Maria Czubaszek
Maria Czubaszek (2015) | |
| Pełne imię i nazwisko |
Maria Alicja Czubaszek-Karolak |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |
Maria Alicja Czubaszek-Karolak z domu Bacz (ur. 9 sierpnia 1939 w Warszawie, zm. 12 maja 2016 tamże) – polska pisarka i satyryczka, autorka tekstów piosenek, scenarzystka, felietonistka, dziennikarka, komentatorka życia społecznego i politycznego oraz jurorka licznych przeglądów kabaretowych.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Młodość i wykształcenie
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się i mieszkała w Warszawie[1]. Jej rodzice, Stanisław Bacz i Urszula z d. Łagoda, pochodzili ze Lwowa[2]; matka była bibliotekarką, a ojciec, z wykształcenia inżynier, pracował w Banku Gospodarstwa Krajowego[3]. Miała młodszą o 12 lat siostrę Ewę, z którą w dorosłym życiu nie utrzymywała kontaktu[4][5].
Uczęszczała do Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, jednak maturę zdała w żeńskim Liceum im. Narcyzy Żmichowskiej[6]. Przeniosła się tam na pół roku przed końcem szkoły, po groźbie niedostania się na studia wskutek sprzeczki z klasowym kolegą, synem działacza partyjnego[3][7]. Studiowała filologię angielską i dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim, lecz żadnego z tych kierunków nie skończyła[8]. Na studiach dziennikarskich odbyła praktyki zawodowe w „Gazecie Krakowskiej” i „Przeglądzie Sportowym”[8]. Studia porzuciła na czwartym roku nauki dla pracy w Programie I Polskiego Radia[9].
Kariera zawodowa
[edytuj | edytuj kod]W 1960 rozpoczęła karierę zawodową w Programie I Polskiego Radia, gdzie pracowała najpierw jako sekretarka w biurze reklamy, a następnie jako opiekun techniczny. Zadebiutowała jako autorka tekstów reklamowych sloganem: Jeśli chcesz mieć radio, to sobie kup w audycji reklamowej Kabarecik Reklamowy w reż. Jerzego Dobrowolskiego[10][11]. W 1966, na zaproszenie Jacka Janczarskiego, przeszła do redakcji Programu III Polskiego Radia, dla którego tworzyła słuchowiska emitowane w Ilustrowanym Tygodniku Rozrywkowym[12]. Stworzyła także audycje: Dym z papierosa, Serwus, jestem nerwus i Dzień dobry, jestem z Kobry[13][14]. Jej audycje satyryczne wykonywali m.in. Irena Kwiatkowska, Bohdan Łazuka, Wojciech Pokora i Jerzy Dobrowolski. Sama w swoich audycjach nie występowała[14], dlatego wśród słuchaczy pojawiła się plotka, że w ogóle nie istnieje, a jej nazwisko jest pseudonimem innego autora; plotka stała się tematem felietonów Jerzego Urbana w „Szpilkach”[15]. Prowadziła cykl audycji Bieg przez plotki, pojawiała się także w programach Ilustrowany Magazyn Autorów i Powtórka z rozrywki.
Od 1965 pisała teksty piosenek dla innych wykonawców; pierwszy tekst – do utworu „Kochać można byle jak” – napisała na zlecenie Andrzeja Dąbrowskiego do muzyki Wojciecha Karolaka[16]. Oprócz utworów pisanych z mężem, pisała też do muzyki kompozytorów, takich jak Janusz Koman, Andrzej Dąbrowski, Henryk Majewski, Jacek Malinowski, Jerzy Milian, Zbigniew Namysłowski, Ryszard Poznakowski czy Jan Ptaszyn Wróblewski. Piosenki z jej tekstami śpiewali m.in. Alibabki, Ewa Bem, Kasia Cerekwicka, Andrzej Dąbrowski, Renata Kretówna, Ewa Kuklińska, Grażyna Łobaszewska, Grzegorz Markowski, Krystyna Prońko, Ryszard Rynkowski, Trubadurzy czy Vox[17]. W 1972 została członkinią sekcji Autorów Utworów Literackich Małych Form Stowarzyszenia Autorów ZAiKS[18].
Od maja 1976 była etatowym członkiem redakcji literacko-satyrycznego tygodnika „Szpilki”, dla którego początkowo pisała satyryczne felietony, a następnie przeprowadzała wywiady[19][20]. W latach 70. okazjonalnie pisała teksty do programów Bajka dla dorosłych i Ekspres[21].
