Lasomroczek
| Vespadelus | |||
| Troughton, 1943[1] | |||
 Lasomroczek mały (V. vulturnus) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
lasomroczek | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Scotophilus pumilus J.E. Gray, 1841 | |||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Lasomroczek[5] (Vespadelus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Rozmieszczenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w Australii (włącznie z Tasmanią)[6][7][8].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała (bez ogona) 32,1–52,3 mm, długość ogona 24,4–42,1 mm, długość ucha 8,3–13,2 mm, długość przedramienia 23,5–38,6 mm; masa ciała 2,3–10 g[7][9].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniował w 1943 roku australijski zoolog Ellis Le Geyt Troughton w publikacji swojego autorstwa zatytułowanej Zwierzęta futrzane z Australii[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) lasomroczek dziuplowy (V. pumilus).
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Vespadelus (Vespadellus): łac. vesper, vesperis ‘wieczór’[10]; gr. αδηλος adēlos ‘ukryty, niewidoczny’, od negatywnego przedrostka α- a-; δηλος dēlos ‘widoczny’[11].
- Registrellus: łac. rex, regis „król”, od regere ‘rządzić’; rodzaj Pipistrellus Kaup, 1829 (karlik)[12][1]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Pipistrellus regulus O. Thomas, 1906.
- Nycterikaupius: gr. νυκτερις nukteris, νυκτεριδος nukteridos ‘nietoperz’; Johann Jakob Kaup (1803–1873), niemiecki paleontolog i przyrodnik[4]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Scotophilus pumilus J.E. Gray, 1841.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące gatunki[13][9][6][5]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[5] | Podgatunki[7][6][9] | Rozmieszczenie geograficzne[7][6][9] | Podstawowe wymiary[7][9][c] | Status IUCN[14] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Vespadelus douglasorum | (D.J. Kitchener, 1976) | lasomroczek żółtowargi | gatunek monotypowy | północna Australia Zachodnia (zachodnia część regionu Kimberley i kilka przybrzeżnych wysp) | DC: 3,5–4,3 cm DO: 3,5–4,2 cm DP: 3,4–3,8 cm MC: 4,5–6,1 g |
LC | |
| Vespadelus caurinus | (O. Thomas, 1914) | lasomroczek jaskiniowy | gatunek monotypowy | północna Australia Zachodnia (region Kimberley i Bonaparte Archipelago), północne Terytorium Północne (wraz z Groote Eylandt) i północny Queensland | DC: 3,2–4 cm DO: 2,4–3,5 cm DP: 2,7–3,2 cm MC: 2,3–4,2 g |
LC | |
| Vespadelus finlaysoni | (D.J. Kitchener, B. Jones & Caputi, 1987) | lasomroczek skalisty | gatunek monotypowy | suche i półsuche obszary w północnej, środkowej i zachodniej części (wraz z wyspami Tiwi, Groote Eylandt i Sir Edward Pellew Group) | DC: 3,4–4,6 cm DO: 3,1–4,2 cm DP: 3–3,8 cm MC: 3–7 g |
LC | |
 |
Vespadelus troughtoni | (D.J. Kitchener, B. Jones & Caputi, 1987) | lasomroczek leśny | gatunek monotypowy | Queensland (wraz z wyspą Magnetic) oraz północno-wschodnia Nowa Południowa Walia | DC: 3,7–4,4 cm DO: 3,1–3,8 cm DP: 3–3,6 cm MC: 4,5–6,7 g |
LC |
| Vespadelus baverstocki | (D.J. Kitchener, B. Jones & Caputi, 1987) | lasomroczek australijski | gatunek monotypowy | w głębi lądu, głównie w środkowej i wschodniej części kraju, z bardziej odizolowaną obecnością w południowo-zachodniej Australii Zachodniej | DC: 3,5–4,3 cm DO: 2,6–3,4 cm DP: 2,6–3,1 cm MC: 3,6–5,6 g |
LC | |
 |
Vespadelus pumilus | (J.E. Gray, 1841) | lasomroczek dziuplowy | gatunek monotypowy | wschodnie wybrzeże Queenslandu i północno-wschodniej Nowej Południowej Walii (od Atherton Tableland, Kirrama i Kroombit Top do tylko na północ od Sydney); zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m. | DC: 3,5–4,4 cm DO: 2,8–3,4 cm DP: 2,8–3,3 cm MC: 3,5–5,5 g |
LC |
 |
Vespadelus vulturnus | (O. Thomas, 1914) | lasomroczek mały | gatunek monotypowy | południowy-wschodni Queensland, Nowa Południowa Walia, Wiktoria, południowo-wschodnia Australia Południowa, Wyspa Flindersa i Tasmania; zakres wysokości: 0–1100 m n.p.m. | DC: 3,5–4,8 cm DO: 2,7–3,4 cm DP: 2,3–3,3 cm MC: 2,6–6,5 g |
LC |
| Vespadelus darlingtoni | (G.M. Allen, 1933) | lasomroczek duży | gatunek monotypowy | południowo-wschodni Queensland, wschodnia i południowo Nowa Południowa Walia, Wiktoria, południowo-wschodnia Australia Południowa (wraz z Wyspą Kangura), Wyspa Flindersa, Tasmania oraz Lord Howe; zakres wysokości: 0–1300 m n.p.m. | DC: 3,8–5,2 cm DO: 2,9–3,9 cm DP: 3,2–3,9 cm MC: 4–10 g |
LC | |
| Vespadelus regulus | (O. Thomas, 1906) | lasomroczek królewski | gatunek monotypowy | od południowej Australii Zachodniej do Wiktorii, południowa i wschodnia Nowa Południowa Walia, skrajnie południowo-wschodnia Queensland, Wysoa Kangura i Tasmania; zakres wysokości: 0–1700 m n.p.m. | DC: 3,6–4,6 cm DO: 2,8–3,9 cm DP: 2,8–3,4 cm MC: 3,6–7 g |
LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nomen nudum.
- ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Vespadelus Troughton, 1943.
- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 E. Troughton: Furred animals of Australia. Sydney: Angus and Robertson, 1943, s. 349. (ang.).
- ↑ T. Iredale & E. Troughton. A check-list of the mammals recorded from Australia. „The Australian Museum Memoir”. 6, s. 95, 1934. (ang.).
- ↑ G.H.H. Tate. Review of the vespertilionine bats: with special attention to genera and species of the Archbold collections. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 80, s. 278 (przypis), 1924. (ang.).
- 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 125. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 222. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- 1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 791–795. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Vespadelus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-28]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 533. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 280.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 7.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 218.
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Vespadelus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).
