Rimava
 Rzeka Rimava w Rymawskiej Sobocie | |
| Kontynent | |
|---|---|
| Państwo | |
| Lokalizacja |
środkowa część południowej Słowacji |
| Rzeka | |
| Długość | 88,0 km |
| Powierzchnia zlewni |
1379,6 km² |
| Średni przepływ |
7,1 m³/s ujście |
| Źródło | |
| Miejsce | pod Fabovą hoľą, Rudawy Weporskie |
| Wysokość |
ok. 1249-1260 |
| Współrzędne | |
| Ujście | |
| Recypient | Sajó |
| Miejsce |
w pobliżu Lenartovce |
| Wysokość |
ok. 145 |
| Współrzędne | |
Położenie na mapie Słowacji  | |
Rimava (węg. Rima) – rzeka w środkowej Słowacji, płynąca głównie przez obszar powiatu Rimavská Sobota, prawy dopływ Sajó (słow. Slaná) w dorzeczu Cisy i Dunaju. Według współczesnych słowackich źródeł urzędowych i wodnogospodarczych ma 88,0 km długości, powierzchnia jej zlewni wynosi 1379,6 km², a średni przepływ przy ujściu osiąga ok. 7,1 m³/s.[1][2] W materiałach słowackich Rimava jest określana jako ciek IV rzędu, a średnia lesistość jej zlewni wynosi około 30%.[1]
Nazwa Rimava należy do standaryzowanych nazw cieków wodnych prowadzonych przez Urząd Geodezji, Kartografii i Katastru Republiki Słowackiej.[3][4]
Położenie i źródła
[edytuj | edytuj kod]Źródła Rimavy znajdują się pod szczytem Fabova hoľa w Rudawach Weporskich, na wysokości około 1249-1260 m n.p.m.[5][2] Obszar źródłowy leży na terenie Parku Narodowego Muránska Planina.[2][6]
Rimava płynie zasadniczo na południe i południowy wschód przez Tisovec, Hnúšťę i Rimavską Sobotę, po czym uchodzi do Slanej w pobliżu wsi Lenartovce na wysokości około 145 m n.p.m.[2] W dolnym biegu rzeka przepływa przez południową część Kotliny Rimawskiej i zbliża się do doliny Slanej.[1]
Bieg rzeki
[edytuj | edytuj kod]W górnym biegu Rimava płynie przez obszary górskie i podgórskie południowej części Rudaw Weporskich.[5][1] Na obszarze Tisovca przyjmuje szereg krótkich dopływów; według materiałów lokalnych należą do nich m.in. Strieborný potok, Kačkava, Slávča, Furmanec, Skalička, Losinec, Rejkovský potok, Ľadový potok i Blatný potok.[2]
W środkowym biegu Rimava przepływa przez Hnúšťę i dalej przez Rimavską Sobotę, gdzie stanowi jeden z głównych cieków lokalnej sieci hydrograficznej.[1][4] Na tym odcinku zasilają ją m.in. Rimavica oraz Klenovská Rimava.[4]
Poniżej Rimavskiej Soboty rzeka płynie przez obszary nizinne i rolnicze. Przed ujściem przyjmuje kilka większych dopływów, w tym Blh, Gortvę, Łukavę, Belínsky potok i Teškę.[4][1]
Na starszych mapach i w dawniejszej literaturze górny odcinek cieku bywał oznaczany jako Tisovská Rimava[7].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Rimava należy do ważniejszych prawych dopływów Slanej w południowej części środkowej Słowacji.[1] W słowackich materiałach określana jest jako rzeka typu wyżynno-nizinnego o reżimie odpływu kształtowanym przez opady i roztopy śniegu.[1] Według materiałów miasta Tisovec rzeka ma 125 dopływów.[2]
Zlewnia Rimavy jest ujmowana w słowackich materiałach wodnogospodarczych jako ważna część systemu zarządzania ryzykiem powodziowym w dorzeczu Slanej. Wiąże się to zarówno z cechami naturalnymi rzeki, jak i z jej przebiegiem przez obszary zamieszkane i rolniczo użytkowane.[1]
Hydrologia
[edytuj | edytuj kod]Rimava jest ważnym elementem systemu wodnego zlewni Slanej.[1] Na rzece działają posterunki hydrologiczne Słowackiego Instytutu Hydrometeorologicznego w Tisovcu, Hnúšti-Likierze, Rimavskiej Sobocie-Sobôtce i Vlkyni.[8][9][10][11] Sieć tych punktów pozwala śledzić zmiany stanu wód od górnego biegu po odcinek ujściowy.[8][10][11]
Przyroda i znaczenie
[edytuj | edytuj kod]Górny bieg Rimavy ma znaczenie przyrodnicze. Słowacka państwowa ochrona przyrody przygotowała projekt ochrony obszaru Pramenná oblasť Rimavy, obejmującego źródliskową część rzeki i jej najbliższe otoczenie.[6]
Rimava jest jedną z głównych rzek historycznego regionu Malohont i ważnym ciekiem południowej części środkowej Słowacji.[2][1] Jej znaczenie praktyczne wynika zarówno z roli w regionalnej sieci hydrograficznej, jak i z wykorzystania danych o jej zlewni w planowaniu ochrony przeciwpowodziowej.[1][10]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Cesta k znižovaniu povodňových rizík povodia Slanej. Enviromagazín. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- 1 2 3 4 5 6 7 K prameňu Rimavy. Oficiálna stránka mesta Tisovec. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- ↑ Názvy vôd. Úrad geodézie, kartografie a katastra SR. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- 1 2 3 4 Zoznam štandardizovaných názvov vodných tokov. Úrad geodézie, kartografie a katastra SR. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- 1 2 Geomorfologické členenie Slovenska. Štátny geologický ústav Dionýza Štúra. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- 1 2 Projekt ochrany CHA Pramenná oblasť Rimavy. Štátna ochrana prírody Slovenskej republiky. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- ↑ Kamil Linhart a kolektív: Slovenské rudohorie. Stolické vrchy, Muránska planina. Bratislava: Šport. Slovenské telovýchovné vydavateľstvo, 1987, s. 231, seria: Turistický sprievodca ČSSR č. 25.
- 1 2 Tisovec - Rimava. Slovenský hydrometeorologický ústav. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- ↑ Hnúšťa-Likier - Rimava. Slovenský hydrometeorologický ústav. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- 1 2 3 Rimavská Sobota-Sobôtka - Rimava. Slovenský hydrometeorologický ústav. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
- 1 2 Vlkyňa - Rimava. Slovenský hydrometeorologický ústav. [dostęp 2026-04-11]. (słow.).