Od 1977 była jurorką w Lidzbarskich Wieczorach Humoru i Satyry, poza tym kilkakrotnie jurorowała na Tarnowskim festiwalu kabaretowym PAKAdemia i Ogólnopolskim Festiwalu Kabaretowym Trybunały Kabaretowe w Piotrkowie Trybunalskim, Ogólnopolskim Festiwalu Skeczu i Małych Form Teatralnych „Kadr” w Warszawie oraz była przewodniczącą jury podczas Ogólnopolskich Spotkań z Piosenką Kabaretową w Ostrołęce[22].


W 1980 ukazała się książka pt. Na wyspach Hula-Gula, będąca zbiorem tekstów pisanych przez Czubaszek dla radia, telewizji i „Szpilek”. Również w 1980 premierę miała sztuka Kwadrat, którą napisała z okazji jubileuszu pięciolecia w Teatru Kwadrat w Warszawie[23]. Na początku lat 80. współtworzyła spektakl kabaretowy Włącz kolor wystawiany w Teatrze „Studio Buffo” w Warszawie[24]. W 1981 premierę miały dwa filmy, do których napisała dialogi: Filip z konopi[25] i Murmurando. Pod koniec lat 90. napisała scenariusz do serialu Lot 001 (1998–1999). W 2003 współtworzyła scenariusz do serialu Psie serce, w latach 2004–2005 pracowała przy serialu Na Wspólnej[26]. W latach 2005–2010 była członkiem redakcji programu HBO na stojaka, pełniła funkcję kierownika literackiego[27][28].
W 2006 zaczęła prowadzić Blog niecodzienny dla Wirtualnej Polski[29], w którym komentowała bieżące wydarzenia w formie dialogów z „córką swojej sąsiadki”. Blog cieszył się dużą popularnością w sieci i znajdował się w czołówce najchętniej czytanych blogów w Polsce[30]. Zaczęła także pisać felietony dla magazynu „Mój Pies” i serwisu internetowego Psy.pl[31][32]. 8 marca 2007 uczestniczyła w spotkaniu z Marią Kaczyńską w Pałacu Prezydenckim, podczas którego wraz z innymi przedstawicielkami świata kultury i mediów apelowała o niezmienianie przepisów Konstytucji RP dot. ochrony życia[33]. W lipcu 2007 była jurorką podczas 7. edycji Festiwalu Dobrego Humoru w Gdańsku[34]. W styczniu 2008 została felietonistką magazynu „Zwierciadło”[35], a od września 2008 prowadziła program Magia magla, przegląd prasy kolorowej w portalu WP Kultura[36]. W latach 2008–2009 współtworzyła scenariusz serialu BrzydUla – odpowiadała m.in. za teksty Violetty Kubasińskiej (granej przez Małgorzatę Sochę), które spotkały się z ciepłym odbiorem wśród widzów. W 2009 została komentatorką w programie Włodzimierza Zientarskiego Męski interes emitowanym w Polsat Play[37].
20 maja 2009 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[38].
W latach 2009–2010 pisała felietony do magazynu „Kawa”[39][40]. Od 2010 występowała w roli babci Maggie Mekintosz Owens w improwizowanym serialu Spadkobiercy[41]. Od kwietnia 2010 jej felietony ukazywały się w miesięczniku „Sukces”[42]. Felietony pisała także do pisma „Pani”[43]. Przez wiele lat pracowała jako dziennikarka i przygotowywała wywiady m.in. dla „Przekroju” i „Vivy”[44]. Również od 2010 występowała regularnie w programie śniadaniowym Pytanie na śniadanie, w którym komentowała bieżące wydarzenia w świecie show-biznesu w cyklu Alicji Resich-Modlińskiej Bita śmietanka towarzyska[45], następnie pokazywanym jako cykl Czubaszek na śniadanie[46]. W październiku 2010 zajęła pierwsze miejsce w plebiscycie „Vivat Nienajpiękniejsi”, będącym parodią wyborów Viva! Najpiękniejsi[33]. W 2011 występowała w programie 66 – dobre, bo polskie realizowanego w ramach cyklu 66... dla TVN Style[47], była także nominowana do nagrody „Serce dla zwierząt”[48]. We wrześniu 2011 została stałą komentatorką Szkła kontaktowego nadawanego w TVN24[49][50]. We wrześniu 2012 za programy Szkło kontaktowe i Czubaszek na śniadanie była nominowana do Róż Gali w kategorii „media”[51].
W 2012 ukazała się jej książka biograficzna pt. Każdy szczyt ma swój Czubaszek, będąca wywiadem-rzeką przeprowadzonym przez Artura Andrusa. Dopełnieniem rozmów są fragmenty satyrycznej i literackiej twórczości Czubaszek oraz liryczne, a zarazem ironiczne, ilustracje jej męża, Wojciecha Karolaka[52]. W 2013 ukazała się kontynuacja książki – Boks na Ptaku, czyli każdy szczyt ma swój Czubaszek i Karolak, zawierająca rozmowy z Wojciechem Karolakiem[53]. Również w 2013 użyczyła głosu postaci babci w polskiej wersji językowej filmu animowanego Rysiek Lwie Serce[54][55], a 1 kwietnia zapowiadała pociągi na stacji kolejowej Warszawa Wschodnia w ramach akcji „Pociągi pod Trójkowym nadzorem”[56]. W 2014 była gościem XX Przystanku Woodstock w ramach „Akademii Sztuk Przepięknych”[57], a do sprzedaży trafiła książka pt. Blog niecodzienny, będąca zbiorem jej felietonów pisanych dla WP od 2006.
