Przejdź do zawartości

Maria Czubaszek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Maria Czubaszek
Ilustracja
Maria Czubaszek (2015)
Pełne imię i nazwisko

Maria Alicja Czubaszek-Karolak

Data i miejsce urodzenia

9 sierpnia 1939
Warszawa

Data i miejsce śmierci

12 maja 2016
Warszawa

Zawód, zajęcie

pisarka, satyryczka, dziennikarka

Odznaczenia
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Maria Alicja Czubaszek-Karolak z domu Bacz (ur. 9 sierpnia 1939 w Warszawie, zm. 12 maja 2016 tamże) – polska pisarka i satyryczka, autorka tekstów piosenek, scenarzystka, felietonistka, dziennikarka, komentatorka życia społecznego i politycznego oraz jurorka licznych przeglądów kabaretowych.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie

[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się i mieszkała w Warszawie[1]. Jej rodzice, Stanisław Bacz i Urszula z d. Łagoda, pochodzili ze Lwowa[2]; matka była bibliotekarką, a ojciec, z wykształcenia inżynier, pracował w Banku Gospodarstwa Krajowego[3]. Miała młodszą o 12 lat siostrę Ewę, z którą w dorosłym życiu nie utrzymywała kontaktu[4][5].

Uczęszczała do Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, jednak maturę zdała w żeńskim Liceum im. Narcyzy Żmichowskiej[6]. Przeniosła się tam na pół roku przed końcem szkoły, po groźbie niedostania się na studia wskutek sprzeczki z klasowym kolegą, synem działacza partyjnego[3][7]. Studiowała filologię angielską i dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim, lecz żadnego z tych kierunków nie skończyła[8]. Na studiach dziennikarskich odbyła praktyki zawodowe w „Gazecie Krakowskiej” i „Przeglądzie Sportowym[8]. Studia porzuciła na czwartym roku nauki dla pracy w Programie I Polskiego Radia[9].

Kariera zawodowa

[edytuj | edytuj kod]

W 1960 rozpoczęła karierę zawodową w Programie I Polskiego Radia, gdzie pracowała najpierw jako sekretarka w biurze reklamy, a następnie jako opiekun techniczny. Zadebiutowała jako autorka tekstów reklamowych sloganem: Jeśli chcesz mieć radio, to sobie kup w audycji reklamowej Kabarecik Reklamowy w reż. Jerzego Dobrowolskiego[10][11]. W 1966, na zaproszenie Jacka Janczarskiego, przeszła do redakcji Programu III Polskiego Radia, dla którego tworzyła słuchowiska emitowane w Ilustrowanym Tygodniku Rozrywkowym[12]. Stworzyła także audycje: Dym z papierosa, Serwus, jestem nerwus i Dzień dobry, jestem z Kobry[13][14]. Jej audycje satyryczne wykonywali m.in. Irena Kwiatkowska, Bohdan Łazuka, Wojciech Pokora i Jerzy Dobrowolski. Sama w swoich audycjach nie występowała[14], dlatego wśród słuchaczy pojawiła się plotka, że w ogóle nie istnieje, a jej nazwisko jest pseudonimem innego autora; plotka stała się tematem felietonów Jerzego Urbana w „Szpilkach[15]. Prowadziła cykl audycji Bieg przez plotki, pojawiała się także w programach Ilustrowany Magazyn Autorów i Powtórka z rozrywki.

Od 1965 pisała teksty piosenek dla innych wykonawców; pierwszy tekst – do utworu „Kochać można byle jak” – napisała na zlecenie Andrzeja Dąbrowskiego do muzyki Wojciecha Karolaka[16]. Oprócz utworów pisanych z mężem, pisała też do muzyki kompozytorów, takich jak Janusz Koman, Andrzej Dąbrowski, Henryk Majewski, Jacek Malinowski, Jerzy Milian, Zbigniew Namysłowski, Ryszard Poznakowski czy Jan Ptaszyn Wróblewski. Piosenki z jej tekstami śpiewali m.in. Alibabki, Ewa Bem, Kasia Cerekwicka, Andrzej Dąbrowski, Renata Kretówna, Ewa Kuklińska, Grażyna Łobaszewska, Grzegorz Markowski, Krystyna Prońko, Ryszard Rynkowski, Trubadurzy czy Vox[17]. W 1972 została członkinią sekcji Autorów Utworów Literackich Małych Form Stowarzyszenia Autorów ZAiKS[18].

