Przejdź do zawartości

Proxmox Virtual Environment

Brak wersji przejrzanej
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Proxmox Virtual Environment
logo
ilustracja
Autor Proxmox Server Solutions GmbH
Pierwsze wydanie 15 kwietnia 2008[1]
Aktualna wersja stabilna 9.2
(21 maja 2026) [±]
Platforma sprzętowa x86-64, ARM64[2]
System operacyjny Linux (na bazie Debiana GNU/Linux)
Rodzaj platforma wirtualizacji serwerów
Licencja GNU AGPLv3 (kod Proxmox VE)[3]
Strona internetowa

Proxmox Virtual Environment (Proxmox VE, PVE) – otwartoźródłowa platforma wirtualizacji serwerów rozwijana przez Proxmox Server Solutions GmbH. Jest oparta na Debianie GNU/Linux i łączy obsługę maszyn wirtualnych za pomocą QEMU i KVM z kontenerami systemowymi LXC(inne języki). Udostępnia wspólny interfejs WWW do zarządzania gośćmi, pamięcią masową, siecią i klastrami[3]. Platformę opisuje się jako zintegrowane środowisko wirtualizacyjne, obejmujące oprócz uruchamiania gości także ich migrację i tworzenie kopii zapasowych[4].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Prace nad projektem rozpoczęli w 2007 roku Dietmar i Martin Maurerowie. Pierwsze publiczne wydanie, oznaczone numerem 0.9, ukazało się 15 kwietnia 2008 roku, a wydanie 1.0 – później w tym samym roku. Początkowo Proxmox VE integrował KVM z kontenerami OpenVZ[1]. Wersja 1.5, opisana przez LWN.net w 2010 roku, bazowała na Debianie 5.0; umożliwiała administrowanie z przeglądarki, korzystanie z magazynów lokalnych i sieciowych oraz wykonywanie kopii narzędziem vzdump[4].

W linii 2.0 wprowadzono nowy interfejs WWW, REST API oraz mechanizmy klastrowe wykorzystujące Corosync. Licencję kodu projektu zmieniono z GPLv2 na AGPLv3. W 2013 roku uruchomiono repozytorium Enterprise przeznaczone dla subskrybentów, a w 2014 roku rozbudowano integrację z ZFS i Ceph(inne języki)[1].

Wydany 6 października 2015 roku Proxmox VE 4.0 zastąpił OpenVZ przez LXC. Zmiana pozwoliła korzystać z nowszych jąder Linuksa, bez zależności od jądra wymaganego przez OpenVZ. Przebudowano również zarządzanie wysoką dostępnością, wprowadzając HA Manager w miejsce wcześniejszego rozwiązania opartego na RGManager[5]. Linia 5.0 dodała mechanizm replikacji lokalnej pamięci masowej pomiędzy węzłami[1].

W marcu 2024 roku udostępniono narzędzie ułatwiające import maszyn z VMware ESXi. Andrew Cunningham z Ars Technica przedstawiał tę zmianę w kontekście przejęcia VMware przez Broadcom i ówczesnego wycofania bezpłatnego wydania ESXi. Opisywane narzędzie było wówczas wersją wstępną i nie przenosiło wszystkich elementów konfiguracji, między innymi wirtualnego TPM[6].

Proxmox VE 9.2, wydany 21 maja 2026 roku i oparty na Debianie 13, wprowadził dynamiczne równoważenie obciążenia klastra. Mechanizm ten może automatycznie migrować gości objętych zarządzaniem HA, z uwzględnieniem ustalonych przez administratora reguł[7]. W sierpniu 2026 roku do dotychczasowej platformy x86-64 dołączyło oficjalne wydanie dla serwerów ARM64[2].

Architektura i funkcje

[edytuj | edytuj kod]

Maszyny wirtualne i kontenery

[edytuj | edytuj kod]

Platforma jest instalowana na serwerze fizycznym jako system oparty na Debianie, z jądrem Linux i pakietami Proxmox VE[3]. Przy obsłudze maszyn wirtualnych QEMU dostarcza model wirtualnego sprzętu, natomiast KVM zapewnia wykorzystanie sprzętowych mechanizmów wirtualizacji procesora. Goście mają własne systemy operacyjne, na przykład Windows lub Linux[8]. Kontenery LXC współdzielą jądro gospodarza i izolują środowiska użytkowe Linuksa; nie zawierają odrębnego jądra, jak pełne maszyny wirtualne[9].

