ฮอร์โมนเพศชาย เรื่องที่หนุ่ม ๆ ควรรู้ เพื่อดูแลสุขภาพในระยะยาว

          เทสโทสเตอโรน (Testosterone) หรือฮอร์โมนเพศชาย มีบทบาทกับร่างกายผู้ชายมากกว่าที่หลายคนคิด ตั้งแต่กล้ามเนื้อ กระดูก อารมณ์ ไปจนถึงความต้องการทางเพศ วันนี้กระปุกดอทคอมรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับฮอร์โมนเพศชายมาให้ทำความรู้จักกันมากขึ้น

ฮอร์โมนเพศชาย

          

ฮอร์โมนเพศชายคืออะไร ?

          ฮอร์โมนเพศชายคือฮอร์โมนเพศหลักของผู้ชาย สร้างที่ลูกอัณฑะเป็นหลัก โดยมีต่อมใต้สมองคอยส่งสัญญาณกระตุ้น ทำหน้าที่สร้างลักษณะความเป็นชาย ควบคุมการทำงานหลายระบบในร่างกาย และเกี่ยวข้องกับความต้องการทางเพศ

ฮอร์โมนเพศชายกับพัฒนาการและสุขภาพ

          ฮอร์โมนเพศชายมีบทบาทสำคัญมากในช่วงวัยรุ่น ซึ่งเป็นช่วงที่ร่างกายเริ่มเจริญพันธุ์ โดยทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังนี้

          ● อวัยวะเพศชายและลูกอัณฑะเติบโต
          ● มีขนบนใบหน้า หนวด เครา และขนในที่ลับ
          ● เสียงแตกหนุ่มและทุ้มขึ้น
          ● กล้ามเนื้อและกระดูกแข็งแรงขึ้น
          ● ความสูงเพิ่มขึ้น

          ในผู้ใหญ่ ฮอร์โมนเพศชายยังเกี่ยวข้องกับการทำงานของร่างกายอีกหลายด้าน

          ● การสร้างเม็ดเลือดแดง
          ● ความหนาแน่นของกระดูก
          ● มวลกล้ามเนื้อและความแข็งแรง
          ● การสร้างอสุจิ
          ● ความต้องการทางเพศ

ฮอร์โมนเพศชายต่ำ จะเกิดอะไรขึ้น ?

          ฮอร์โมนเพศชายจะค่อย ๆ ลดลงตามอายุ โดยเฉลี่ยราว 1% ต่อปี หลังอายุประมาณ 30-40 ปี

          อายุไม่ใช่ปัจจัยเดียว พฤติกรรมอย่างการนอนน้อย ความเครียดสะสม น้ำหนักเกิน และการออกกำลังกายที่น้อยหรือหักโหมเกินไป ก็มีผลต่อระดับฮอร์โมนได้เช่นกัน ถ้ามีอาการร่วมกับผลตรวจเลือดที่ยืนยันว่าฮอร์โมนต่ำกว่าเกณฑ์ แพทย์จะวินิจฉัยว่าเป็น "ภาวะฮอร์โมนเพศชายต่ำ" (Hypogonadism) ซึ่งอาจมีอาการดังนี้

          ● อ่อนเพลียง่าย
          ● อารมณ์หดหู่ หงุดหงิด
          ● ความต้องการทางเพศลดลง
          ● จำนวนอสุจิลดลง
          ● มวลกล้ามเนื้อและความหนาแน่นของกระดูกลดลง

          อาการเหล่านี้เกิดจากสาเหตุอื่นได้ด้วย จึงควรให้แพทย์ตรวจวินิจฉัย ส่วนการรักษาด้วยฮอร์โมนต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์เท่านั้น เพราะมีผลข้างเคียงที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด

ไลฟ์สไตล์ที่ช่วยดูแลระดับฮอร์โมนเพศชาย

          เราหยุดอายุไม่ได้ แต่ปรับพฤติกรรมให้ร่างกายทำงานได้ดีตามธรรมชาติได้

          ● ออกกำลังกายและเวตเทรนนิ่ง : มีงานศึกษาพบว่าการฝึกแรงต้านอย่างสม่ำเสมอสัมพันธ์กับระดับฮอร์โมนที่ดีขึ้น ทั้งยังช่วยรักษามวลกล้ามเนื้อและกระดูก

          ● กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ : ได้โปรตีนเพียงพอ และไม่ตัดไขมันออกจนหมด เพราะร่างกายต้องใช้ไขมันในการสร้างฮอร์โมน

          ● จัดการความเครียด : เมื่อเครียดต่อเนื่อง ร่างกายจะหลั่งคอร์ติซอลสูง ซึ่งอาจรบกวนการสร้างฮอร์โมนเพศชาย

          ● นอนให้พอ : ฮอร์โมนเพศชายหลั่งมากในช่วงนอนหลับ มีงานวิจัยพบว่าผู้ชายที่นอนเพียง 5 ชั่วโมงต่อคืนติดต่อกัน 1 สัปดาห์ มีระดับเทสโทสเตอโรนช่วงกลางวันลดลงราว 10–15%

          ● เลิกบุหรี่และลดแอลกอฮอล์ : บุหรี่มีผลต่อคุณภาพอสุจิและหลอดเลือด ซึ่งเกี่ยวข้องกับสมรรถภาพทางเพศ ส่วนการดื่มแอลกอฮอล์หนักเป็นเวลานานรบกวนการสร้างฮอร์โมนและอาจทำให้อัณฑะเล็กลง

          ทั้งนี้ หากมีอาการที่สงสัย ก็ไม่ควรลังเลที่จะไปพบแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะหรือแพทย์ต่อมไร้ท่อ เพื่อตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมน ยิ่งรู้เร็วก็ยิ่งวางแผนดูแลได้ตรงจุด