Od maja 1976 była etatowym członkiem redakcji literacko-satyrycznego tygodnika „Szpilki”, dla którego początkowo pisała satyryczne felietony, a następnie przeprowadzała wywiady[19][20]. W latach 70. okazjonalnie pisała teksty do programów Bajka dla dorosłych i Ekspres[21].

Od 1977 była jurorką w Lidzbarskich Wieczorach Humoru i Satyry, poza tym kilkakrotnie jurorowała na Tarnowskim festiwalu kabaretowym PAKAdemia i Ogólnopolskim Festiwalu Kabaretowym Trybunały Kabaretowe w Piotrkowie Trybunalskim, Ogólnopolskim Festiwalu Skeczu i Małych Form Teatralnych „Kadr” w Warszawie oraz była przewodniczącą jury podczas Ogólnopolskich Spotkań z Piosenką Kabaretową w Ostrołęce[22].

Artur Andrus i Maria Czubaszek (2011)
Maria Czubaszek i Artur Andrus podpisują swoje książki na III Warszawskich Targach Książki (2012)
Czubaszek na XX Przystanku Woodstock (2014)

W 1980 ukazała się książka pt. Na wyspach Hula-Gula, będąca zbiorem tekstów pisanych przez Czubaszek dla radia, telewizji i „Szpilek”. Również w 1980 premierę miała sztuka Kwadrat, którą napisała z okazji jubileuszu pięciolecia w Teatru Kwadrat w Warszawie[23]. Na początku lat 80. współtworzyła spektakl kabaretowy Włącz kolor wystawiany w Teatrze „Studio Buffo” w Warszawie[24]. W 1981 premierę miały dwa filmy, do których napisała dialogi: Filip z konopi[25] i Murmurando. Pod koniec lat 90. napisała scenariusz do serialu Lot 001 (1998–1999). W 2003 współtworzyła scenariusz do serialu Psie serce, w latach 2004–2005 pracowała przy serialu Na Wspólnej[26]. W latach 2005–2010 była członkiem redakcji programu HBO na stojaka, pełniła funkcję kierownika literackiego[27][28].

W 2006 zaczęła prowadzić Blog niecodzienny dla Wirtualnej Polski[29], w którym komentowała bieżące wydarzenia w formie dialogów z „córką swojej sąsiadki”. Blog cieszył się dużą popularnością w sieci i znajdował się w czołówce najchętniej czytanych blogów w Polsce[30]. Zaczęła także pisać felietony dla magazynu „Mój Pies” i serwisu internetowego Psy.pl[31][32]. 8 marca 2007 uczestniczyła w spotkaniu z Marią Kaczyńską w Pałacu Prezydenckim, podczas którego wraz z innymi przedstawicielkami świata kultury i mediów apelowała o niezmienianie przepisów Konstytucji RP dot. ochrony życia[33]. W lipcu 2007 była jurorką podczas 7. edycji Festiwalu Dobrego Humoru w Gdańsku[34]. W styczniu 2008 została felietonistką magazynu „Zwierciadło[35], a od września 2008 prowadziła program Magia magla, przegląd prasy kolorowej w portalu WP Kultura[36]. W latach 2008–2009 współtworzyła scenariusz serialu BrzydUla – odpowiadała m.in. za teksty Violetty Kubasińskiej (granej przez Małgorzatę Sochę), które spotkały się z ciepłym odbiorem wśród widzów. W 2009 została komentatorką w programie Włodzimierza Zientarskiego Męski interes emitowanym w Polsat Play[37].

20 maja 2009 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[38].

