Przejdź do zawartości

Sulęcin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Sulęcin
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Kościół św. Mikołaja, ul. Kilińskiego – widok od rynku w kierunku wschodnim.
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 lubuskie

Powiat

sulęciński

Gmina

Sulęcin

Prawa miejskie

1244

Burmistrz

Dariusz Ejchart

Powierzchnia

8,56 km²

Wysokość

70–120 m n.p.m.

Populacja (31.12.2021)
• liczba ludności
• gęstość


9864[1]
1152 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 95

Kod pocztowy

69-200

Tablice rejestracyjne

FSU

Położenie na mapie gminy Sulęcin
Mapa konturowa gminy Sulęcin, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Sulęcin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Sulęcin”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Sulęcin”
Położenie na mapie powiatu sulęcińskiego
Mapa konturowa powiatu sulęcińskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Sulęcin”
Ziemia52°26′21″N 15°06′56″E/52,439167 15,115556[2]
TERC (TERYT)

0807044

SIMC

0935759

Urząd miejski
ul. Lipowa 18
69-200 Sulęcin
Strona internetowa

Sulęcin (niem. Zielenzig) – miasto powiatowe w województwie lubuskim, siedziba powiatu sulęcińskiego i gminy miejsko-wiejskiej Sulęcin.

Według danych GUS z 31 grudnia 2021 r. miasto miało 9864 mieszkańców[1].

Nazwa pochodzi od nazwy osobowej Sulęta (utworzonej od imion złozonych typu Sulimir, Sulisław). Wzmiankowane od XIII wieku (1244 jako Zulenche, 1286 Sulenzec, 1289 Sulenzhit, 1347 Zculenczig, 1364 Zcullentzk, 1575 Zyllenzig)[3].

Nazwę Suliencz wymienia również w Rocznikach Królestwa Polskiego spisanych w latach 1455–1480 polski kronikarz Jan Długosz. O miejscowości jako o zamku Suliniec wspomina również polski historyk Marcin Kromer[4]. W 1945 używano urzędowo formy Cielęcin[5] – taka nazwa widniał również na polskich mapach z okresu międzywojennego[6]. Nazwa w obecnej formie została administracyjnie zatwierdzona 19 maja 1946[7].

Położenie

[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 8,56 km²[8].

Miasto położone jest w województwie lubuskim, w dolinie rzeki Warty nad jej dopływem Postomią. Otaczający je krajobraz jest charakterystyczny dla Pojezierza Lubuskiego z pobliską Górą Bukowiec (227 m n.p.m.). Najbliższym dużym miastem, położonym w odległości ok. 45 kilometrów, jest Gorzów Wielkopolski. Przez miasto przebiega linia kolejowa Rzepin-Międzyrzecz i jest ono oddalone o 16 kilometrów od autostrady A2 Berlin-Poznań.

Sulęcin leży w historycznej ziemi lubuskiej[9], w regionie określanym jako ziemia torzymska[10].

Miasto położone jest na wysokości 70–120 metrów nad poziomem morza[11].

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.

Historia

[edytuj | edytuj kod]
Mury obronne z XIV w.
Dom Joannitów (XVIII, XIX w.)

Miasto rozwinęło się ze słowiańskiej osady targowej na skrzyżowaniu szlaków Frankfurt nad Odrą – Poznań, Krosno Odrzańskie – Gorzów Wielkopolski. Do XII wieku znajdowało się we władaniu piastowskich książąt Śląska. Henryk Brodaty przekazał miasto wraz z 10 wsiami Mroczkowi z Pogorzeli, który z kolei oddał je w 1244 roku templariuszom. W 1258 roku przeszło pod panowanie brandenburskie. W 1269 roku Otto, margrabia brandenburski wzniósł w Sulęcinie zamek. Władztwo polskie nastało tu ponownie po wybuchu wojny o przynależność ziemi lubuskiej w 1319. Sięgnęły tu na kilka lat granice księstwa głogowskiego. W 1322 piastowski książę Henryk IV Wierny w pobliskich Lubniewicach zatwierdził prawa joannitów do miasta i zamku z okolicami[12]. Władali oni miastem i okolicą aż do 1810 roku – do sekularyzacji. Brandenburgia odzyskała miasto w 1326. Od 1373 do 1415 miasto znajdowało się pod panowaniem Luksemburgów.

Od 1415, aż do końca I wojny światowej nad miastem panowali Hohenzollernowie.

W 1574 roku w Sulęcinie doszło do spotkania udającego się do Warszawy orszaku Henryka Walezego z powitalną delegacją polskiej szlachty. W 1657 roku przez miasto przeszła ekspedycja odwetowa Stefana Czarnieckiego przeciwko Brandenburgii. W czasie wojen napoleońskich w 1806 roku miasto znalazło się pod okupacją Francuzów.

Sulęcin, 1905 r.

