Kamienice Przybyłów
 nr rej. A-166, A-167 z 30 stycznia 1967 | |
![Ilustracja](https://classinph.pages.dev/bl-https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Kamienica_"Pod_Św._Krzysztofem_i_Św._Mikołajem_"_ul._Rynek_12_e83.jpg) Fasady obu kamienic (2012) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Styl architektoniczny | |
| Ukończenie budowy |
przed 1601 |
| Ważniejsze przebudowy |
około 1615 |
Położenie na mapie Kazimierza Dolnego  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa lubelskiego  | |
Położenie na mapie powiatu puławskiego  | |
Położenie na mapie gminy Kazimierz Dolny  | |
 51°19′18,0″N 21°56′50,8″E/51,321667 21,947444 | |
Kamienice Przybyłów (kamienice Przybyłowskie[1]) – dwie kamienice: Pod Świętym Mikołajem i Pod Świętym Krzysztofem przebudowane w stylu renesansowym w 1. ćwierci XVII wieku, znajdujące się przy Rynku w Kazimierzu Dolnym. Architektura tych kamienic nawiązuje do budowli renesansu włoskiego i niderlandzkiego.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Kamienice powstały przed końcem XVI wieku[2]. Kamienice zostały zbudowane prawdopodobnie przez muratorów z Lublina z wapienia pochodzącego z miejscowych kamieniołomów. Zostały gruntownie przebudowane – prace zakończono w 1615 roku[2], podjęli się tego bracia Mikołaj i Krzysztof Przybyłowie, którzy kupili te dwa budynki pod koniec XVI wieku[2].
Kamienicę pod św. Krzysztofem odrestaurowano pod kierunkiem A. Zelicherta w 1782 roku, następnie nabył ją Abraham Jakubowicz w 1783 roku[3]. W 1913 roku kupił ją J. Pawłowski z Koła Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości w Kazimierzu dla Zarządu Kasy Oszczędnościowej Towarzystwa Kooperatystów[3]. Kolejna restauracja nastąpiła w latach 1912–1913, prace prowadził Jan Koszczyc Witkiewicz, zajmował się nią także Jerzy Siennicki około 1920 roku; była następnie restaurowana dwukrotnie w latach 80. XX wieku pod kierunkiem K. Trzeciaka oraz J. Teligi[3].
Architektura
[edytuj | edytuj kod]Kamienice znajdują się najniżej w południowo-wschodniej pierzei kazimierzowskiego rynku[2].
Obie kamienice mają trójarkadowe podcienie na parterze, na drugiej kondygnacji znajdują się po trzy okna ulokowane niesymetrycznie względem osi fasady; pomiędzy oknami znajdują się płaskorzeźby, które przedstawiają patronów właścicieli: św. Mikołaja w stroju biskupim z pastorałem w dłoni oraz św. Krzysztofa[2] z Dzieciątkiem Jezus na ramieniu, przeprawiającego się przez rzekę. Na fasadzie kamienicy Pod Świętym Krzysztofem znajduje się także figurka Chrystusa Frasobliwego, przypominająca rzeźby występujące w kapliczkach przydrożnych[2].
Fasady pokrywają detale z motywami roślinnymi, geometrycznymi oraz figuralnymi. Fasadę wieńczą wysokie rozbudowane attyki[2]. Attyki te kryją strome dachy prostopadłe do elewacji, odprowadzające opady w stronę podwórza. Zauważalne są wpływy włoskie i niderlandzkie w wykończeniu fasad[2].
Podobna do kamienic braci Przybyłów jest Kamienica Celejowska, zbudowana dla Bartłomieja Celeja, znajdująca się przy ulicy Senatorskiej.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]
Kamienice około 1830
Widok około 1858–59- Kamienice na litografii Adama Lerue (ok. 1858)[4]
Szczegół kamienicy św. Mikołaja
Szczegół kamienicy św. Mikołaja
Kamienice w nocy
Kamienice około 1914
Attyka na kamienicy
Płaskorzeźba olbrzyma
_(cropped).jpg)
_(cropped).jpg)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jadwiga Teodorowicz-Czerepińska, Kazimierz Dolny. Monografia historyczno-urbanistyczna, Kazimierz: Towarzystwo Przyjaciół Kazimierza, 1981, s. 109 (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Kazimierz Dolny - atrakcje turystyczne [online], www.e-kazimierz.com.pl [dostęp 2025-10-14].
- 1 2 3 Magdalena Bodnari, Kazimierz Dolny, Lublin i okolice, Wydanie III, Travelbook, Gliwice: Bezdroża, 2022, s. 43, ISBN 978-83-283-8983-0.
- ↑ Adam Lerue, Album lubelskie. Oddział 2., Warszawa: Zakład Litograficzny Adolfa Pecq & Co. (Warszawa, 1858–1859.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dzieje Polski. Atlas ilustrowany, Demart, Warszawa 2011
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Archiwalne widoki kamienic w bibliotece Polona