W latach 2009–2010 pisała felietony do magazynu „Kawa”[39][40]. Od 2010 występowała w roli babci Maggie Mekintosz Owens w improwizowanym serialu Spadkobiercy[41]. Od kwietnia 2010 jej felietony ukazywały się w miesięczniku „Sukces[42]. Felietony pisała także do pisma „Pani”[43]. Przez wiele lat pracowała jako dziennikarka i przygotowywała wywiady m.in. dla „Przekroju” i „Vivy[44]. Również od 2010 występowała regularnie w programie śniadaniowym Pytanie na śniadanie, w którym komentowała bieżące wydarzenia w świecie show-biznesu w cyklu Alicji Resich-Modlińskiej Bita śmietanka towarzyska[45], następnie pokazywanym jako cykl Czubaszek na śniadanie[46]. W październiku 2010 zajęła pierwsze miejsce w plebiscycie „Vivat Nienajpiękniejsi”, będącym parodią wyborów Viva! Najpiękniejsi[33]. W 2011 występowała w programie 66 – dobre, bo polskie realizowanego w ramach cyklu 66... dla TVN Style[47], była także nominowana do nagrody „Serce dla zwierząt”[48]. We wrześniu 2011 została stałą komentatorką Szkła kontaktowego nadawanego w TVN24[49][50]. We wrześniu 2012 za programy Szkło kontaktowe i Czubaszek na śniadanie była nominowana do Róż Gali w kategorii „media”[51].

W 2012 ukazała się jej książka biograficzna pt. Każdy szczyt ma swój Czubaszek, będąca wywiadem-rzeką przeprowadzonym przez Artura Andrusa. Dopełnieniem rozmów są fragmenty satyrycznej i literackiej twórczości Czubaszek oraz liryczne, a zarazem ironiczne, ilustracje jej męża, Wojciecha Karolaka[52]. W 2013 ukazała się kontynuacja książki – Boks na Ptaku, czyli każdy szczyt ma swój Czubaszek i Karolak, zawierająca rozmowy z Wojciechem Karolakiem[53]. Również w 2013 użyczyła głosu postaci babci w polskiej wersji językowej filmu animowanego Rysiek Lwie Serce[54][55], a 1 kwietnia zapowiadała pociągi na stacji kolejowej Warszawa Wschodnia w ramach akcji „Pociągi pod Trójkowym nadzorem”[56]. W 2014 była gościem XX Przystanku Woodstock w ramach „Akademii Sztuk Przepięknych”[57], a do sprzedaży trafiła książka pt. Blog niecodzienny, będąca zbiorem jej felietonów pisanych dla WP od 2006.

W listopadzie 2014 zaczęto emitować reklamy telewizyjne w ramach kampanii bożonarodzeniowej sklepów Empik pod hasłem „Empik każdego inspiruje inaczej” z udziałem m.in. Czubaszek[58]. Jej udział w spotach był krytykowany przez część klientów salonów oraz prawicowe media, które przypominały, że Czubaszek otwarcie opowiadała o poddaniu się aborcji oraz deklarowała, iż nie obchodzi świąt Bożego Narodzenia[59]. W grudniu prezes Empiku Olaf Szymanowski przeprosił klientów urażonych reklamami z udziałem Czubaszek[60].

We wrześniu 2015 premierę miała jej książka autobiograficzna pt. Dzień dobry, jestem z kobry. Czyli jak stracić przyjaciół w pół minuty i inne antyporady[61]. Kilka dni po śmierci Czubaszek, 17 maja 2016, do sprzedaży trafiła autobiografia Czubaszek pt. Nienachalna z urody[62].

Śmierć

[edytuj | edytuj kod]
Grób pisarki Marii Czubaszek i jej męża, muzyka Wojciecha Karolaka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie
Nisza cmentarna artystki po pogrzebie

Zmarła 12 maja 2016 w Warszawie, w wieku 76 lat[63]. Przyczyną śmierci było wycieńczenie organizmu oraz komplikacje związane z funkcjonowaniem układu krążenia[64]. Pogrzeb odbył się 18 maja 2016, jej prochy zostały złożone na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (Q kol. 7-2-3)[65]. Zgodnie z jej wolą pogrzeb miał charakter świecki. Mowę pożegnalną wygłosił dziennikarz Artur Andrus. Przytoczył fragment epitafium, które Jonasz Kofta napisał dla Louisa Armstronga[66].

