Henny Porten
Henny Porten, ok. 1920 | |
| Imię i nazwisko |
Frieda Ulricke Porten |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
7 stycznia 1890 |
| Data i miejsce śmierci |
15 października 1960 |
| Lata aktywności |
1906–1955 |
| Odznaczenia | |
| Order Zasługi Republiki Federalnej Niemiec | |
Henny Porten, właśc. Frieda Ulricke Porten (ur. 7 stycznia 1890 w Magdeburgu, zm. 15 października 1960 w Berlinie Zachodnim) – niemiecka aktorka i producentka filmowa, uznawana za pierwszą międzynarodową gwiazdę niemieckiego kina niemego[1][2][3]. W latach 1906–1955 zagrała w około 200 filmach i wyprodukowała 26 filmów we własnej wytwórni[4].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Jako córka aktora i reżysera Franza Portena, jeszcze przed ukończeniem szkoły (ok. 1907) rozpoczęła pracę dla wytwórni filmowych[2]. Zadebiutowała w 1906 roku w filmie Meißener Porzellan wyreżyserowanym przez ojca i wyprodukowanym przez Oskara Messtera[4]. Chociaż jej wczesne filmy nie odnosiły sukcesów kasowych, dzięki charyzmie i stylowi aktorskiemu zdobyła popularność, pozostając jednak znaną publiczności jedynie jako „Messter's girl”[4]. Po zagraniu w filmie Das Liebesglück der Blinden (1911) napisanym przez swoją siostrę, Messter ujawnił jej prawdziwe imię publiczności[4]. Jej kariera jest utożsamiana z rozwojem niemieckiego przemysłu filmowego[2].
W 1919 roku Porten założyła własną wytwórnię filmową. Rok później zagrała w filmie Anna Boleyn (1920) u boku Emila Janningsa[4], a w 1921 roku w ekspresjonistycznym obrazie Schody kuchenne[3]. W 1924 jej wytwórnia połączyła się z firmą Carla Frölicha[2]. W 1930 roku zadebiutowała w filmie dźwiękowym Skandal um Eva reżyserii G.W. Pabsta[3]. W okresie rządów nazistowskich w Niemczech zagrała w niewielu filmach, ponieważ była zamężna z żydowskim lekarzem i stanowczo odmówiła rozwodu[1].
Porten była dwukrotnie zamężna. W 1912 roku poślubiła aktora i reżysera Curta A. Starka, który zginął podczas I wojny światowej w 1916 roku[1]. Ponownie wyszła za mąż w 1921 roku za lekarza Wilhelma von Kaufmanna-Assera, który stał się kierownikiem jej wytwórni filmowej[4]. Od 1945 do 1957 roku mieszkała w Ratzeburgu w Szlezwiku-Holsztynie, gdzie jej mąż pracował jako lekarz w szpitalu dla uchodźców wojennych[4]. W 1960 roku Henny Porten otrzymała Order Zasługi i zmarła 15 października tego samego roku[1].
W 1985 roku berlińskie władze uznały jej grób na cmentarzu Kaiser-Wilhelm-Gedächnis za grób honorowy[2]. W 1986 roku na 36. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie zorganizowano retrospektywę jej twórczości[5].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]- 1906: Meißener Porzellan
- 1911: Das Liebesglück der Blinden
- 1920: Anna Boleyn
- 1921: Schody kuchenne (Hintertreppe)
- 1924: Mutter und Kind
- 1930: Skandal um Eva
- 1955: Das Fräulein von Scuderi
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Henny Porten (1890-1960) – IMDb. [dostęp 2025-11-16].
- 1 2 3 4 5 Henny Porten – Filmportal.de. [dostęp 2025-11-16].
- 1 2 3 Henny Porten – Fembio.org. [dostęp 2025-11-16].
- 1 2 3 4 5 6 7 Henny Porten – Germany's First Movie Star. [dostęp 2025-11-16].
- ↑ Retrospective & Berlinale Classics – Berlinale. [dostęp 2025-11-16].
- ISNI: 0000000115597565
- VIAF: 10009263
- LCCN: n86112892
- GND: 118817272
- BnF: 135340319
- SUDOC: 150122306
- NLA: 35104789
- NKC: mzk2004221711
- BNE: XX1413994
- NTA: 135658322
- BIBSYS: 2135776
- CiNii: DA05981452
- PLWABN: 9810651525205606
- J9U: 987007347166905171
- PTBNP: 1848742
- LNB: 000257842
- LIH: LNB:BnzC;=B9
- RISM: people/50054192
- WorldCat: E39PBJj4ygC9tqqqVThMCD6dwC