Apipé

Apipé
Islas Apipé
lomadas
	; Zdjęcie satelitarne archipelagu z dnia 9 lipca 2021 roku
Kontynent	Ameryka Południowa
Państwo	Argentyna
Prowincja	Corrientes
Akwen	Parana
Wyspy	Isla Apipé Grande, Isla Apipé Chico, Isla Los Patos, Isla San Martín, Isla Ituzaingo
Powierzchnia	ok. 320 km²
Populacja (2005); • liczba ludności	; ok. 2000
	Mapa;
	Położenie na mapie prowincji Corrientes Apipé
	Położenie na mapie Argentyny Apipé
	27°30′S 56°54′W/-27,500000 -56,900000

Apipé (hiszp. Islas Apipé; guarani lomadas)^[1] – archipelag rzecznych wysp argentyńskich, położony na rzece Parana. Administracyjnie należą do prowincji Corrientes, jednak z punktu widzenia prawa międzynarodowego stanowią enklawy na wodach terytorialnych Paragwaju. Główna wyspa archipelagu, Isla Apipé Grande, jest uznawana za największą enklawę rzeczną na świecie.

Geografia

Archipelag znajduje się na rzece Parana, poniżej tamy Yaciretá, około 10 kilometrów od argentyńskiego miasta Ituzaingó. W skład grupy wchodzą wyspy^[2]:

Isla Apipé Grande – największa wyspa o powierzchni około 276 km².
Isla Apipé Chico – o powierzchni około 23,8 km².
Isla Los Patos – o powierzchni 11,8 km².
Isla San Martín – o powierzchni 3,7 km².
Mniejsze wysepki i skały (m.in. Isla Ituzaingó).

Wyspy charakteryzują się żyzną glebą i bujną roślinnością subtropikalną (paprocie, pnącza). Występują tu dzikie drzewa mango, awokado, cytrusy oraz lokalna odmiana mandarynki o smaku cytryny^[3]. Budowa zapory wodnej Yaciretá, oddanej do użytku w 1994 roku, wpłynęła na poziom wód wokół archipelagu, a część dawnych terenów (np. paragwajska wyspa Isla Talavera(inne języki)) znalazła się pod wodą^[2].

Status prawny i granice

Status wysp reguluje traktat graniczny między Argentyną a Paragwajem z 3 lutego 1876 roku. Zgodnie z jego postanowieniami, granica przebiega głównym nurtem rzeki (osią doliny). Traktat przyznał wyspy Apipé Argentynie, podczas gdy pobliska wyspa Isla Yacyretá(inne języki) przypadła Paragwajowi^[2].

Sytuacja ta stworzyła unikalny problem geopolityczny: chociaż obszar wysp jest terytorium Argentyny, wody je otaczające należą do Paragwaju. Czyni to z wysp argentyńskie eksklawy. Prowadzi to do licznych komplikacji administracyjnych i życiowych mieszkańców, którzy, aby dostać się na stały ląd własnego kraju (do Ituzaingó), muszą formalnie przekraczać granicę państwową i przechodzić kontrole migracyjne^[2].

W przeszłości dochodziło do incydentów z udziałem paragwajskiej marynarki wojennej, która patrolowała wody wokół wysp, utrudniając argentyńskim mieszkańcom połowy ryb. Mimo obecności oddziału Argentyńskiej Prefektury Marynarki na wyspie, jurysdykcja na wodzie należy do sąsiedniego państwa^[3].

Demografia i społeczeństwo

Głównym skupiskiem ludności jest osada San Antonio(inne języki) na wyspie Isla Apipé Grande. Populacja archipelagu systematycznie spada. W 1983 roku wyspy zamieszkiwało około 3000 osób, natomiast w 2005 liczba ta spadła do około 2000 mieszkańców^[3].

Obserwuje się zjawisko emigracji z wysp młodych ludzi (w wieku 20–35 lat), którzy wyjeżdżają do większych miast w poszukiwaniu pracy i edukacji. Na wyspie pozostają głównie dzieci, młodzież szkolna oraz osoby starsze. W przeciwieństwie do obszarów przygranicznych na stałym lądzie, wyspy Apipé uchodzą za obszar bardzo bezpieczny, wolny od przestępczości zorganizowanej, przemytu i narkobiznesu^[3].

Gospodarka i infrastruktura

Mieszkańcy archipelagu utrzymują się głównie z rolnictwa (hodowla bydła, owiec, świń, uprawa manioku), łowiectwa oraz rybołówstwa. To ostatnie jest jednak utrudnione ze względu na restrykcje nakładane przez Paragwaj na otaczających wodach oraz wpływ zapory na migrację ryb^[3].

Mimo bezpośredniego sąsiedztwa z elektrownią wodną Yaciretá (generującą 11 000 GWh energii rocznie), wyspy przez lata borykały się z problemami energetycznymi, polegając na generatorach spalinowych^[3].

Komunikacja ze stałym lądem odbywa się wyłącznie drogą wodną. Przez lata transport obsługiwany był przez prywatne firmy, co wiązało się z wysokimi kosztami dla ubogiej ludności. Wdrażane programy rządowe (m.in. "Mi Pueblo") mają na celu poprawę sytuacji poprzez wprowadzenie darmowych lub subsydiowanych połączeń łodzią. Na wyspie funkcjonują szkoły (podstawowa i średnia), jednak dostęp do opieki medycznej jest ograniczony – w nagłych przypadkach konieczny jest transport chorego na stały ląd^[3].

Przypisy

↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Nazewnictwo Geograficzne Świata. T. Zeszyt 1: Ameryka, Australia i Oceania. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2004, s. 17. ISBN 83-239-7552-3. [dostęp 2025-05-03]. (pol.).
1 2 3 4 Jan S. Krogh's Geosite: Apipe Islands and Entre Rios Island [online], geosite.jankrogh.com [dostęp 2025-07-04] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 CarlosC. Rodríguez CarlosC., La isla perdida [online], Página 12 [dostęp 2025-07-04] (hiszp.).

[1] Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Nazewnictwo Geograficzne Świata. T. Zeszyt 1: Ameryka, Australia i Oceania. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2004, s. 17. ISBN 83-239-7552-3. [dostęp 2025-05-03]. (pol.).

[:0-2] 1 2 3 4 Jan S. Krogh's Geosite: Apipe Islands and Entre Rios Island [online], geosite.jankrogh.com [dostęp 2025-07-04] (ang.).

[:1-3] 1 2 3 4 5 6 7 CarlosC. Rodríguez CarlosC., La isla perdida [online], Página 12 [dostęp 2025-07-04] (hiszp.).

[1]

[2]

[3]