Wpływ na popkulturę

[edytuj | edytuj kod]

25 maja 2013 podczas Sobotniej Wielkiej Majówki w gdańskim Teatrze Leśnym odbył się koncert Czubaszki, czyli Maria Czubaszek i jej piosenki z piosenkami napisanymi do tekstów Czubaszek[67].

We wrześniu 2014 była jedną z bohaterek książki Krzysztofa Feusette’a pt. Alfabet salonu, w którym autor opisał 80 postaci kojarzonych z mediami[68].

Od 10 do 12 października 2014 w Polanicy-Zdroju odbywał się pierwszy 1. Festiwal Marii Czubaszek, którego pomysłodawcą, organizatorem i reżyserem był Hirek Wrona[69][70]. Kolejne festiwale, organizowane pod nazwą Cały Kazio, odbyły się w 2015 i 2016[71].

Stała się bohaterką pracy magisterskiej pt. „Dowcip językowy w słuchowisku radiowym Marii Czubaszek »Dym z papierosa«” obronionej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego przez Ewelinę Paszko[72].

W 2021 Prószyński i S-ka wydało jej biografię Maria Czubaszek. W coś trzeba nie wierzyć pióra Violetty Ozminkowski.

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

5 maja 1959 wyszła za Wiesława Czubaszka[73][74], z którym rozwiodła się po 10 latach małżeństwa[75]. Przez kilka lat pozostawała w nieformalnym związku z Jackiem Janczarskim[76]. Jej drugim mężem został muzyk Wojciech Karolak, z którym związana była aż do śmierci[77]. W 2009 stacja TVN przedstawiła o nich film z cyklu filmów dokumentalnych „Taka miłość się nie zdarza...”, w 2010 otrzymali Srebrne Jabłko (nagrodę przyznawaną „najwspanialszym polskim parom” w plebiscycie czytelników miesięcznika „Pani”)[78], a 28 października 2013 w Muzycznym Studiu Polskiego Radia im. Agnieszki Osieckiej w Warszawie odbył się ich benefis[79].

Nie miała dzieci[80]. Dokonała dwóch aborcji, co ujawniła w 2012 podczas realizacji programu Uwaga! Kulisy sławy[81][82]. Również w 2012 otrzymała Okulary Równości, nagrodę przyznawaną przez Fundację im. Izabeli Jarugi-Nowackiej, za „osobistą odwagę w głoszeniu poglądów, niezłomność w przełamywaniu tabu dotyczącego aborcji i obronę prawa kobiet do świadomego wyboru w kwestii posiadania dzieci”[83]. Stwierdziła, że aborcja nie była dla niej traumatyczna, czym wywołała oburzenie w mediach[84].

Deklarowała się jako ateistka[85][86]. W książce Dzień dobry, jestem z Kobry z 2015 wyznała, że dwa razy próbowała popełnić samobójstwo[87]. Opowiadała się za eutanazją[88].

Przez ponad 50 lat paliła papierosy[89][90], które zaczęła palić w wieku 16 lat[91]. Według jej własnych słów, paliła trzy paczki dziennie[92].

Nagrody i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]
Tablica pamiątkowa w Alei Gwiazd Satyrykonu na głównym deptaku Legnicy (ul. Najświętszej Marii Panny)

W 2011 została nominowana w studenckim plebiscycie MediaTory w kategorii „AkumulaTOR” oraz do Nagrody Akademii Telewizyjnej Wiktory 2010 w kategorii Wiktor Publiczności. 20 sierpnia 2011 podczas XXXII LWHiS w Lidzbarku Warmińskim odsłoniła swoją tablicę pamiątkową w Alei Gwiazd Kabaretu, alei wzorowanej na słynnej Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach[97].

14 czerwca 2019 w alei pamięci na ul. Najświętszej Marii Panny w Legnicy odsłonięto tablicę Marii Czubaszek[98].