Zarządzanie i kontrola dostępu

[edytuj | edytuj kod]

Interfejs WWW umożliwia administrowanie pojedynczym serwerem lub całym klastrem. Pokazuje stan węzłów i gości, historię zadań oraz dzienniki, a także udostępnia konsolę gościa w przeglądarce. Nie wymaga osobnego serwera zarządzającego: dostęp do klastra jest możliwy przez jego poszczególne węzły[10]. Oprócz GUI dostępne są narzędzia wiersza poleceń i REST API, pozwalające automatyzować administrację[3].

Uprawnienia są nadawane za pomocą ról przypisanych do obiektów i grup zasobów. Obsługiwane są między innymi lokalne konta, PAM, LDAP, Active Directory i OpenID Connect(inne języki), a także uwierzytelnianie wieloskładnikowe. Tokeny API są powiązane z użytkownikami; mogą mieć własne ograniczenia uprawnień i termin ważności[11].

Klastry i wysoka dostępność

[edytuj | edytuj kod]

Klaster grupuje serwery, nazywane węzłami, w jedno środowisko administracyjne. Komunikację grupową zapewnia Corosync[12]. Rozproszony system plików konfiguracji pmxcfs synchronizuje ustawienia pomiędzy węzłami; nie jest magazynem dysków gości. Po utracie kworum, czyli wymaganej liczby głosów w klastrze, konfiguracja przechodzi w tryb tylko do odczytu, aby zapobiec sprzecznym zmianom[13].

Maszyny można przenosić pomiędzy węzłami. Migracja działającej maszyny (live migration) wymaga między innymi zgodnej architektury procesorów, odpowiedniej łączności oraz braku nieprzenośnych zasobów lokalnych, takich jak przekazane bezpośrednio urządzenia PCI. Dostęp do dysków może zapewniać wspólny magazyn albo ich skopiowanie na węzeł docelowy[8].

HA Manager monitoruje zarządzane zasoby i po awarii węzła może ponownie uruchomić gości na innym serwerze. Wymaga to działającego kworum, dostępności danych oraz odpowiednich zasobów pozostałych węzłów; sam pojedynczy serwer nie zapewnia takiej odporności. Ponowne uruchomienie po awarii jest odrębne od migracji działającego gościa i wiąże się z przerwą w jego pracy[14].

Pamięć masowa, replikacja i kopie zapasowe

[edytuj | edytuj kod]

Warstwa pamięci masowej obsługuje między innymi lokalne katalogi, LVM i LVM-thin, ZFS, sieciowe magazyny NFS, SMB/CIFS i iSCSI oraz rozproszony Ceph, w tym urządzenia blokowe RBD. Dostępność migawek i klonów zależy od typu magazynu i formatu dysków; w linii 9 rozszerzono obsługę migawek maszyn przez łańcuchy wolumenów[15].

Mechanizm replikacji przenosi przyrostowo dane lokalnych wolumenów ZFS do innych węzłów według harmonogramu. Nie jest to synchroniczne współdzielenie dysku: po awarii mogą zostać utracone zmiany powstałe od ostatniej replikacji[16].

Wbudowane narzędzie vzdump tworzy kopie danych i konfiguracji maszyn oraz kontenerów, ręcznie lub w zaplanowanych zadaniach. Kopie można następnie przywracać przez GUI lub narzędzia wiersza poleceń. Tryb snapshot kopii działającej maszyny korzysta z mechanizmu QEMU i nie wymaga migawek na poziomie magazynu; analogiczny tryb dla kontenerów zależy od obsługi migawek przez ich magazyn. Kopia zapasowa jest odrębna od pozostawionej w magazynie migawki i od cyklicznej replikacji danych[17].

Proxmox VE może zapisywać kopie jako archiwa albo współpracować z osobnym produktem Proxmox Backup Server, udostępniającym między innymi deduplikację danych. Korzystanie z tego serwera nie jest warunkiem wykonywania wbudowanych kopii zapasowych[17].

Wirtualne interfejsy gości mogą być podłączane do linuksowych mostów sieciowych, działających jak wirtualne przełączniki. Platforma obsługuje VLAN i konfiguracje łączące gości z fizyczną siecią gospodarza[18]. Warstwa SDN pozwala definiować strefy, sieci wirtualne i podsieci na poziomie klastra[19]. Zintegrowana zapora umożliwia stosowanie reguł dla całego centrum danych, węzłów i poszczególnych gości, z obsługą IPv4 i IPv6[20].

Licencjonowanie i wsparcie

[edytuj | edytuj kod]

Kod Proxmox VE jest udostępniany na licencji GNU Affero General Public License w wersji 3. Oprogramowanie można używać bez wykupienia subskrypcji, z dostępem do pełnej funkcjonalności[3]. Licencja projektu nie oznacza objęcia wszystkich pakietów dystrybucji jedną licencją: platforma łączy własne narzędzia z oprogramowaniem Debiana i innych projektów[21][22].

