İçeriğe atla

Yeni İsrail şekeli

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Şekel sayfasından yönlendirildi)

Yeni İsrail şekeli (İbranice: שֶׁקֶל חָדָשׁ, lit. "şeqel ẖadaş"; Arapça: شيكل جديد, šēkal jadīd; SİMGE: , KOD: ILS), İsrail'in para birimi. İsrail dışında, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki Filistinli ticaretciler arasında da yasal ödeme aracı olarak kullanılmaktadır. Yeni şekel, 100 agoraya bölünmüştür ve aşırı şişirilmiş, 1000:1 oranındaki eski şekelin değiştirildiği 1 Ocak 1986'dan beri kullanılıyor.

Yeni şekelin para birimi işareti ⟨₪⟩, İbranice “şekel” (ש‎) ve “ḥadaş” (ח‎) (yeni) sözcüklerinin ilk İbranice harflerinin birleşiminden oluşur. Şekel işareti mevcut olmadığında, NIS kısaltması (ש״ח) kullanılır.

“Şekel” (שֶׁקֶל) adının kökeni, aynı adı taşıyan antik kutsal kitap dönemine ait para birimine dayanmaktadır. Erken bir kutsal kitap referansında, İbrahim’in Hebron’daki Atalar Mağarası’nı (Mahpela Mağarası) Efron adlı Hitit’ten “dört yüz gümüş şekel” karşılığında satın aldığı bildirilmektedir (Yaratılış 23:15–16). Şekel, Antik İsrail’de çeşitli ağırlık ya da para birimi birimlerinden herhangi birini ifade eder ve İbranice kök ש־ק־ל (ş-q-l) fiilinden türemiştir; bu kök “tartmak” anlamına gelir (שָׁקַל šaqal ‘tartmak’, שֶׁקֶל šeqel ‘standart ağırlık’). Bu kök, Akadca (sırasıyla šaqālu ve šiqlu)[4] ve Aramice (sırasıyla תְּקַל teqal ve תִּקְלָא tiqla) gibi diğer Sami dillerinde de ortak bir biçimde görülmektedir. Başlangıçta arpa ağırlığına karşılık gelmiş olabileceği düşünülmektedir. Antik İsrail’de şekelin yaklaşık 180 grain (11 gram veya 0,35 troy ons) olduğu bilinmektedir.

14 Mayıs 1948’de modern İsrail Devleti’nin kurulmasından 1952’ye kadar banknotlar, Filistin lirası olarak Anglo-Filistin Bankası (Anglo-Palestine Bank) tarafından çıkarılmaya devam edilmiş ve bu para birimi £P1 = £1 sterlin olacak şekilde sabitlenmiştir.[6] 1952 yılında Anglo-Palestine Bankası adını Bank Leumi Le-Yisrael (İbranice: בנק לאומי לישראל, ‘İsrail Ulusal Bankası’) olarak değiştirmiş ve para biriminin adı İsrail lirası haline gelmiştir.

  • 1 agorot (nadir)
  • 5 agorot (nadir)
  • 10 agorot
  • ½ şekel
  • 1 şekel
  • 2 şekel (nadir)
  • 5 şekel
  • 10 şekel
Yeni İsrail Şekeli Banknotları