Twórczość

[edytuj | edytuj kod]

Słuchowiska radiowe

[edytuj | edytuj kod]
  • Z wizytą u Kazia
  • Serwus, jestem nerwus
  • Dym z papierosa
  • Ciocia i Kazio
  • Cały Kaczor, cały on!
  • Dialogi małżeńskie
  • Dzień dobry, jestem z Kobry
  • Dzyń, dzyń
  • Jemiołuszki
  • Kobieta i mężczyzna
  • Małgorzaty jego życia
  • Maria i Jerzy
  • Maria w kawiarni
  • Przez łzy do szczęścia
  • Przygody Holmesa
  • Różne skecze i monologi
  • Udane małżeństwa
  • Życie w zachwycie

Programy rozrywkowe

[edytuj | edytuj kod]
  • Piosenki na boku (1982)
  • Z blondynką w tle, reż. Anna Barcikowska (1997)[99]

Teksty piosenek

[edytuj | edytuj kod]
Portret autorstwa Zbigniewa Kresowatego
  • „Kochać można byle jak” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Andrzej Dąbrowski) (1965)
  • „Odkładana miłość” (muz. Jan Ptaszyn Wróblewski, wyk. Alibabki) (1975)
  • „Miłość jest jak niedziela” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem) (1975)
  • „Rycz, mała, rycz” (muz. Ryszard Rynkowski, wyk. grupa VOX) (1977)
  • „Długo i szczęśliwie” (muz. Edmund Berg, wyk. Grzegorz Markowski) (1978)
  • „Tak mało chcę” (muz. Zbigniew Namysłowski, wyk. Ewa Bem) (1980)
  • „Wyszłam za mąż – zaraz wracam” (muz. Wojciech Karolak, wyk. m.in. Ewa Bem, Krystyna Sienkiewicz) (1980)
  • „Bądź mężczyzną” (muz. Henryk Majewski, wyk Ewa Bem) 1981
  • „Tylko dni” (muz. Zbigniew Jaremko, wyk. Ewa Bem) (1981)
  • „Zakochany musi grać” (muz. Jerzy Słota, wyk. grupa VOX) (1985)
  • Tico Tico” (muz. Zequinha de Abreu, wyk. m.in. Iga Cembrzyńska, Ewa Kuklińska) (1986)
  • „Nie lubię żonatych mężczyzn” (muz. Ryszard Poznakowski, wyk. Renata Kretówna, Irena Woźniacka) (1987)
  • „Z blondynką w tle” (muz. Zbigniew Gniewaszewski) (1997)
  • „Krótki metraż” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem)
  • „Każdy as bierze raz” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem)

Publikacje książkowe

[edytuj | edytuj kod]

Sztuki

[edytuj | edytuj kod]

Role teatralne

Filmografia

[edytuj | edytuj kod]

Scenariusze

  • Lot 001 – serial fabularny (odcinki: 1, 2, 4, 6, 8, 9, 10, 11, 12) (1999)
  • Psie serce – cykl fabularny (odcinek „Bimber”) (2002–2003)
  • Na Wspólnej – serial fabularny (członek zespołu storylinerów i edytorów serialu od odcinka 376) (2003–2016)
  • Brzydula – serial fabularny (odcinki: 55, 123-125, 128, 130-131, 134-135, 154, 182, 198, 201, 203, 208) (2008–2009)

Dialogi

  • Telefon to twój przyjaciel – film animowany (1980)
  • Murmurando – film fabularny – telewizyjny (1981)
  • Filip z konopi – film fabularny (1981)

Role filmowe

  • Spadkobiercy jako Maggie Mekintosz Owens, matka Jonathana Owensa (2010–2013)

