Lazulit
,_Kanada.jpg) Lazulit | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
hydroksofosforan glinu, magnezu i żelaza ((Mg,Fe)Al2[OH/PO4]2)[1][2] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
5–6[2] |
| Przełam | |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu | |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna[1] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość |
3,0–3,4 g/cm³[4] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
niebieska, fioletowo-niebieska, ciemnoniebieska rzadziej niebieskozielona[2][1] |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,604–1,663 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,035[1] dyspersja (optyka): słaba[1] pleochroizm: silny; X= bezbarwny Y= niebieski Z= ciemnoniebieski[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
8.BB.40[1] |
Lazulit – rzadki minerał z gromady fosforanów. Nazwa pochodzi od arab. azul (niebo); pers. lazhward (niebieski) oraz łac. lazulum (błękit), połączonego z gr. lithos (kamień, skała), nawiązując do charakterystycznej barwy tego minerału[2].
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Rzadko tworzy kryształy, najczęściej igiełkowe, tabliczkowe, słupkowe[3] lub krótkosłupkowe[4] zwykle przyjmujące postać pseudorombowej podwójnej piramidy o przekroju prostokąta[2]. Także jako kryształy wrosłe i narosłe[3]. Niekiedy tworzy formy bliźniacze[4]. Przeważnie występuje w skupieniach ziarnistych i zbitych, tworzy też impregnacje[2][4]. Jest minerałem kruchym, przeświecającym (w cienkich okruchach); wyjątkowo bywa bezbarwny[2]. Zazwyczaj zawiera jasne cętki, kropki, smugi. Z trudem rozpuszcza się w gorących kwasach. Tworzy kryształy mieszane ze scorzalitem[2]. Wykazuje słaby pleochroizm[4]. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są żelazo i mangan[1].
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Występuje w skałach metamorficznych oraz rzadko w pegmatytach granitowych[3][1] i w utworach hydrotermalnych, reprezentowanych przeważnie przez żyły mlecznego kwarcu (zwykle z rutylem i andaluzytem). Spotykany jest też w kwarcytach[2][3][4] i osadach aluwialnych[1]. Minerałami współwystępującymi są korund, dumortieryt, sillimanit, syderyt, fluorapatyt, apatyt, pirofyllit, rutyl, granat, dysten, kwarc, wagneryt[3][2][4][1].
Miejsce występowania
[edytuj | edytuj kod]Jest minerałem bardzo rzadkim[2]. Występuje w Austrii – okolice Salzburga, Szwajcarii – Zermatt, na Madagaskarze, Kanadzie, Szwecji, Słowacji – Nitra, Brazylii – Minas Gerais, Boliwii, Rosji, USA[2][4][1].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Minerał bardzo atrakcyjny, poszukiwany i ceniony przez kolekcjonerów[2].
- Bywa wykorzystywany do wyrobu drobnej galanterii ozdobnej oraz rzeźb[2].
- Niekiedy jest stosowany jako kamień jubilerski[2].
- okazjonalnie szlifowany fasetkowo na potrzeby kolekcjonerów[2].
- Bardzo często bywa mylony z podobnym do niego lazurytem[2] (głównym składnikiem skały lapis lazuli), sodalitem, azurytem, wiwianitem, a nawet z czaroitem[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Lazulite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-07] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 252-254, ISBN 978-83-8293-231-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 296, ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 106, ISBN 978-83-7020-313-9.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Lazulite Mineral Data [online], webmineral.com [dostęp 2018-10-27] (ang.).
- Lazulite [online], www.mindat.org [dostęp 2018-10-27] (ang.).