Płatne subskrypcje zapewniają dostęp do repozytorium Enterprise, a wybrane plany także do pomocy technicznej producenta. Repozytorium pve-no-subscription jest dostępne bez klucza subskrypcji. Różnica dotyczy między innymi stopnia testowania i walidacji pakietów: producent zaleca Enterprise do zastosowań produkcyjnych[18][23].

Odbiór i znaczenie

[edytuj | edytuj kod]

Niklas Dierking w c’t w kwietniu 2024 roku opisywał zastosowania platformy od domowych środowisk testowych po klastry w centrach danych. Wskazywał również, że redakcja wykorzystywała ją do analizowania złośliwego oprogramowania w maszynach Windows oraz uruchamiania klastra Kubernetes[24].

Koen Vervloesem w omówieniu wersji 1.5 dla LWN.net w 2010 roku wskazywał na ścisłą integrację technologii wirtualizacji z zarządzaniem całym systemem. Oceniał ją jako cechę odróżniającą Proxmox VE od samych nakładek administracyjnych na KVM[4].

Martin Loschwitz w Linux-Magazin w maju 2024 roku analizował wersję 8.1 jako alternatywę dla środowiska VMware. Pozytywnie oceniał integrację ZFS i Ceph oraz elastyczność doboru magazynów dla instalacji różnej wielkości. Zaznaczał zarazem złożoność Ceph i znaczenie znajomości administracji Linuksem; wskazywał też, że ówczesne funkcje SDN nie obejmowały wszystkich możliwości rozwiązań VMware[25].

Peter Siering w c’t w kwietniu 2024 roku zwracał uwagę na wygodne zarządzanie przez przeglądarkę, ale oceniał konsolę opartą na VNC jako mniej dopracowaną od obsługi gości w narzędziach wirtualizacji desktopowej[26]. W recenzji opublikowanej w TechRadar Pro w czerwcu 2026 roku Ritoban Mukherjee zaliczał do zalet dostępność funkcji bez opłat licencyjnych, natomiast do ograniczeń – wymagania dotyczące wiedzy o Linuksie, sieciach i pamięci masowej[27].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 Proxmox VE celebrates its 10-year anniversary. Proxmox Server Solutions GmbH, 2018-04-16. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  2. 1 2 Proxmox Virtual Environment launches official Arm64 Support. Proxmox Server Solutions GmbH, 2026-08-05. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Proxmox Virtual Environment: Features. Proxmox Server Solutions GmbH. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  4. 1 2 3 Koen Vervloesem: Proxmox VE 1.5: combining KVM and OpenVZ. LWN.net, 2010-02-24. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  5. ↑ Proxmox VE 4.0 released. Proxmox Server Solutions GmbH, 2015-10-06. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  6. ↑ Andrew Cunningham: Proxmox gives VMware ESXi users a place to go after Broadcom kills free version. Ars Technica, 2024-03-28. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  7. ↑ Proxmox Virtual Environment 9.2 with Dynamic Load Balancer released. Proxmox Server Solutions GmbH, 2026-05-21. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  8. 1 2 QEMU/KVM Virtual Machines. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  9. ↑ Proxmox Container Toolkit. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  10. ↑ Graphical User Interface. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  11. ↑ User Management. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  12. ↑ Cluster Manager. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  13. ↑ Proxmox Cluster File System (pmxcfs). Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  14. ↑ High Availability. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  15. ↑ Proxmox VE Storage. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  16. ↑ Storage Replication. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  17. 1 2 Backup and Restore. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  18. 1 2 Host System Administration. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  19. ↑ Software-Defined Network. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  20. ↑ Proxmox VE Firewall. Proxmox VE Administration Guide. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  21. ↑ License information. Debian. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  22. ↑ Proxmox VE Administration Guide: Why Open Source. Proxmox Server Solutions GmbH. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  23. ↑ Proxmox VE Administration Guide: Commercial Support. Proxmox Server Solutions GmbH. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).
  24. ↑ Niklas Dierking: Virtualisierung: Wie man Proxmox Virtual Environment produktiv nutzt. c’t, nr 9/2024, 2024-04-19. [dostęp 2026-11-02]. (niem.).
  25. ↑ Martin Loschwitz: Proxmox VE als Alternative zu vCenter, vSphere & Co.. Linux-Magazin, nr 5/2024, 2024-05. [dostęp 2026-11-02]. (niem.).
  26. ↑ Peter Siering: Proxmox VE: Was es kann und was man dafür braucht. c’t, nr 9/2024, 2024-04-19. [dostęp 2026-11-02]. (niem.).
  27. ↑ Ritoban Mukherjee: Proxmox VE virtualization platform review. TechRadar Pro, 2026-06-05. [dostęp 2026-11-02]. (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]