Dubbing

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 21, 24.
  2. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 21.
  3. 1 2 Piekielnie (nie)boję się śmierci. gala.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
  4. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 24, 272–273.
  5. Maria Czubaszek - chciałabym mieszkać w hotelu - Kobieta.pl [online], kobieta.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
  6. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 17.
  7. Szkolne wspomnienia – Maria Czubaszek. kobieta.pl, 2014-09-18. [dostęp 2016-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-23)].
  8. 1 2 Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 42, 46.
  9. Rozmowa na cztery pety. Polityka, 2011. [dostęp 2016-05-30].
  10. Barbara Górak-Czerska, Stanisław Jędrzejewski: Siedemdziesiąt lat polskiego radia. Polskie Radio SA, 1995, s. 131. ISBN 83-86628-11-1.
  11. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 109–113.
  12. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 116.
  13. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 115.
  14. 1 2 Czubaszek 2015 ↓, s. 80–81
  15. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 204–205.
  16. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 69–71.
  17. „Do pisania piosenek zmuszał mnie mąż”. Taka była Maria Czubaszek. tvp.info, 2016. [dostęp 2016-05-19].
  18. Zmarła Maria Czubaszek. zaiks.org.pl. [dostęp 2016-05-19].
  19. Eryk Lipiński: Drzewo Szpilkowe. Czytelnik, 1989, s. 70. ISBN 83-07-01400-X.
  20. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 212.
  21. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 154–155, 160–161.
  22. Wspomnienie o Marii Czubaszek. Lidzbark Warmiński, 2016. [dostęp 2016-05-19].
    Wspomnienie o Marii Czubaszek. paka.pl, 2016-05-12. [dostęp 2016-05-29].
    Ogólnopolski Festiwal Skeczu i Małych Form Teatralnych „Kadr”. wpek.pl. [dostęp 2016-05-29].
    OSPS – archiwum. [dostęp 2016-05-29].
  23. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 182.
  24. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 181.
  25. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 167.
  26. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 174–75.
  27. tw: "Na stojaka!" w odświeżonej formule. wirtualnemedia.pl, 2008-09-25. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  28. tw: HBO rozpoczyna kolejny sezon 'Na stojaka!'. wirtualnemedia.pl, 2009-10-20. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  29. kk: Znani w Wirtualnej Polsce. wirtualnemedia.pl, 2006-09-12. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  30. tw: Top polskich blogów: na czele Wojciechowska, Kotlet.tv, Pani Basia, Palikot, Czubaszek i Mucha. wirtualnemedia.pl, 2013-04-19. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  31. https://www.psy.pl/maria-czubaszek/
  32. https://www.psy.pl/historia-nie-z-tej-ziemi/
  33. 1 2 Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 140.
  34. Sukces serialu "Ranczo" i programu "Kuba Wojewódzki". wirtualnemedia.pl, 2007-07-02. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  35. pp: Nowi felietoniści, nowe rubryki i odświeżony layout w 'Zwierciadle'. wirtualnemedia.pl, 2008-12-18. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  36. Kultura WP – Magia Magla. kultura.wp.pl. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  37. pp: Cztery nowe magazyny w Polsat Play. wirtualnemedia.pl, 2009-09-15. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  38. Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki. mkidn.gov.pl, 20 maja 2009.
  39. MARIA CZUBASZEK - Każdy grosz się liczy - blog Kawa magazyn [online], salon24.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
  40. MARIA CZUBASZEK - Miller i udawanie jak kobiety - blog Kawa magazyn [online], salon24.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