W listopadzie 2014 zaczęto emitować reklamy telewizyjne w ramach kampanii bożonarodzeniowej sklepów Empik pod hasłem „Empik każdego inspiruje inaczej” z udziałem m.in. Czubaszek[58]. Jej udział w spotach był krytykowany przez część klientów salonów oraz prawicowe media, które przypominały, że Czubaszek otwarcie opowiadała o poddaniu się aborcji oraz deklarowała, iż nie obchodzi świąt Bożego Narodzenia[59]. W grudniu prezes Empiku Olaf Szymanowski przeprosił klientów urażonych reklamami z udziałem Czubaszek[60].
We wrześniu 2015 premierę miała jej książka autobiograficzna pt. Dzień dobry, jestem z kobry. Czyli jak stracić przyjaciół w pół minuty i inne antyporady[61]. Kilka dni po śmierci Czubaszek, 17 maja 2016, do sprzedaży trafiła autobiografia Czubaszek pt. Nienachalna z urody[62].
Śmierć
[edytuj | edytuj kod]

Zmarła 12 maja 2016 w Warszawie, w wieku 76 lat[63]. Przyczyną śmierci było wycieńczenie organizmu oraz komplikacje związane z funkcjonowaniem układu krążenia[64]. Pogrzeb odbył się 18 maja 2016, jej prochy zostały złożone na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (Q kol. 7-2-3)[65]. Zgodnie z jej wolą pogrzeb miał charakter świecki. Mowę pożegnalną wygłosił dziennikarz Artur Andrus. Przytoczył fragment epitafium, które Jonasz Kofta napisał dla Louisa Armstronga[66].
Wpływ na popkulturę
[edytuj | edytuj kod]25 maja 2013 podczas Sobotniej Wielkiej Majówki w gdańskim Teatrze Leśnym odbył się koncert Czubaszki, czyli Maria Czubaszek i jej piosenki z piosenkami napisanymi do tekstów Czubaszek[67].
We wrześniu 2014 była jedną z bohaterek książki Krzysztofa Feusette’a pt. Alfabet salonu, w którym autor opisał 80 postaci kojarzonych z mediami[68].
Od 10 do 12 października 2014 w Polanicy-Zdroju odbywał się pierwszy 1. Festiwal Marii Czubaszek, którego pomysłodawcą, organizatorem i reżyserem był Hirek Wrona[69][70]. Kolejne festiwale, organizowane pod nazwą Cały Kazio, odbyły się w 2015 i 2016[71].
Stała się bohaterką pracy magisterskiej pt. „Dowcip językowy w słuchowisku radiowym Marii Czubaszek »Dym z papierosa«” obronionej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego przez Ewelinę Paszko[72].
W 2021 Prószyński i S-ka wydało jej biografię Maria Czubaszek. W coś trzeba nie wierzyć pióra Violetty Ozminkowski.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]5 maja 1959 wyszła za Wiesława Czubaszka[73][74], z którym rozwiodła się po 10 latach małżeństwa[75]. Przez kilka lat pozostawała w nieformalnym związku z Jackiem Janczarskim[76]. Jej drugim mężem został muzyk Wojciech Karolak, z którym związana była aż do śmierci[77]. W 2009 stacja TVN przedstawiła o nich film z cyklu filmów dokumentalnych „Taka miłość się nie zdarza...”, w 2010 otrzymali Srebrne Jabłko (nagrodę przyznawaną „najwspanialszym polskim parom” w plebiscycie czytelników miesięcznika „Pani”)[78], a 28 października 2013 w Muzycznym Studiu Polskiego Radia im. Agnieszki Osieckiej w Warszawie odbył się ich benefis[79].
Nie miała dzieci[80]. Dokonała dwóch aborcji, co ujawniła w 2012 podczas realizacji programu Uwaga! Kulisy sławy[81][82]. Również w 2012 otrzymała Okulary Równości, nagrodę przyznawaną przez Fundację im. Izabeli Jarugi-Nowackiej, za „osobistą odwagę w głoszeniu poglądów, niezłomność w przełamywaniu tabu dotyczącego aborcji i obronę prawa kobiet do świadomego wyboru w kwestii posiadania dzieci”[83]. Stwierdziła, że aborcja nie była dla niej traumatyczna, czym wywołała oburzenie w mediach[84].
