Rhode Island
| Rhode Island | |
|---|---|
 Bayrak .svg) Mühür | |
.svg) | |
| Ülke |  Amerika Birleşik Devletleri |
| Başkent | Providence |
| İdare | |
| • Vali | Daniel McKee (D) |
| • Vali vekili | Sabina Matos (D) |
| • Üst meclis | Rhode Island Senatosu |
| • Alt meclis | Rhode Island Temsilciler Meclisi |
| • Senatörler | Jack Reed (D) Sheldon Whitehouse (D) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 3,144 km² |
| • Kara | 2,707 km² (1,045 mil²) |
| • Su | 438 km² (169 mil²) |
| Rakım | 60 m |
| En yüksek nokta | 247 m (810 ft) |
| En alçak nokta | 0 m (0 ft) |
| Nüfus (2020)[1] | |
| • Toplam | 1.098,163 |
| • Yoğunluk | 388/km² |
| Zaman dilimi | UTC-05.00 |
| • Yaz (YSU) | UTC-04.00 |
| ISO 3166 kodu | US-RI |
Resmî site ri.gov | |
Rhode Island, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusundaki New England bölgesinde yer alan bir eyalettir. Batısında Connecticut, kuzeyinde ve doğusunda Massachusetts, güneyinde ise Rhode Island Boğazı ve Block Island Boğazı üzerinden Atlantik Okyanusu ile sınırlıdır; ayrıca Long Island'ın doğusunda New York ile küçük bir deniz sınırını paylaşmaktadır. Rhode Island, yüzölçümü bakımından en küçük ABD eyaleti ve 2025 yılı itibariyle 1,11 milyondan biraz fazla sakiniyle nüfus bakımından yedinci en az nüfuslu eyalettir. Bununla birlikte, eyaletin nüfusu 1790'dan beri her on yıllık nüfus sayımında sürekli olarak artış göstermiş ve New Jersey'den sonra en yoğun nüfuslu ikinci eyalettir. Eyalet adını aynı adı taşıyan adadan almaktadır, ancak topraklarının çoğu anakaradadır. Providence, başkenti ve en kalabalık şehridir.
İngiliz yerleşimciler 17. yüzyılın başlarında gelmeye başlamadan önce, Narragansett Körfezi çevresinde yerli Amerikalılar yaşıyordu. Rhode Island, dini özgürlük için bir sığınak kurmak amacıyla Massachusetts Körfezi Kolonisi'ndeki dini zulümden kaçan bir mülteci olan Roger Williams tarafından kurulmuş olması bakımından On Üç Britanya Kolonisi arasında benzersizdi. 1636'da yerel kabilelerden satın aldığı topraklarda Providence'ı kurarak, Kuzey Amerika'da açıkça laik bir hükümete sahip ilk yerleşimi oluşturdu. Rhode Island ve Providence Plantations Kolonisi daha sonra dini ve siyasi muhalifler ve sosyal dışlanmışlar için bir yer haline geldi ve bu nedenle "Haydutlar Adası" lakabını kazandı.
Rhode Island, 1774'te Kıta Kongresi'ni toplayan ilk koloni ve 4 Mayıs 1776'da Britanya Krallığı'na olan bağlılığını reddeden ilk koloni oldu. Amerikan Devrimi sırasında yoğun bir şekilde işgal edilen ve çekişmelere sahne olan Rhode Island, 9 Şubat 1778'de Konfederasyon Maddelerini onaylayan dördüncü eyalet oldu. Vatandaşlarının daha zayıf bir merkezi hükümeti tercih etmesi nedeniyle, başlangıçta onaylamayı reddettiği ve nihayetinde 29 Mayıs 1790'da, bunu yapan ilk 13 eyaletin sonuncusu olarak, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nı hazırlayan 1787 kongresini boykot etti.
Eyalet, sömürge döneminden beri resmi olarak Rhode Island ve Providence Plantations Eyaleti olarak adlandırılıyordu, ancak yaygın olarak "Rhode Island" olarak bilinmeye başlandı. 3 Kasım 2020'de, eyalet seçmenleri, eyalet anayasasında "ve Providence Plantations" ifadesini tam adından resmen çıkaran bir değişikliği onayladı. Giriş tabelasında bulunan resmi takma adı, 400 mil (640 km) uzunluğundaki kıyı şeridine ve alanının yaklaşık %14'ünü oluşturan büyük koy ve körfezlere atıfta bulunan "Okyanus Eyaleti"dir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]17. yüzyıl başlarında Kuzey Amerika'daki İngiliz Birleşik Krallık'ının bir kolonisiydi. Sonradan Amerika Birleşik Devletleri'ni oluşturacak olan bu kolonilerden birisi de Massachusetts Körfez Kolonisiydi. Roger Williams -din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılışını isteyen (laikliğin ilk uygulaması)- dinsel görüşlerinden dolayı Massachusetts Körfez Kolonisinden ihraç edilince 1636 yılında Providence kentini kurdu. 1664 yılında Rhode Island kendini ayrı bir koloni ilan etti ve 1776 yılında bağımsızlığını kazanarak Amerika Birleşik Devletleri'ni oluşturan On Üç Koloni'den biri oldu.
Coğrafyası
[değiştir | kaynağı değiştir]Rhode Island eyaletinin her köşesi denizden en fazla 50 km uzaklıkta olduğu için Okyanus Eyaleti rumuzu ile anılır. Eyalet doğusunda ve kuzeyinde Massachusetts Eyaletiyle komşudur. Batısında ise Connecticut eyaleti yer alır. Eyaletin güneyi Atlas Okyanusu üzerinde yer alır. Atlas Okyanusu'nun bir kolu olan Narrogansett Körfezi eyaletin iç kısımlarına kadar uzanır. Eyaletin en büyük kenti olan Providence aynı zamanda eyalet başkenti olup, kültür, eğitim, siyaset ve ekonomi dallarında eyaletin en önemli bölgesidir.
Eyaletin önemi
[değiştir | kaynağı değiştir]Rhode Island eyaleti Amerika Birleşik Devletleri'nde Sanayi Devriminin başladığı yer olarak bilinir. Nüfusunun %50'sinden fazlasının Katolik mezhebinden olduğu tek eyalettir. Okyanus kıyısındaki Newport kenti eyaletin ikinci büyük kenti olup ABD'nin ünlü zenginlerinin inşa ettirdikleri konaklarla tanınır. Bu konaklar günümüzde müze olarak ziyaretçilere açılmıştır. Providence kentinde bulunan Brown Üniversitesi ABD'nin en prestijli üniversitelerinden biridir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Bureau, US Census (26 Nisan 2021). "2020 Census Apportionment Results". The United States Census Bureau. 26 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2021.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Eyaletin resmi web sitesi26 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