  41. Kamil Sokołowski: Spadkobiercy wracają do Czwórki. wirtualnemedia.pl, 2010-02-08. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
    km: Piąty sezon "Spadkobierców" od marca w TV4. wirtualnemedia.pl, 2012-01-09. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
    pp: “Spadkobiercy”, premiery filmowe i seriale Polsatu jesienią w TV4. wirtualnemedia.pl, 2013-08-20. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  42. pp: Maria Czubaszek felietonistką „Sukcesu”. wirtualnemedia.pl, 2010-03-02. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  43. Do kogo piszę? Na kogo trafi, na tego bęc. Dziennik toruński, 2011-12-24. [dostęp 2016-05-30].
  44. Jestem młodsza od rówieśników. [dostęp 2016-05-27].
  45. Krzysztof Lisowski: Resich-Modlińska: To TVN kopiuje „Pytanie na śniadanie”. wirtualnemedia.pl, 2011-04-15. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  46. Czubaszek na śniadanie 13.06.2013. pytanienasniadanie.tvp.pl. [dostęp 2016-05-19].
  47. Patryk Pallus: “Miasto kobiet” oraz program Wellman i Korwin w TVN Style. wirtualnemedia.pl, 2011-02-24. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  48. https://www.psy.pl/maria-czubaszek-odeszla-za-teczowy-most/
  49. pp: Maria Czubaszek w “Szkle kontaktowym” za Kamila Dąbrowę. wirtualnemedia.pl, 2011-08-23. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  50. Patryk Pallus: 10 lat „Szkła kontaktowego” w TVN24. Miecugow: najwięcej pokazujemy PO. wirtualnemedia.pl, 2015-01-23. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  51. pp: Lis, Olejnik, Wałęsa, Rubik i Zimoch nominowani do „Róż Gali”. wirtualnemedia.pl, 2012-09-27. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  52. Artur Andrus: Marysię Czubaszek przysłały inne światy. polskieradio.pl, 2011-10-17. [dostęp 2016-05-28].
  53. Boks na Ptaku, czyli każdy szczyt ma swój Czubaszek i Karolak. polskieradio.pl, 2013-10-24. [dostęp 2016-05-28].
  54. Czubaszek: udawałam dobrą babcię. 2013. [dostęp 2016-05-18].
  55. Maria Czubaszek: przysięgam, że jestem normalna. onet.pl, 2013. [dostęp 2016-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-11)].
  56. tw: Rusza akcja „Pociągi pod Trójkowym nadzorem”. wirtualnemedia.pl, 2013-03-19. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  57. Agata Źrałko: Czubaszek na Woodstocku: „jestem tak stara, że wiszę 5 zł Mojżeszowi”. wyborcza.pl, 2014-07-31. [dostęp 2016-05-27].
  58. bg: Nergal i Maria Czubaszek obok Pazury i Kwiatkowskiego w świątecznej kampanii Empiku. wirtualnemedia.pl, 2014-11-05. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  59. Łukasz Brzezicki: Klienci Empiku krytykują kampanię bożonarodzeniową z Nergalem i Czubaszek. „Nie ma mowy o bojkocie”. wirtualnemedia.pl, 2014-11-12. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  60. tw: Empik przeprasza urażonych bożonarodzeniowymi reklamami z Czubaszek i Nergalem. wirtualnemedia.pl, 2014-12-24. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  61. pr: Maria Czubaszek: z ludźmi pracuję, przyjaźnię się ze zwierzętami. wirtualnemedia.pl, 2015-10-15. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  62. „Nienachalna z urody”: „last minute” Marii Czubaszek. 2016. [dostęp 2016-05-18].
  63. Jan Bończa-Szabłowski: Maria Czubaszek nie żyje. rp.pl. [dostęp 2016-05-13].
  64. Krystyna Pytlakowska: Małżeństwo doskonałe: Czy ty wiesz, że ja cię kocham.... Wydawnictwo Prószyński i S-Ka, 2017. ISBN 978-83-8097-136-3.
  65. Pogrzeb Marii Czubaszek. Mszy nie było, żałobnicy „puszczali dymka”. interia.pl. [dostęp 2016-05-18].
    Pogrzeb Marii Czubaszek. onet.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
    Maria Czubaszek pochowana na Powązkach Wojskowych.. wpolityce.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
    „Jedyna, niepowtarzalna, fantastyczna”. Pożegnanie Marii Czubaszek. tvn24.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