Deklarowała się jako ateistka[85][86]. W książce Dzień dobry, jestem z Kobry z 2015 wyznała, że dwa razy próbowała popełnić samobójstwo[87]. Opowiadała się za eutanazją[88].
Przez ponad 50 lat paliła papierosy[89][90], które zaczęła palić w wieku 16 lat[91]. Według jej własnych słów, paliła trzy paczki dziennie[92].
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]
- 1968: Nagroda Komitetu ds. Radia i TV za cykliczną audycję rozrywkowo-reklamową „Niedzielne rendez-vous”
- 1971: Nagroda prezesa Komitetu ds. Radia i TV
- 1975: Złoty Mikrofon
- 2009: Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[93][94]
- 2014: laureatka Nagrody Osobowości i Sukcesy Roku w kategorii osobowość telewizyjna[95][96]
W 2011 została nominowana w studenckim plebiscycie MediaTory w kategorii „AkumulaTOR” oraz do Nagrody Akademii Telewizyjnej Wiktory 2010 w kategorii Wiktor Publiczności. 20 sierpnia 2011 podczas XXXII LWHiS w Lidzbarku Warmińskim odsłoniła swoją tablicę pamiątkową w Alei Gwiazd Kabaretu, alei wzorowanej na słynnej Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach[97].
14 czerwca 2019 w alei pamięci na ul. Najświętszej Marii Panny w Legnicy odsłonięto tablicę Marii Czubaszek[98].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Słuchowiska radiowe
[edytuj | edytuj kod]- Z wizytą u Kazia
- Serwus, jestem nerwus
- Dym z papierosa
- Ciocia i Kazio
- Cały Kaczor, cały on!
- Dialogi małżeńskie
- Dzień dobry, jestem z Kobry
- Dzyń, dzyń
- Jemiołuszki
- Kobieta i mężczyzna
- Małgorzaty jego życia
- Maria i Jerzy
- Maria w kawiarni
- Przez łzy do szczęścia
- Przygody Holmesa
- Różne skecze i monologi
- Udane małżeństwa
- Życie w zachwycie
Programy rozrywkowe
[edytuj | edytuj kod]- Piosenki na boku (1982)
- Z blondynką w tle, reż. Anna Barcikowska (1997)[99]
Teksty piosenek
[edytuj | edytuj kod]
- „Kochać można byle jak” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Andrzej Dąbrowski) (1965)
- „Odkładana miłość” (muz. Jan Ptaszyn Wróblewski, wyk. Alibabki) (1975)
- „Miłość jest jak niedziela” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem) (1975)
- „Rycz, mała, rycz” (muz. Ryszard Rynkowski, wyk. grupa VOX) (1977)
- „Długo i szczęśliwie” (muz. Edmund Berg, wyk. Grzegorz Markowski) (1978)
- „Tak mało chcę” (muz. Zbigniew Namysłowski, wyk. Ewa Bem) (1980)
- „Wyszłam za mąż – zaraz wracam” (muz. Wojciech Karolak, wyk. m.in. Ewa Bem, Krystyna Sienkiewicz) (1980)
- „Bądź mężczyzną” (muz. Henryk Majewski, wyk Ewa Bem) 1981
- „Tylko dni” (muz. Zbigniew Jaremko, wyk. Ewa Bem) (1981)
- „Zakochany musi grać” (muz. Jerzy Słota, wyk. grupa VOX) (1985)
- „Tico Tico” (muz. Zequinha de Abreu, wyk. m.in. Iga Cembrzyńska, Ewa Kuklińska) (1986)
- „Nie lubię żonatych mężczyzn” (muz. Ryszard Poznakowski, wyk. Renata Kretówna, Irena Woźniacka) (1987)
- „Z blondynką w tle” (muz. Zbigniew Gniewaszewski) (1997)
- „Krótki metraż” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem)
- „Każdy as bierze raz” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem)
Publikacje książkowe
[edytuj | edytuj kod]- Na wyspach Hula-Gula, wyd. Czytelnik i PiK (1980), ISBN 83-85264-43-4
- Dziewczyny na ścianę i na życie, wyd. ROK Corporation, Warszawa (1991), ISBN 83-85344-12-8
- Pytania tendencyjne i jeszcze jedno, wyd. Świat Książki (2004), ISBN 83-7391-785-3
- Każdy szczyt ma swój Czubaszek (wraz z Arturem Andrusem), wyd. Prószyński, Warszawa (2011), ISBN 978-83-7648-950-6
- Boks na Ptaku, czyli każdy szczyt ma swój Czubaszek i Karolak (wraz z Arturem Andrusem i Wojciechem Karolakiem), wyd. Prószyński, Warszawa (2013), ISBN 978-83-7839-625-3
- Blog niecodzienny, wyd. Prószyński, Warszawa (2014), ISBN 978-83-7961-060-0
