearar i 1828, av den russiske admiralen og geografen Fjodor Litke. Frå midten av 1800-talet kom fyrst kvalfangarar og misjonærar til øya, som seinare blei overteken av Spania og deretter Tyskland. Sokehsopprøret braut ut her den 18. oktober 1910.

Øya var japansk territorium under andre verdskrigen, ettersom Japan vart tildelt Pohnpei og resten av Karolinane, i tillegg til Marshalløyane og Marianane (bortsett frå den amerikanske øya Guam) som krigserstatning frå Tyskland. I 1945, etter at Japan hadde tapt krigen, blei alle dei japanske innbyggjarane tvinga til å forlata øya. Mange av dei pohnpeiiske familiane deira blei likevel att.

Mikronesiaføderasjonen blei danna i 1986, med Pohnpei som ein av fire delstatar.

Surfing

Heilt nordvest på Pohnpei ligg Palikir Pass, ei opning i det vernande barriererevet rundt øya. I surfemiljø blir Palikir Pass referert til som «P-Pass», og det var lenge kjent som ein undergrunnsdestinasjon blant surfeentusiaster. Pohnpei blei fyrst nemnt ved namn i ei utgåve av magasinet Surfer i 1986, og blei seinare presentert i magasinet sin Surf Report frå februar 1998.

Kjelder

• Denne artikkelen bygger på «Pohnpei» frå Wikipedia på engelsk, den 7. juli 2026.

Litteratur

• David Hanlon (1988): Upon a Stone Altar: A History of the Island of Pohnpei to 1890, University of Hawaii Press, paperpack, ISBN 978-0-8248-1124-2
• Gene Ashby (1987): Pohnpei, an Island Argosy, Rainy Day Pr West (revidert utgave), paperback, ISBN 978-0931742149
• Martha C Ward (1989): Nest in the Wind: Adventures in anthropology on a tropical island, Publisher: Waveland Press Inc., paperback, ISBN 0-88133-405-7

Bakgrunnsstoff

Commons har multimedium som gjeld: Pohnpei