  66. Pogrzeb Marii Czubaszek. Żałobnicy przynieśli papierosy i parówki. rmf24.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
  67. Ewa Palińska: Maria Czubaszek i jej piosenki w Teatrze Leśnym. 2013-05-24. [dostęp 2016-05-27].
  68. Łukasz Brzezicki: Krzysztof Feusette napisał „Alfabet salonu” o „ludziach partii rządzącej”. Kuźniar, Hajdarowicz, Olejnik .... wirtualnemedia.pl, 2014-09-11. [dostęp 2021-06-27]. (pol.).
  69. 1. Festiwal Marii Czubaszek. 2014. [dostęp 2016-05-18].
  70. Kabaret Hrabi: Maria Czubaszek jest jak słońce. 2014-10-10. [dostęp 2016-05-28].
  71. Cały Kazio – Festiwal Marii Czubaszek. 2015. [dostęp 2016-05-18].
    Święto Marii Czubaszek w Polanicy-Zdroju. polskieradio.pl, 2015-09-11. [dostęp 2016-05-28].
    Cały Kazio – Festiwal Marii Czubaszek w Polanicy-Zdroju. 2016. [dostęp 2017-06-25].
  72. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 46.
  73. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 57.
  74. Maria Czubaszek: To raczej mężczyzna powinien się zastanawiać, jak zatrzymać kobietę. wysokieobcasy.pl, 2015-10-06. [dostęp 2016-05-30].
  75. Prawdziwej miłości małżeństwo nie zaszkodzi. styl.pl. [dostęp 2016-05-27].
  76. Czubaszek i Andrus 2011 ↓, s. 146–147.
  77. „Była trochę kosmitką”. Wojciech Karolak opowiada o życiu z Marią Czubaszek. 2016. [dostęp 2016-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-16)].
  78. Srebrne Jabłka Pani rozdane. plejada.pl, 2011. [dostęp 2016-05-19].
  79. Benefis Marii Czubaszek i Wojciecha Karolaka. polskieradio.pl, 2013-10-24. [dostęp 2016-05-27].
  80. Czubaszek 2015 ↓, s. 69.
  81. Wyborcza.pl [online], pl/7,76842,11065291,prawda-marii-czubaszek-a-sprawa-polska.html [dostęp 2024-04-24].
  82. „Nie mieć dzieci? To cudowne”. Maria Czubaszek rozpętała burzę. 2012. [dostęp 2016-05-18].
  83. Czubaszek nagrodzona za przyznanie się do aborcji. wprost.pl, 2012-03-01. [dostęp 2016-05-28].
  84. Czubaszek "o aborcji jak wyrywaniu zęba". Dwugłos na temat aborcyjnego coming outu [online], naTemat.pl, 15 lutego 2012 [dostęp 2026-06-03] (pol.).
  85. Agata Jankowska, Bartosz Janiszewski, Czubaszek: dzięki Bogu, jestem ateistką [online], wprost.pl, 6 października 2012 [dostęp 2016-09-04].
  86. Czubaszek 2015 ↓, s. 120.
  87. Czubaszek 2015 ↓, s. 58.
  88. Czubaszek 2015 ↓, s. 61–62.
  89. Maria Czubaszek żyła w kłębach dymu i wyjątkowego humoru [online], plus.pomorska.pl, 14 maja 2016 [dostęp 2021-07-15] (pol.).
  90. Maria Czubaszek - ponad pół wieku z papierosem [online], kobieta.interia.pl [dostęp 2021-07-15] (pol.).
  91. Maria Czubaszek: Wolę palenie od seksu! [online], Fakt, 4 lipca 2013 [dostęp 2026-05-16].
  92. Maria Czubaszek wydaje na papierosy tysiąc złotych miesięcznie, pali co 15 minut, czyli dwie godziny dziennie [online], Rozrywka naTemat, 28 sierpnia 2012 [dostęp 2026-05-16] (pol.).
  93. MKiDN - Medal Zasłużony Kulturze - Gloria Artis [online] [dostęp 2022-11-24] (pol.).
  94. Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki [online], mkidn.gov.pl, 20 maja 2009 [dostęp 2026-05-08].
  95. Joanna Moro, Ewa Minge i Maria Czubaszek Osobowościami Roku 2014. 2014-03-25. [dostęp 2016-05-28].
  96. Gala Osobowości i Sukcesy 2014. 2014. [dostęp 2016-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-23)].
  97. Wspomnienie o Marii Czubaszek. 2016-05-19. [dostęp 2016-05-29].
  98. Satyrykon 2019. Wielkie święto humoru. [dostęp 2019-06-17].
  99. Sławomir Kmiecik: Wolne żarty!: humor i polityka czyli rzecz o polskim dowcipie politycznym. Czytelnik, 1998, s. 290. ISBN 83-07-02631-8.
  100. Rocznik literacki. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984, s. 702. ISBN 83-06-01812-5.
  101. Dużo kobiet, bo aż trzy. Teatr 6. piętro. [dostęp 2016-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-18)].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]