- Dzień dobry, jestem z kobry – czyli jak stracić przyjaciół w pół minuty i inne antyporady, wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa (2015), ISBN 978-83-7700-197-4
- Nienachalna z urody, wyd. Prószyński, Warszawa (2016), ISBN 978-83-8069-350-0
Sztuki
[edytuj | edytuj kod]- Kwadrat (pierwotny tytuł brzmiał Nie truj, kochanie) reż. Andrzej Zaorski, Teatr Kwadrat w Warszawie (1984)[100]
- Włącz kolor – reż. Maria Czubaszek, II Ogólnopolskie Spotkania Estradowe OSET w Rzeszowie (1984)
- Roxy – teksty piosenek, reż. Tadeusz Pluciński, Teatr Syrena Warszawa (1989)
- Sprawa Romana K. Zbigniewa Korpolewskiego – teksty piosenek, reż. Janusz Bukowski, Teatr Syrena Warszawa (1989)
- Żona pana ministra Branislava Nusica – przekład z serbskiego, reż. Hanka Bielicka, Lubuski Teatr im. L. Kruczkowskiego w Zielonej Górze (1991)
- Przepraszam czy tu straszy (2008)
Role teatralne
- Trójka do potęgi Grzegorza Miecugowa jako chora pani, reż. Wojciech Malajkat, Teatr Syrena Warszawa (2012)
- Dużo kobiet, bo aż trzy – program składany, Teatr 6. piętro Warszawa (2015)[101]
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Scenariusze
- Lot 001 – serial fabularny (odcinki: 1, 2, 4, 6, 8, 9, 10, 11, 12) (1999)
- Psie serce – cykl fabularny (odcinek „Bimber”) (2002–2003)
- Na Wspólnej – serial fabularny (członek zespołu storylinerów i edytorów serialu od odcinka 376) (2003–2016)
- Brzydula – serial fabularny (odcinki: 55, 123-125, 128, 130-131, 134-135, 154, 182, 198, 201, 203, 208) (2008–2009)
Dialogi
- Telefon to twój przyjaciel – film animowany (1980)
- Murmurando – film fabularny – telewizyjny (1981)
- Filip z konopi – film fabularny (1981)
Role filmowe
- Spadkobiercy jako Maggie Mekintosz Owens, matka Jonathana Owensa (2010–2013)
Dubbing
- Rysiek Lwie Serce jako babcia (2013)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 21, 24.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 21.
- 1 2 Piekielnie (nie)boję się śmierci. gala.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 24, 272–273.
- ↑ Maria Czubaszek - chciałabym mieszkać w hotelu - Kobieta.pl [online], kobieta.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 17.
- ↑ Szkolne wspomnienia – Maria Czubaszek. kobieta.pl, 2014-09-18. [dostęp 2016-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-23)].
- 1 2 Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 42, 46.
- ↑ Rozmowa na cztery pety. Polityka, 2011. [dostęp 2016-05-30].
- ↑ Barbara Górak-Czerska, Stanisław Jędrzejewski: Siedemdziesiąt lat polskiego radia. Polskie Radio SA, 1995, s. 131. ISBN 83-86628-11-1.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 109–113.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 116.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 115.
- 1 2 Czubaszek 2015 ↓, s. 80–81
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 204–205.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 69–71.
- ↑ „Do pisania piosenek zmuszał mnie mąż”. Taka była Maria Czubaszek. tvp.info, 2016. [dostęp 2016-05-19].
- ↑ Zmarła Maria Czubaszek. zaiks.org.pl. [dostęp 2016-05-19].
- ↑ Eryk Lipiński: Drzewo Szpilkowe. Czytelnik, 1989, s. 70. ISBN 83-07-01400-X.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 212.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 154–155, 160–161.
- ↑ Wspomnienie o Marii Czubaszek. Lidzbark Warmiński, 2016. [dostęp 2016-05-19].
Wspomnienie o Marii Czubaszek. paka.pl, 2016-05-12. [dostęp 2016-05-29].
Ogólnopolski Festiwal Skeczu i Małych Form Teatralnych „Kadr”. wpek.pl. [dostęp 2016-05-29].
OSPS – archiwum. [dostęp 2016-05-29]. - ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 182.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 181.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 167.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 174–75.
