Mont d’an endalc’had

Arz garv

Eus Wikipedia

Arz garv (galleg : art brut) zo un dro-lavar bet ijinet gant al livour Jean Dubuffet evit envel an oberennoù arzel bet savet gant tud n'o deus tamm sevenadur arzel ebet. Oberennoù a seurt-se a glaskas strollañ en un dastumad anvet Dastumad an Arz garv.

Krouidigezh an arz garv

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Adolf Wölfli, Band-Hain, 1910

An dro-lavar arz garv a voe krouet e 1945 gant al livour gall Jean Dubuffet. Ijinet en dije anezhi e-kerzh ur veaj da Suis asambles gant Jean Paulhan. Ar roud kentañ a gaver anezhi zo en ul lizher a gasas d'al livour suis René Auberjonois d'an 28 a viz Eost 1945.

Un doare e oa da gas war-raok kavadennoù hag enklaskoù ar mezeg Hans Prinzhorn diwar-benn arz "ar re sot" er bloavezhioù 1920[1], hag ivez studiadenn ar mezeg Morgenthaler diwar-benn Adolf Wölfli, hag a oa en ur bredospital e 1921[2].

Evit sevel e zastumad e veajas Jean Dubuffet e Suis hag e Frañs. Ouzhpenn gweladenniñ bredospitalioù e tastumas ivez oberennoù tud a laboure en ounan, hag ar re a vez renket e luskad arz ar vediomed. E zastumad a voe meret gant Kompagnunezh an arz garv (André Breton a gemeras perzh enni e-pad ur pennad e Pariz. A-benn ar fin e voe staliet an holl oberennoù e Lausanne e 1975. Eno emañ bepred hiziv an deiz, dindan an anv Dastumad an Arz garv.

Termenadur an arz garv

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Emma Hauck Sweetheart Come (Lizher d'he gwaz) e-tro 1909

Renket e vez en arz garv kement oberenn savet gant tud n'int ket arzourien a-vicher ha n'o deus tamm deskadurezh arzel hag a labour hep kemer e kont kement reoliad a zo a-fet gened (tud dalc'het e bredospitalioù[3], emzeskidi o-unan[4], mediomed[5]).

Hervez Jean Dubuffet e oa un doare arz raktal, hep tamm preder ebet ha digouge a-fet sevenadur.

Meur a wech e klaskas Jean Dubuffet adtermeniñ an arz garv, rak hervezañ e oa disheñvel diouzh sevenadur ar bobl, diouzh an arz eeunek, diouzh an tresadennoù savet gant bugale. En e zastumad e krouas zoken un is-rummad anvet Neuve Invention gantañ.

Arzourien a savas oberennoù garv

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Arzourien luskad an Arz garv

