Małgorzata Pole
| męczennica | |
Portret kobiety z epoki Tudorów powstały ok. 1520-1540, tradycyjnie utożsamiany z Margaret Plantagenet | |
| Data i miejsce urodzenia |
14 sierpnia 1473 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
27 maja 1541 |
| Przyczyna śmierci |
ścięcie |
| Czczona przez | |
| Beatyfikacja |
29 grudnia 1886 |
Margaret Pole urodzona jako Margaret Plantagenet[1] (ur. 14 sierpnia 1473 w Farleigh Hungerford, zm. 27 maja 1541 w Londynie) – hrabina Salisbury, brytyjska męczennica, błogosławiona Kościoła katolickiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodzenie
[edytuj | edytuj kod]Margaret Plantagenet urodziła się w Farleigh Hungerford w hrabstwie Somerset. Była najstarszą córką księcia Clarence Jerzego Plantageneta i Isabel Neville. Jej stryjami byli kolejni królowie Anglii z dynastii Yorków: Edward IV i Ryszard III[2.1]. Kiedy miała trzy lata, zmarła jej matka[3]. W lutym 1478 jej ojciec został skazany na śmierć z powodu spiskowania przeciwko królowi Edwardowi IV[3]. Miała młodszego brata Edwarda[2.1].
Dzieciństwo
[edytuj | edytuj kod]Margaret i jej brat jako dzieci zdrajcy zostali wykluczeni z linii sukcesji[4]. Po egzekucji ojca rodzeństwo zostało rozdzielone; Margaret trafiła pod opiekę stryja Edwarda IV[2.1]. Wychowywała się wraz z córkami króla i Elżbiety Woodville[5]. Bratem Margaret zajmował się bezpośrednio Thomas Grey, syn królowej z pierwszego małżeństwa[6]. Podczas rządów Ryszarda III Margaret i Edward przebywali w Yorkshire[2.1]. W wyniku przejęcia tronu przez Henryka VII Margaret i Edward zamieszkali u Małgorzaty Beaufort, matki nowego króla[2.1].
Śmierć brata
[edytuj | edytuj kod]Jej młodszy brat Edward, jako ostatni z męskiej linii Yorków został wtrącony do Tower z polecenia Henryka VII, gdzie spędził 14 lat[7]. W 1499 został ścięty[8].
Małżeństwo i potomstwo
[edytuj | edytuj kod]W 1491 poślubiła Richarda Pole’a, choć część badaczy (m.in. Hazel Pierce) wskazuje, że ślub mógł się odbyć już w listopadzie 1487, bezpośrednio po buncie Lamberta Simnela[1]. Jej mąż nie wywodził się z rodu królewskiego, jednak poprzez swoją matkę (przyrodnią siostrę Małgorzaty Beaufort) pozostawał w bliskim pokrewieństwie z dynastią Tudorów[1]. Małżeństwo było zgodne i szczęśliwe[2.1]. Margaret owdowiała w 1504[1][2.1].
Urodziła czterech synów i jedną córkę[9]:
- Henry’ego, lorda Montague, straconego za zdradę w 1539[10],
- Arthura, zmarłego ok. 1528 na angielskie poty,
- Reginalda,
- Geoffreya, więzionego w Tower w latach 1538-1539; jego zeznania stały się podstawą do skazania za zdradę Henry’ego i jak i samej Margaret[11],
- Ursulę, synową straconego za zdradę w 1521 księcia Buckingham[1], matkę m.in. Doroty Stafford, która poślubiła wdowca po Marii Boleyn.
Największe znaczenie zdobył trzeci z synów – Reginald Pole, kardynał i ostatni rzymskokatolicki arcybiskup Canterbury.
Życie pod panowaniem Henryka VIII
[edytuj | edytuj kod]Małgorzata utrzymywała bliskie relacje z Katarzyną Aragońską i cieszyła się jej przyjaźnią[12]. 14 października 1513 roku została mianowana hrabiną Salisbury[13]. W 1516 była jedną z trzech matek chrzestnych Marii I Tudor[2.2]. W 1520 została guwernantką królewny[2.1].
Wygląd i osobowość
[edytuj | edytuj kod]Margaret była wysoka, szczupła i miała kasztanowe włosy[2.1]. Cieszyła się poważaniem wśród dworzan z uwagi na swoją pobożność i inteligencję[2.1]. Hrabina była najbardziej wpływową kobietą w Anglii tuż po członkiniach rodziny królewskiej[2.1]. Jako posiadaczka włości we 17 hrabstwach a także wyspy Wight oraz Calais należała do najbogatszych ludzi w Anglii[2.1].
Śmierć
[edytuj | edytuj kod]Z powodu odmowy uznania aktu supremacji i zerwania z rzymskim katolicyzmem w listopadzie 1538 roku wraz z innymi członkami rodziny została oskarżona o zdradę stanu, skazana na karę śmierci i uwięziona w Tower of London. Wyrok przez ścięcie wykonano po ponad dwóch latach więzienia w dniu 27 maja 1541[9]. Egzekucja została przeprowadzona przez niedoświadczonego kata, przez co trwała dłużej niż zazwyczaj[10]. Maria bardzo przeżyła egzekucję swojej byłej guwernantki[10].
Beatyfikacja
[edytuj | edytuj kod]Została beatyfikowana przez papieża Leona XIII w dniu 29 grudnia 1886 roku[14].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 Tudor Times [online], Tudor Times [dostęp 2025-08-20] (ang.).
- Linda Porter, Maria Tudor. Pierwsza królowa, 2013, ISBN 978-83-89981-57-2.
- 1 2 Philippa Gregory, David Baldwin, Michael Jones, Kobiety Wojny Dwóch Róż. Księżna, a, Kobiety Wojny Dwu Róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, s. 177-179, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ Edward Plantagenet (Earl of Warwick) [online], Wars of the Roses [dostęp 2025-08-24] (ang.).
- ↑ Tudor Times [online], Tudor Times [dostęp 2025-08-24] (ang.).
- ↑ Thomas Grey, Marquis of Dorset, Elizabeth Woodville’s Oldest Son – Susan Higginbotham [online], 31 sierpnia 2014 [dostęp 2025-08-24] (ang.).
- ↑ Philippa Gregory, David Baldwin, Michael Jones, Kobiety Wojny Dwu Róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, s. 267, ISBN 978-83-245-8088-0.
- ↑ History of Edward, Earl of Warwick [online], www.englishmonarchs.co.uk [dostęp 2025-08-20].
- 1 2 The Extraordinary Life and Death of Lady Margaret Pole, Countess of Salisbury [online], Historic Royal Palaces [dostęp 2025-08-21] (ang.).
- 1 2 3 Linda Porter, Maria I Tudor. Pierwsza królowa, 2011, s. 155, ISBN 978-83-89981-57-2.
- ↑ 4 November - A cardinal's actions lead to his family's undoing - The Tudor Society [online], 4 listopada 2020 [dostęp 2025-08-24] (ang.).
- ↑ Tudor Times [online], Tudor Times [dostęp 2025-08-20] (ang.).
- ↑ David Nash Ford: Margaret Plantagenet, Lady Pole & Countess of Salisbury (1473-1541). Royal Berkshire History. [dostęp 2013-10-21]. (ang.).
- ↑ The Execution of Margaret Pole, Countess of Salisbury. The Anne Boleyn Files, 2010-05-27. [dostęp 2013-10-21]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Blessed Margaret Pole. Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-04-22]. (ang.).