- ↑ tw: "Na stojaka!" w odświeżonej formule. wirtualnemedia.pl, 2008-09-25. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ tw: HBO rozpoczyna kolejny sezon 'Na stojaka!'. wirtualnemedia.pl, 2009-10-20. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ kk: Znani w Wirtualnej Polsce. wirtualnemedia.pl, 2006-09-12. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ tw: Top polskich blogów: na czele Wojciechowska, Kotlet.tv, Pani Basia, Palikot, Czubaszek i Mucha. wirtualnemedia.pl, 2013-04-19. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ https://www.psy.pl/maria-czubaszek/
- ↑ https://www.psy.pl/historia-nie-z-tej-ziemi/
- 1 2 Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 140.
- ↑ Sukces serialu "Ranczo" i programu "Kuba Wojewódzki". wirtualnemedia.pl, 2007-07-02. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ pp: Nowi felietoniści, nowe rubryki i odświeżony layout w 'Zwierciadle'. wirtualnemedia.pl, 2008-12-18. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ Kultura WP – Magia Magla. kultura.wp.pl. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ pp: Cztery nowe magazyny w Polsat Play. wirtualnemedia.pl, 2009-09-15. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki. mkidn.gov.pl, 20 maja 2009.
- ↑ MARIA CZUBASZEK - Każdy grosz się liczy - blog Kawa magazyn [online], salon24.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
- ↑ MARIA CZUBASZEK - Miller i udawanie jak kobiety - blog Kawa magazyn [online], salon24.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
- ↑ Kamil Sokołowski: Spadkobiercy wracają do Czwórki. wirtualnemedia.pl, 2010-02-08. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
km: Piąty sezon "Spadkobierców" od marca w TV4. wirtualnemedia.pl, 2012-01-09. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
pp: “Spadkobiercy”, premiery filmowe i seriale Polsatu jesienią w TV4. wirtualnemedia.pl, 2013-08-20. [dostęp 2021-06-27]. (pol.). - ↑ pp: Maria Czubaszek felietonistką „Sukcesu”. wirtualnemedia.pl, 2010-03-02. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ Do kogo piszę? Na kogo trafi, na tego bęc. Dziennik toruński, 2011-12-24. [dostęp 2016-05-30].
- ↑ Jestem młodsza od rówieśników. [dostęp 2016-05-27].
- ↑ Krzysztof Lisowski: Resich-Modlińska: To TVN kopiuje „Pytanie na śniadanie”. wirtualnemedia.pl, 2011-04-15. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ Czubaszek na śniadanie 13.06.2013. pytanienasniadanie.tvp.pl. [dostęp 2016-05-19].
- ↑ Patryk Pallus: “Miasto kobiet” oraz program Wellman i Korwin w TVN Style. wirtualnemedia.pl, 2011-02-24. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ https://www.psy.pl/maria-czubaszek-odeszla-za-teczowy-most/
- ↑ pp: Maria Czubaszek w “Szkle kontaktowym” za Kamila Dąbrowę. wirtualnemedia.pl, 2011-08-23. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ Patryk Pallus: 10 lat „Szkła kontaktowego” w TVN24. Miecugow: najwięcej pokazujemy PO. wirtualnemedia.pl, 2015-01-23. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ pp: Lis, Olejnik, Wałęsa, Rubik i Zimoch nominowani do „Róż Gali”. wirtualnemedia.pl, 2012-09-27. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ Artur Andrus: Marysię Czubaszek przysłały inne światy. polskieradio.pl, 2011-10-17. [dostęp 2016-05-28].
- ↑ Boks na Ptaku, czyli każdy szczyt ma swój Czubaszek i Karolak. polskieradio.pl, 2013-10-24. [dostęp 2016-05-28].
- ↑ Czubaszek: udawałam dobrą babcię. 2013. [dostęp 2016-05-18].
- ↑ Maria Czubaszek: przysięgam, że jestem normalna. onet.pl, 2013. [dostęp 2016-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-11)].
- ↑ tw: Rusza akcja „Pociągi pod Trójkowym nadzorem”. wirtualnemedia.pl, 2013-03-19. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ Agata Źrałko: Czubaszek na Woodstocku: „jestem tak stara, że wiszę 5 zł Mojżeszowi”. wyborcza.pl, 2014-07-31. [dostęp 2016-05-27].
- ↑ bg: Nergal i Maria Czubaszek obok Pazury i Kwiatkowskiego w świątecznej kampanii Empiku. wirtualnemedia.pl, 2014-11-05. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ Łukasz Brzezicki: Klienci Empiku krytykują kampanię bożonarodzeniową z Nergalem i Czubaszek. „Nie ma mowy o bojkocie”. wirtualnemedia.pl, 2014-11-12. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ tw: Empik przeprasza urażonych bożonarodzeniowymi reklamami z Czubaszek i Nergalem. wirtualnemedia.pl, 2014-12-24. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ pr: Maria Czubaszek: z ludźmi pracuję, przyjaźnię się ze zwierzętami. wirtualnemedia.pl, 2015-10-15. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ „Nienachalna z urody”: „last minute” Marii Czubaszek. 2016. [dostęp 2016-05-18].