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Levrlennadur

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
(fr)
  • L’Art brut préféré aux arts culturels, Jean Dubuffet, Pariz, 1949. In : Prospectus et tous écrits suivants. Tome 1, pp. 198–202
  • Les Inspirés et leurs demeures, Gilles Erhmann, Editions du Temps, Pariz, 1962
  • Les Fascicules de l'Art brut - "L'art brut", Fasc. I-IX, a-stroll, Compagnie de l'Art brut, Pariz, 1964-1973
  • Les Fascicules de l'Art brut - "L'art brut", Fasc. X-XXII, a-stroll, Collection de l'Art brut, Lausanne, 1977-2007
  • L'art brut / 7 avril - 5 juin 1967, a-troll, Musée des arts décoratifs, Pariz, 1967
  • L’Art chez les fous, Marcel Réja, Pariz, 1907 ; adembannadur : Z’Editions, Nice, 1994
  • Prospectus et tous écrits suivants, Jean Dubuffet, Pariz, 1967 ; adembannadur : 1995
  • L'art brut, Michel Thévoz, Skira, Genève, 1975
  • Les Singuliers de l’art, a-stroll, Pariz, Musée d’Art moderne de la ville de Paris, 1978 ; katalog an diskouezadeg
  • Les inspirés du bord des routes, Jacques Lacarrière & Jacques Verroust, Seuil, Pariz, 1978
  • Expressions de la folie, Hans Prinzhorn, Pariz, Gallimard, 1984, adembannadur 1996
  • Outsiders, fous, naïfs et voyants dans la peinture moderne (1889-1960), Christian Delacampagne, Editions Mengès, Pariz, 1989
  • Les Bâtisseurs de l’Imaginaire, Claude & Clovis Prévost, Editions de l’Est, Pariz, 1990
  • Art Brut, psychose et médiumnité, Michel Thévoz, La Différence, Pariz, 1990
  • Requiem pour la folie, Michel Thévoz, Pariz, 1995
  • Art Brut et Compagnie, la face cachée de l'art contemporain, Laurent Danchin, La Différence, Pariz, 1995
  • La beauté insensée - Collection Prinzhorn, a-stroll, Charleroi, Palais des Beaux-Arts, Charleroi, Belgia, 1995 ; katalog an diskouezadeg
  • Du côté de l’art brut, Michel Ragon, Pariz, 1996
  • L’art brut, Lucienne Peiry, Pariz, Flammarion, 1997, adembannadur 2006
  • Les Primitifs du XXème Siècle (art brut et art des malades mentaux), Jean-Louis Ferrier, Pariz, Terrail, 1997
  • Art spirite, médiumnique, visionnaire, Messages d’Outre-Monde, a-stroll, Pariz, Halle Saint Pierre / Hoëbeke, 1999, katalog an diskouezadeg
  • abcd, une collection d'art brut, Bruno Decharme, Pariz, Actes sud/abcd, 2000, Testennoù gant Christian Delacampagne, Claudia Dichter, Régis Gayraud, Jean-Louis Lanoux, Gérard Macé, Barbara Safarova, Béatrice Steiner ha tud all
  • L’art brut, l’art outsider et au-delà, John Maizels, Pariz, Phaidon, 2003
  • Devenir de l'Art Brut, a-stroll, Ligeia, Dossiers sur l'art n°53-54-55-56, juillet-décembre 2004, Dossier dirigé par Alain Bouillet
  • Art Brut, L'Instinct créateur, Laurent Danchin, Pariz, Gallimard, 2006, Collection Découvertes n°500
  • Beautés Insensées, B Tosatti, Pariz, Skira Seuil Editions, 2007, katalog an diskouezadeg
  • Les jardins de l'art brut, Marc Décimo, Dijon, Les presses du réel, 2007, Collection « L'écart absolu / Poche »
(de)
  • Bildnerei der Geisteskranken, Hans Prinzhorn, Berlin, Springer Verlag, 1922
  • Ein neues Museum für Lausanne, in : "Individuelle Mythologien", Harald Szeeman, Berlin, 1985
  • Outsider Art, Charlotte Zander Collection, Claudia Dichter, Museum Charlotte Zander, Wachter Verlag, Bönnigheim, 1999
  • Jean Dubuffet. Studien zu seinem Fruehwerk und zur Vorgeschichte des Art brut, Michael Krajewski, Osnabrück, 2004
(en)
  • Artistry of the Mentally Ill, Hans Prinzhorn, Paris, Vienna & New York, 1972, adembannadur 1995
  • Outsider art, Roger Cardinal, London, Praeger, 1972
  • The Discovery of the Art of the Insane, John M. MacGregor, Oxford, Princeton, 989
  • Art Brut, in Dictionary of Art, T. 2, Roger Cardinal, London, 1996
  • Outsider Art and beyond, John Maizels, London, Phaidon Press, 1996
  • Fantasy Worlds, John Maizels & Deidi von Schaewen, London, Taschen, 1999
  • Outsider art, spontaneous alternatives, Colin Rhodes, London, Thames & Hudson, 2000
Kelaouennoù
  • Raw Vision
  • Gazogène
  • Artension

Liammoù diavaez

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  1. ↑ Hag embannet en e levr Bildnerei der Geisteskranken, 1922. Gwelit al levrlennadur
  2. ↑ Walter Morgenthaler, Ein Geisteskranken als Künstler, 1921.
  3. ↑ E-touez ar re vrudetañ emañ Adolf Wölfli, Aloïse Corbaz, Carlo Zinelli, Heinrich Anton Müller.
  4. ↑ Evel Pascal Maisonneuve, Emile Ratier, Paul Amar, Henry Darger, Eugenio Santoro.
  5. ↑ Evel Madge Gill, Augustin Lesage, Raphaël Lonné, Laure Pigeon.

Commons
Commons
Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Wikimedia Commons.