รู้จักยาแพกซ์โลวิด (Paxlovid) ยารักษาโควิด 19 จาก Pfizer ที่ส่งมาถึงไทยแล้ว

          นับเป็นข่าวดีที่ปัจจุบันบริษัทไฟเซอร์ (Pfizer) สามารถผลิตยาแพกซ์โลวิด (Paxlovid) เพื่อใช้รักษาโรคโควิด 19 ได้สำเร็จ ถือเป็นยาเม็ดที่ผลิตขึ้นมาเพื่อต้านโควิด 19 ตัวแรกของโลก พร้อมกันนี้ไทยก็ได้จัดซื้อยาแพกซ์โลวิด จำนวน 1.5 ล้านเม็ด มาใช้รักษาผู้ป่วย เราลองมาดูข้อมูลยาแพกซ์โลวิด (Paxlovid) กันว่าจะมีประสิทธิภาพแค่ไหน 

          ยาแพกซ์โลวิด (Paxlovid) คือ ยาเม็ดรักษาโควิด 19 จากบริษัทไฟเซอร์ Pfizer ถูกพัฒนามาตั้งแต่ปี 2563 จากยาเดิมที่ใช้รักษาโรคซาร์ส (SARS) ซึ่งเกิดจากเชื้อไวรัสตระกูลโคโรนาเช่นเดียวกับโควิด 19 แต่เป็นคนละสายพันธุ์กัน โดยยาจะทำหน้าที่ยับยั้งเอนไซม์ ทำให้ไวรัสเพิ่มจำนวนไม่ได้ และยังเป็นยาในกลุ่มที่ได้ผลดีในการต้านไวรัส HIV อีกด้วย

           ต้องอธิบายก่อนว่า ยาที่ใช้รักษาโควิด 19 ที่เคยใช้กันมาเป็นยารักษาโรคอื่น ๆ แล้วนำมาใช้รักษาอาการในผู้ป่วยโควิด ไม่ว่าจะยาฟาวิพิราเวียร์ ที่เป็นยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่และเคยใช้รักษาโรคอีโบลา หรือแม้แต่ยาโมลนูพิราเวียร์ ก็เป็นยาที่พัฒนาขึ้นมาจากยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่เช่นกัน ซึ่งยาทั้ง 2 ตัวนี้ก็มีสรรพคุณยับยั้งการเพิ่มจำนวนของไวรัสได้

           แต่สำหรับยาแพกซ์โลวิด เป็นยาตัวแรกที่ถูกคิดค้นมาเพื่อรักษาโควิด 19 โดยเฉพาะ ออกฤทธิ์โดยมีสารยับยั้งเอนไซม์โปรตีเอส SARS-CoV-2-3CL จึงทำให้ไวรัสโควิดไม่สามารถแบ่งสารโปรตีนเพื่อเพิ่มจำนวนในเซลล์ได้ เรียกได้ว่าตัดกลไกสำคัญที่จะทำให้ไวรัสมีวัตถุดิบชั้นดีที่ช่วยในการเจริญเติบโตนั่นเอง ทางบริษัทผู้ผลิตจึงเชื่อมั่นว่ายารักษาโควิดตัวนี้จะเข้ามาเปลี่ยนเกมและพลิกสถานการณ์โรคระบาดให้กลับมาดีขึ้นได้

           อย่างไรก็ตาม การใช้ยาแพกซ์โลวิดรักษาโควิด 19 ต้องใช้ร่วมกับยาริโทนาเวียร์ (Ritonavir) ซึ่งเป็นยาต้านไวรัส HIV เนื่องจากยาตัวนี้จะช่วยชะลอการละลายของยาแพกซ์โลวิด ทำให้ยาออกฤทธิ์ได้นานขึ้น

           จากการศึกษาวิจัยในผู้ป่วย 1,379 คน ทำให้เห็นประสิทธิภาพของยาแพกซ์โลวิด ดังนี้

• ช่วยลดความเสี่ยงการนอนโรงพยาบาลหรือเสียชีวิตลงได้ 88% เมื่อผู้ป่วยได้รับยาภายใน 5 วันนับตั้งแต่เริ่มมีอาการ
• กลุ่มที่ให้ยาแพกซ์โลวิด มีการนอนโรงพยาบาล ร้อยละ 0.77 และไม่มีผู้เสียชีวิต ส่วนกลุ่มที่ได้รับยาหลอก มีผู้ป่วยนอนโรงพยาบาล ร้อยละ 6.31 และมีผู้เสียชีวิต 13 คน

          นอกจากนี้ทางบริษัทไฟเซอร์ยังเคลมว่าผลข้างเคียงจากการใช้ยาแพกซ์โลวิดมีน้อยมาก โดยอาการข้างเคียงที่ไม่รุนแรงพบได้ประมาณ 10% กว่า ๆ และอาการข้างเคียงที่รุนแรงพบได้ราว ๆ 1% เท่านั้น อีกทั้งยังระบุด้วยว่า อาการข้างเคียงที่พบจากการใช้ยายังไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่าเกิดจากตัวโรคหรือเกิดจากยาแพกซ์โลวิดด้วย

         เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2564 ทางสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ได้อนุมัติการใช้ยาแพกซ์โลวิดเพื่อรักษาผู้ป่วยโควิด 19 เป็นกรณีฉุกเฉินแล้ว ถือเป็นยาเม็ดตัวแรกที่สามารถใช้รักษาโควิดที่บ้านได้ 

       ทั้งนี้ ประเทศไทยได้สั่งซื้อยาแพกซ์โลวิด จำนวน 5 หมื่นคอร์ส หรือ 1.5 ล้านเม็ด จากบริษัทไฟเซอร์ และยาดังกล่าวถูกส่งมาถึงประเทศไทยแล้วเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2565 หลังจากนี้ องค์การเภสัชกรรมจะเป็นผู้จัดเก็บและกระจายยาไปใช้รักษาผู้ป่วยโควิด 19 ต่อไป

          ทางกระทรวงสาธารณสุขจะใช้ยาแพกซ์โลวิดกับผู้ป่วยโควิด 19 ที่มีอาการเล็กน้อยถึงปานกลาง แต่มีภาวะเสี่ยงเกิดอาการรุนแรง เพื่อช่วยลดการนอนโรงพยาบาลและเสียชีวิต ได้แก่

• คนที่มีอายุมากกว่า 60 ปี
• ผู้ที่มีภาวะอ้วน 
• ผู้ที่เป็นเบาหวาน 
• ผู้ที่เป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด 
• ผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรัง 
• ผู้ที่มีภูมิต้านทานร่างกายต่ำ

         สำหรับยาแพกซ์โลวิด มีต้นทุนประมาณคอร์สละ 10,000 บาท ประกอบด้วยยาสูตรผสม คือยาต้านไวรัสตัวใหม่ "เนอร์มาเทรลเวียร์" (Nirmatrelvir) ขนาด 150 มิลลิกรัม 2 เม็ด กินร่วมกับยาตัวเก่า "ริโทนาเวียร์" (Ritonavir) ขนาด 100 มิลลิกรัม 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง ทุก 12 ชั่วโมง ติดต่อกันเป็นเวลา 5 วัน ซึ่งเท่ากับว่าในผู้ป่วย 1 คน กินยา 1 คอร์ส จะต้องใช้ยารวม 30 เม็ด ในการรักษาต่อครั้ง (Nirmatrelvir 20 เม็ด และ Ritonavir 10 เม็ด)

         โดยยาเนอร์มาเทรลเวียร์จะออกฤทธิ์ยับยั้งโปรตีนของเชื้อไวรัสโคโรนา ทำให้เชื้อไม่สามารถเพิ่มจำนวน ส่วนยาริโทนาเวียร์จะช่วยชะลอการแตกตัวของยาเนอร์มาเทรลเวียร์ ทำให้ยาอยู่ในร่างกายได้นานขึ้น

          อย่างไรก็ตาม กลุ่มที่ต้องระมัดระวังการใช้ยาแพกซ์โลวิดก็คือ สตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร คนที่ใช้ยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนรวม ผู้ป่วยโรคตับหรือไตบกพร่อง รวมทั้งคนที่รับประทานยาบางชนิดอยู่ที่อาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างกัน ดังนั้น การพิจารณาให้ยาจึงขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษา 

• ข่าวดี ! ไฟเซอร์ทำสำเร็จ เปิดตัวยาเม็ด Paxlovid ต้านโควิด 19 ลดเสียชีวิตได้ 89%
• ยาฟาวิพิราเวียร์ (Favipiravir) ต้านไวรัส รักษาโควิด 19 รู้จักสักนิด ทำไมถึงไม่ใช้กับผู้ป่วยทุกคน
• ยาโมลนูพิราเวียร์ (Molnupiravir) ความหวังรักษาโควิด 19 ที่โลกรอคอย
• ไทยจองซื้อยาโมลนูพิราเวียร์ หลังผลทดลองใช้ได้ผล ติดโควิดกินแล้วไม่ตาย ถึงไทยสิ้นปีนี้
• ข่าวดี ! นักวิจัยทดลอง ยาต้านโควิด 19 พบกำจัดไวรัสในปอดได้ 99.9% สู้ได้หลายสายพันธุ์
   

* หมายเหตุ : อัปเดตข้อมูลล่าสุดวันที่ 11 เมษายน 2565
 

ขอบคุณภาพจาก : กรมการแพทย์ 
ขอบคุณข้อมูลจาก : Thai PBS 1, 2, ฐานเศรษฐกิจ, TNN, เดลินิวส์, สำนักข่าวไทย, กรมการแพทย์