- ↑ Jan Bończa-Szabłowski: Maria Czubaszek nie żyje. rp.pl. [dostęp 2016-05-13].
- ↑ Krystyna Pytlakowska: Małżeństwo doskonałe: Czy ty wiesz, że ja cię kocham.... Wydawnictwo Prószyński i S-Ka, 2017. ISBN 978-83-8097-136-3.
- ↑ Pogrzeb Marii Czubaszek. Mszy nie było, żałobnicy „puszczali dymka”. interia.pl. [dostęp 2016-05-18].
Pogrzeb Marii Czubaszek. onet.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
Maria Czubaszek pochowana na Powązkach Wojskowych.. wpolityce.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
„Jedyna, niepowtarzalna, fantastyczna”. Pożegnanie Marii Czubaszek. tvn24.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18]. - ↑ Pogrzeb Marii Czubaszek. Żałobnicy przynieśli papierosy i parówki. rmf24.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
- ↑ Ewa Palińska: Maria Czubaszek i jej piosenki w Teatrze Leśnym. 2013-05-24. [dostęp 2016-05-27].
- ↑ Łukasz Brzezicki: Krzysztof Feusette napisał „Alfabet salonu” o „ludziach partii rządzącej”. Kuźniar, Hajdarowicz, Olejnik .... wirtualnemedia.pl, 2014-09-11. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
- ↑ 1. Festiwal Marii Czubaszek. 2014. [dostęp 2016-05-18].
- ↑ Kabaret Hrabi: Maria Czubaszek jest jak słońce. 2014-10-10. [dostęp 2016-05-28].
- ↑ Cały Kazio – Festiwal Marii Czubaszek. 2015. [dostęp 2016-05-18].
Święto Marii Czubaszek w Polanicy-Zdroju. polskieradio.pl, 2015-09-11. [dostęp 2016-05-28].
Cały Kazio – Festiwal Marii Czubaszek w Polanicy-Zdroju. 2016. [dostęp 2017-06-25]. - ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 46.
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 57.
- ↑ Maria Czubaszek: To raczej mężczyzna powinien się zastanawiać, jak zatrzymać kobietę. wysokieobcasy.pl, 2015-10-06. [dostęp 2016-05-30].
- ↑ Prawdziwej miłości małżeństwo nie zaszkodzi. styl.pl. [dostęp 2016-05-27].
- ↑ Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 146–147.
- ↑ „Była trochę kosmitką”. Wojciech Karolak opowiada o życiu z Marią Czubaszek. 2016. [dostęp 2016-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-16)].
- ↑ Srebrne Jabłka Pani rozdane. plejada.pl, 2011. [dostęp 2016-05-19].
- ↑ Benefis Marii Czubaszek i Wojciecha Karolaka. polskieradio.pl, 2013-10-24. [dostęp 2016-05-27].
- ↑ Czubaszek 2015 ↓, s. 69.
- ↑ Wyborcza.pl [online], pl/7,76842,11065291,prawda-marii-czubaszek-a-sprawa-polska.html [dostęp 2024-04-24].
- ↑ „Nie mieć dzieci? To cudowne”. Maria Czubaszek rozpętała burzę. 2012. [dostęp 2016-05-18].
- ↑ Czubaszek nagrodzona za przyznanie się do aborcji. wprost.pl, 2012-03-01. [dostęp 2016-05-28].
- ↑ Czubaszek "o aborcji jak wyrywaniu zęba". Dwugłos na temat aborcyjnego coming outu [online], naTemat.pl, 15 lutego 2012 [dostęp 2026-06-03] (pol.).
- ↑ Agata Jankowska, Bartosz Janiszewski, Czubaszek: dzięki Bogu, jestem ateistką [online], wprost.pl, 6 października 2012 [dostęp 2016-09-04].
- ↑ Czubaszek 2015 ↓, s. 120.
- ↑ Czubaszek 2015 ↓, s. 58.
- ↑ Czubaszek 2015 ↓, s. 61–62.
- ↑ Maria Czubaszek żyła w kłębach dymu i wyjątkowego humoru [online], plus.pomorska.pl, 14 maja 2016 [dostęp 2021-07-15] (pol.).
- ↑ Maria Czubaszek - ponad pół wieku z papierosem [online], kobieta.interia.pl [dostęp 2021-07-15] (pol.).
- ↑ Maria Czubaszek: Wolę palenie od seksu! [online], Fakt, 4 lipca 2013 [dostęp 2026-05-16].
- ↑ Maria Czubaszek wydaje na papierosy tysiąc złotych miesięcznie, pali co 15 minut, czyli dwie godziny dziennie [online], Rozrywka naTemat, 28 sierpnia 2012 [dostęp 2026-05-16] (pol.).
