Shko te përmbajtja

Diaspora

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
India ka emigracionin më të madh vjetor në botë. Foto në Ricoh Coliseum, në Toronto, Kanada, më 15 prill 2015.

Diaspora është një popullsi që është e shpërndarë nëpër rajone që janë të ndara nga vendi i origjinës së saj gjeografike.[1][2] Fjala përdoret në lidhje me njerëzit që identifikohen me një vendndodhje specifike gjeografike, por aktualisht banojnë diku tjetër.[3][4][5]

Popullsitë e dukshme diasporike përfshijnë diasporën hebreje të formuar pas mërgimit babilonas;[6] Diaspora asiro-kaldease-siriake pas gjenocidit asirian;[7][8] Grekët që u larguan ose u shpërngulën pas rënies së Kostandinopojës[9] dhe gjenocidit të mëvonshëm grek,[10] si dhe pogromeve të Stambollit;[11] emigrimi i anglo-saksonëve (kryesisht në Perandorinë Bizantine) pas pushtimit norman të Anglisë;[12] kinezët e jugut dhe indianët që lanë vendlindjet e tyre gjatë shekujve 19 dhe 20;[13] diaspora irlandeze pas urisë së madhe;[14] diaspora skoceze që u zhvillua në një shkallë të gjerë pas pastrimit të Malësisë dhe Ultësirës;[15] Romët nga nënkontinenti Indian;[16] diaspora italiane dhe diaspora meksikane; çerkezët pas gjenocidit çerkez; diaspora palestineze për shkak të konfliktit izraelito-palestinez;[17] diaspora armene pas gjenocidit armen;[18] diaspora libaneze për shkak të luftës civile libaneze;[19] dhe sirianët për shkak të luftës civile siriane;[20] Diaspora iraniane, e cila u rrit nga gjysmë milioni në 3.8 milion midis revolucionit të vitit 1979 dhe 2019, jeton kryesisht në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Turqi.[21]

Sipas një raporti të Kombeve të Bashkuara të vitit 2019, diaspora indiane është diaspora më e madhe në botë, me një popullsi prej 17,5 milion, e ndjekur nga diaspora meksikane, me një popullsi prej 11,8 milion, dhe diaspora kineze, me një popullsi prej 10,7 milion.[22]

  1. "Diaspora". Merriam Webster. Marrë më 22 shkurt 2011. {{cite encyclopedia}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. Melvin Ember, Carol R. Ember and Ian Skoggard, red. (2004). [[[:Stampa:GBurl]] Encyclopedia of Diasporas: Immigrant and Refugee Cultures Around the World. Volume I: Overviews and Topics; Volume II: Diaspora Communities]. fq. xxvi. ISBN 9780306483219. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!); Shiko vlerën e |url= (Ndihmë!)
  3. "Diasporas". Migration Data Portal. Marrë më 21 shkurt 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. Edwards, Brent Hayes (8 tetor 2014). "Diaspora". Keywords for American Cultural Studies, Second Edition. Marrë më 21 shkurt 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. "Diaspora definition and meaning". CollinsDictionary.com. Marrë më 21 shkurt 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. "Babylonian Captivity | Definition, History, & Significance | Britannica". www.britannica.com (në anglisht). 2023-07-06. Marrë më 2023-08-08.
  7. Demir, Sara (2017). "The atrocities against the Assyrians in 1915: A legal perspective". përmbledhur nga Travis, Hannibal (red.). The Assyrian Genocide: Cultural and Political Legacies. Routledge. ISBN 978-1-351-98025-8. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. Gaunt, David; Atto, Naures; Barthoma, Soner O. (2019). "Introduction: Contextualizing the Sayfo in the First World War". Let Them Not Return: Sayfo – The Genocide Against the Assyrian, Syriac, and Chaldean Christians in the Ottoman Empire. Berghahn Books. ISBN 9781785334993. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. "Fall of Constantinople". Encyclopædia Britannica. Arkivuar nga origjinali më 19 gusht 2020. Marrë më 2 gusht 2020. {{cite encyclopedia}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. Jones, Adam (2010). Genocide: A Comprehensive Introduction (bot. revised). London: Routledge. fq. 163. ISBN 9780203846964. OCLC 672333335. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. Kaya, Önder (9 janar 2013). "İstanbul'da GÜRCÜ Cemaati ve Katolik Gürcü kilisesi". Şalom (në turqisht). Arkivuar nga origjinali më 28 qershor 2017. Marrë më 25 prill 2013.
  12. "English Refugees in the Byzantine Armed Forces: The Varangian Guard and Anglo-Saxon Ethnic Consciousness". De Re Militari. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. Yun, Lisa (2008). The coolie speaks : Chinese indentured laborers and African slaves in Cuba. Internet Archive. Philadelphia : Temple University Press. ISBN 978-1-59213-581-3. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Vendodhja e shtëpisë botuese (lidhja)
  14. Montgomery, David R. (14 maj 2007). Dirt: The Erosion of Civilizations. University of California Press. ISBN 9780520933163. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  15. "The Highland Clearances". Historic UK. Marrë më 9 shtator 2021. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  16. Broughton, Simon; Ellingham, Mark; Trillo, Richard (1999). World Music: Africa, Europe and the Middle East. Rough Guides. fq. 147. ISBN 9781858286358. Marrë më 8 dhjetor 2015. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  17. "No way home: The tragedy of the Palestinian diaspora". The Independent. 22 tetor 2009. Marrë më 23 nëntor 2019. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  18. Bloxham, Donald (2005). The Great Game of Genocide: Imperialism, Nationalism, and the Destruction of the Ottoman Armenians. Oxford University Press. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  19. Wwirtz, James J. (mars 2008). "Things Fall Apart: Containing the Spillover from an Iraqi Civil Warby Daniel L. Byman and Kenneth M. Pollack". Political Science Quarterly. 123 (1): 157–158. doi:10.1002/j.1538-165x.2008.tb00621.x. ISSN 0032-3195. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  20. Kodmani, Bassma (5 dhjetor 2018). "The Syrian Diaspora, Old and New". Arab Reform Initiative. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)[lidhje e vdekur]
  21. "Migration and Brain Drain from Iran | Iranian Studies". iranian-studies.stanford.edu (në anglisht). Marrë më 2023-11-11.
  22. With $78 billion, India still highest overseas remittance receiver, The Economic Times, 28 November 2019.