Znaczącą osobą w rozwoju miasta między 1918–1939 rokiem był Karl Kaiser, właściciel fabryki Elektromotoren Werke-Kaiser (obecnie funkcjonuje jedynie w Berlinie), w okresie międzywojennym usytuowana przy wyjeździe w stronę Torzymia (później teren Ursusa). Dzięki niemu zostały stworzone nowe miejsca pracy, Karl Kaiser znacząco wpłynął na rozwój Sulęcina, budując wiele obiektów użyteczności publicznej (m.in. obiekty usytuowane na Winnej Górze – obecnie SOK oraz okolica, niektóre budynki urzędów). Fundator i główny sponsor okolic Sulęcina zginął pod koniec II wojny światowej. Faktem jest również[potrzebny przypis], że częstym gościem w miejscowej fabryce oraz znajdującego się w okolicy MRU był Adolf Hitler (wizytacje w latach 1936–1940).

Bloki w centrum Sulęcina w miejscu zniszczonych w 1945 r. kamienic

2 lutego 1945 Sulęcin został zajęty przez Armię Czerwoną. Po wojnie połowa zabudowań miasta była zniszczona[13]. W związku ze zmianą granic wschodnia część ziemi lubuskiej wraz z Sulęcinem została przyłączona do Polski. Dotychczasową ludność miasta wysiedlono do Niemiec.

W wyniku reformy administracyjnej w 1999 roku Sulęcin znalazł się w województwie lubuskim.

Demografia

[edytuj | edytuj kod]
Piramida wieku mieszkańców Sulęcina w 2014 roku[14]

Ludzie związani z Sulęcinem

[edytuj | edytuj kod]
 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Sulęcinem.
 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Sulęcinie.

Zabytki

[edytuj | edytuj kod]
Kościół pw. św. Mikołaja

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[15]:

  • teren miasta
  • kościół filialny pod wezwaniem św. Mikołaja, gotycki z XIII wieku, z połowy XIV wieku, 1951 roku
  • mury obronne, średniowieczne fragmenty z XIV wieku
  • domy, pl. Czarnieckiego nr 12, 15, z połowy XIX wieku; nr 13 z 1771 roku
  • dom Joannitów, ul. Młynarska 1, z XVIII wieku/XIX wieku

inne zabytki:

Transport

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Sulęcin (przystanek kolejowy).
Ul. Kościuszki, widok w kierunku południowym

Przez miasto przebiegają drogi wojewódzkie:

Istnieją bezpośrednie połączenia autobusowe do Poznania, Szczecina, Gorzowa Wielkopolskiego, Zielonej Góry oraz kolejowe do Rzepina i Międzyrzecza.

W 2013 przy ul. Witosa oddano do użytku sanitarne lądowisko.

Szkoły

[edytuj | edytuj kod]
Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza
  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Jana Pawła II
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Polskich Olimpijczyków
  • Zespół Szkół Licealnych i Zawodowych
  • Liceum Ogólnokształcące nr 1 im. Adama Mickiewicza
  • Przedszkole nr 1 im. Małego Przyrodnika
  • Przedszkole nr 2 im. Małych Odkrywców

Wspólnoty wyznaniowe

[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa

[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie[18]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5515/3/16/1/polski_rocznik_demograficzny_2022.pdf
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 133415.
  3. ↑ Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Wyd. 2. Wrocław: Ossolineum, 1987, s. 233-234. ISBN 83-04-02436-5.
  4. ↑ Władysław Jan Grabski, „300 miast wróciło do Polski. Informator historyczny”, PAX, Warszawa 1960, hasło Sulęcin, s. 422.
  5. ↑ Dz.U. 1945 nr 33, poz. 196.
  6. ↑ MAPSTER - Szczegóły [online], igrek.amzp.pl [dostęp 2024-11-18].
  7. ↑ Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85 (ISAP)).
  8. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. „Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym”, 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507.
  9. ↑ Dariusz Miszewski, Kształtowanie się świadomości regionalnej mieszkańców województwa lubuskiego, [w:] „Rocznik Lubuski”, t. 33, cz. 2, red. nacz. Bogdan Idzikowski, Lubuskie Towarzystwo Naukowe, Zielona Góra 2007, ISSN 0485-3083, s. 26.
  10. ↑ Małgorzata Korsak: Poszukiwanie tożsamości miasta Sulęcin na tle regionu. sin.put.poznan.pl, 2013. [dostęp 2021-08-12]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
  11. ↑ Sulęcin w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2018-02-22], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  12. ↑ Edward Rymar, Rywalizacja o ziemię lubuską i kasztelanię międzyrzecką, w: Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka, nr 4/1979, s. 489.
  13. ↑ Historia miasta, Serwis Informacyjny Miasta i Gminy Sulęcin [zarchiwizowane 2012-02-12].
  14. ↑ Sulęcin w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-09], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  15. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego – stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 67. [dostęp 2013-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-30)].
  16. ↑ Skarb - Stal Sulęcin [online], www.90minut.pl [dostęp 2024-04-10].
  17. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2014-06-04].
  18. ↑ sulecin.pl: Współpraca z miastami partnerskimi. [dostęp 2012-02-09].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]