Nick Szabo
| Data urodzenia |
1964 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
informatyk, prawnik |
Nicholas „Nick” Szabo (ur. 1964) – amerykański informatyk, prawnik i kryptograf węgierskiego pochodzenia, związany z ruchem cypherpunków; twórca pojęcia i koncepcji inteligentnych kontraktów oraz projektu zdecentralizowanej waluty cyfrowej bit gold, uznawanego za bezpośredniego prekursora bitcoina[1][2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W 1989 roku ukończył informatykę na Uniwersytecie Waszyngtońskim w Seattle, a później uzyskał tytuł doktora prawa (Juris Doctor) w George Washington University Law School[3][4]. Jest profesorem honorowym gwatemalskiego Universidad Francisco Marroquín[5].
Inteligentne kontrakty i bit gold
[edytuj | edytuj kod]W połowie lat 90. Szabo wprowadził pojęcie inteligentnych kontraktów – samowykonujących się umów zapisanych w kodzie – proponując przeniesienie „wysoko rozwiniętych” praktyk prawa umów do protokołów handlu elektronicznego między obcymi sobie stronami w internecie; koncepcję rozwinął m.in. w artykule Formalizing and Securing Relationships on Public Networks (1997) w czasopiśmie „First Monday”[6]. Idea ta stała się po latach podstawą platform łańcucha bloków takich jak Ethereum[1]. Analizował także ekonomię mikropłatności, argumentując, że ich minimalną sensowną wielkość wyznaczają „mentalne koszty transakcji”[7].
W 1998 roku zaprojektował bit gold – mechanizm zdecentralizowanej waluty cyfrowej, w którym uczestnicy poświęcali moc obliczeniową na rozwiązywanie zagadek kryptograficznych, a rozwiązania trafiały do rozproszonego rejestru i były przypisywane do klucza publicznego znalazcy; każde rozwiązanie stawało się częścią kolejnego wyzwania, tworząc rosnący łańcuch[1][8]. Projekt nigdy nie został wdrożony, ale bywa określany jako bezpośredni poprzednik architektury bitcoina; sam Szabo wskazywał, że chodziło mu o odtworzenie w cyberprzestrzeni cech złota, przede wszystkim niezależności od zaufanego centralnego organu[1].
Hipoteza Satoshiego Nakamoto
[edytuj | edytuj kod]Szabo jest regularnie wymieniany wśród najpoważniejszych kandydatów na Satoshiego Nakamoto, twórcę bitcoina – wskazywały na niego m.in. analiza stylometryczna z 2013 roku oraz książka Dominica Frisby'ego; Nathaniel Popper pisał w „The New York Times”, że najbardziej przekonujące poszlaki prowadzą właśnie do Szabo[9][10]. Wymieniano go także w polskich mediach przy okazji kolejnych prób ustalenia tożsamości Nakamoto[11]. Szabo wielokrotnie zaprzeczał, że jest twórcą bitcoina[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Morgen Peck: Bitcoin: The Cryptoanarchists' Answer to Cash. IEEE Spectrum, 2012-05-30. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- ↑ Matt Ridley: The Bitcoin revolution is only just beginning. The Times, 2017-12-04. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- ↑ New York Times: UW CSE alum Nick Szabo = Satoshi Nakamoto?. Allen School News, 2015-05-15. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- ↑ Paul Vigna: Bitcoin Creator 'Satoshi Nakamoto' Unmasked–Again?. The Wall Street Journal, 2014-04-16. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- ↑ Graduación UFM y doctorado a Nick Szabo. Universidad Francisco Marroquín. [dostęp 2026-08-21]. (hiszp.).
- ↑ Nick Szabo: Formalizing and Securing Relationships on Public Networks. First Monday, 1997-09. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- ↑ Nick Szabo: The Mental Accounting Barrier to Micropayments. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- ↑ Nick Szabo: Bit gold. Unenumerated, 2005-12. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- ↑ Who Is The Real Satoshi Nakamoto? One Researcher May Have Found The Answer. TechCrunch, 2013-12-05. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- 1 2 Nathaniel Popper: Decoding the Enigma of Satoshi Nakamoto and the Birth of Bitcoin. The New York Times, 2015-05-15. [dostęp 2026-08-21]. (ang.).
- ↑ Kim jest Satoshi Nakamoto? Śledztwo wskazuje Adama Backa jako twórcę Bitcoina. Rzeczpospolita, 2026-04. [dostęp 2026-08-21]. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Blog Unenumerated (ang.)