- ↑ MKiDN - Medal Zasłużony Kulturze - Gloria Artis [online] [dostęp 2022-11-24] (pol.).
- ↑ Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki [online], mkidn.gov.pl, 20 maja 2009 [dostęp 2026-05-08].
- ↑ Joanna Moro, Ewa Minge i Maria Czubaszek Osobowościami Roku 2014. 2014-03-25. [dostęp 2016-05-28].
- ↑ Gala Osobowości i Sukcesy 2014. 2014. [dostęp 2016-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-23)].
- ↑ Wspomnienie o Marii Czubaszek. 2016-05-19. [dostęp 2016-05-29].
- ↑ Satyrykon 2019. Wielkie święto humoru. [dostęp 2019-06-17].
- ↑ Sławomir Kmiecik: Wolne żarty!: humor i polityka czyli rzecz o polskim dowcipie politycznym. Czytelnik, 1998, s. 290. ISBN 83-07-02631-8.
- ↑ Rocznik literacki. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984, s. 702. ISBN 83-06-01812-5.
- ↑ Dużo kobiet, bo aż trzy. Teatr 6. piętro. [dostęp 2016-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-18)].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ryszard Wolański, Leksykon polskiej muzyki rozrywkowej, s. 34, 35. Agencja Wydawnicza Morex, Warszawa 1995, ISBN 83-86848-05-7.
- Maria Czubaszek, Artur Andrus, Każdy szczyt ma swój Czubaszek, Prószyński i S-ka, 2011, ISBN 978-83-7648-950-6.
- Maria Czubaszek, Dzień dobry, jestem z kobry. Czyli jak stracić przyjaciół w pół minuty i inne antyporady, Czerwone i Czarne, 2015, ISBN 978-83-7700-197-4.
- Maria Czubaszek, culture.pl
- Maria Czubaszek, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09].
- Maria Czubaszek w bazie filmpolski.pl
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Blog Marii Czubaszek. mariaczubaszek.bloog.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-29)].
- Ludzie Trójki wspominają Marię Czubaszek. Trójka / Polskie Radio SA
- Będziemy pamiętać – poświęcony Marii Czubaszek, specjalny odcinek programu „Szkło kontaktowe”, emisja 12 maja 2016
- Katarzyna Troszczyńska: Wspomnienie o Marii Czubaszek. „Jakby wyglądało twoje niebo? Siedzę i palę, aniołki podają popielniczki, a ja myślę: po co się tak męczyłam” 13 maja 2016
- Anna Sobańda: "Pośmiejmy się czasem z siebie". Kochała parówki, papierosy i Woody'ego Allena. Wspomnienie o Marii Czubaszek dziennik.pl, 13 maja 2016
- "Puszczę dymek jeszcze po śmierci". Cytaty z Marii Czubaszek tvn24.pl, 13 maja 2016
- Grzegorz Markowski: Pani Maria. Wspomnienie Marii Czubaszek, wyborcza.pl, 14 maja 2016
- wywiady:
- Rozmowa na cztery pety (rozmowa Cezarego Łazarewicza z Marią Czubaszek), polityka.pl, 2011
- Maria Czubaszek wywiad w magazynie „Playboy” nr 7, 2011
- "Czubaszek – okropne nazwisko..." www.nasze.fm, 31 maja 2011
- Kosmici, czyli małżeństwo Marii Czubaszek i Wojciecha Karolaka. polska.newsweek.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-18)].. Fragment wywiadu z mężem Wojciechem Karolakiem dla Newsweek 2012
- Czubaszek: Z facetem żyje się lepiej wyborcza.pl, 12 września 2012
- Maria Czubaszek: Nawet niepalący żyją tylko do śmierci. Wywiad przeprowadzony przez dziennikarkę Styl.pl Annę Piątkowską, 2015.
- Mąż Marii Czubaszek: Kiedyś złamała mi dwa żebra. Fragment wywiadu z mężem Wojciechem Karolakiem dla Newsweek
- Maria Czubaszek: Piekielnie (nie)boję się śmierci. Wywiady i sylwetki, gala.pl, marzec 2016
- Niepublikowany wcześniej wywiad z Marią Czubaszek. Komputer i telefon miała z przymusu wp.pl, 13 maja 2016
- Absolwenci XV Liceum Ogólnokształcącego im. Narcyzy Żmichowskiej w Warszawie
- Autorzy słuchowisk Polskiego Radia
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Ludzie związani z Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie
- Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Osobowości telewizyjne związane z TVN
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polscy satyrycy
- Polscy tekściarze
- Polscy publicyści
- Polscy artyści kabaretowi
- Redaktorzy PR1
- Redaktorzy PR3
- Urodzeni w 1939
- Zmarli w 2016