Klinoptylolit
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Inne nazwy |
Klinoptilolit |
|---|---|
| Skład chemiczny |
uwodniony glinokrzemian sodu, potasu i wapnia |
| Twardość w skali Mohsa |
3,5–4 |
| Przełam |
nierówny |
| Łupliwość |
doskonała |
| Pokrój kryształu |
tabliczkowy, płytkowy |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna |
| Gęstość |
2,2 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
biała, szara, czerwonawa, czasami bezbarwny |
| Rysa |
biała |
| Połysk |
szklisty |
| Współczynnik załamania |
1,476–1,497 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,003–0,006[1] dyspersja (optyka): silna[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.GE.05[1] |
Klinoptylolit (klinoptilolit) – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Odmiana heulandytu. Należy do grupy minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od gr. klinos = ukośny (nachylony); ptylon = pióro; lithos = kamień (skała).
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Występuje w formie skupień ziarnistych, ziemistych, łuskowych, włóknistych. Zazwyczaj wykształca drobne kryształy o pokroju tabliczkowym i płytkowym. Jest kruchy i przezroczysty.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Tworzy się w wyniku działalności utworów hydrotermalnych i na skutek przeobrażenia szkliwa, tufów, i pyłów wulkanicznych. Niekiedy można go znaleźć w skałach osadowych – jest składnikiem bentonitów, niektórych iłowców. Współwystępuje z montmorillonitem.
Miejsca występowania: Węgry, Iran, USA, Australia, Nowa Zelandia, Polska.
W Polsce występuje na fliszu karpackim w okolicach Rzeszowa.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Wykorzystywany w procesach odnowy wody[2].
- Bywa używany jako nawóz i dodatek do pasz.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Clinoptilolite-Ca, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-07-01] (ang.).
- ↑ Apolinary Leszek Kowal (red.), Odnowa wody. Podstawy teoretyczne procesów, wyd. 2 popr., Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 1997, ISBN 83-7085-236-X.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- J. Parafiniuk: Minerały. Systematyczny katalog 2004. TG „Spirifer”, 2005.
- J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Videograf II, 2003.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Clinoptilolite-K. WebMineral. [dostęp 2011-07-01]. (ang.).