Wodorowęglany

Jon wodorowęglanowy

Nazewnictwo Nomenklatura systematyczna (IUPAC) addyt. hydroksydodioksydowęglan(1−) wodor. wodoro(trioksydowęglan)(1−) Inne nazwy i oznaczenia półsyst. jon wodorowęglanowy
Ogólne informacje
Wzór chemiczny	HCO3−
Masa molowa	61,02 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS	71-52-3
PubChem	769
SMILES C(=O)(O)[O-]
InChI InChI=1S/CH2O3/c2-1(3)4/h(H2,2,3,4)/p-1 InChIKey BVKZGUZCCUSVTD-UHFFFAOYSA-M

Wodorowęglany – grupa związków chemicznych, wodorosoli kwasu węglowego.

Wodorowęglany dysocjują w wodzie na kationy metali (np. K⁺) lub kation amonowy (NH₄⁺) oraz na aniony wodorowęglanowe (HCO₃⁻), np.:

KHCO₃ → K⁺ + HCO₃⁻ (dysocjacja wodorowęglanu potasu)

NH₄HCO₃ → NH₄⁺ + HCO₃⁻ (dysocjacja wodorowęglanu amonu)

Jony HCO₃⁻ w roztworze wodnym współistnieją w równowadze chemicznej z na ogół niewielką ilością anionów węglanowych (CO₃²⁻):

HCO₃⁻ + H₂O ⇌ CO₃²⁻ + H₃O⁺

a powstające w reakcji hydrolizy jony H₃O⁺ nadają roztworom wielu wodorowęglanów odczyn kwaśny.

Stałe wodorowęglany ulegają termicznemu rozkładowi do węglanów.

Znane wodorowęglany

• Wodorowęglan amonu (NH₄HCO₃) – podczas ogrzewania wodorowęglanu amonu następuje reakcja:
  NH₄HCO₃ → NH₃↑ + CO₂↑ + H₂O↑
• Wodorowęglan wapnia (Ca(HCO₃)₂) – występuje w tzw. zjawiskach krasowych
• Wodorowęglan sodu (NaHCO₃) – zwany sodą oczyszczoną, główny składnik proszku do pieczenia – stosowany jako środek spulchniający i pianotwórczy oraz dodatek wywołujący musowanie wody, gdyż wydziela duże ilości CO₂:
  2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + H₂O + CO₂

Powstałe gazy wydostając się z ciasta powodują wzrost wypieku.