Edukira joan

Algadefe

Wikipedia, Entziklopedia askea
Algadefe
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaLeóngo probintzia
Izen ofizialaAlgadefe
Posta kodea24238
INEk ezarritako kodea24002
HerriburuaAlgadefe
Geografia
Koordenatuak42°13′07″N 5°34′59″W / 42.2186°N 5.5831°W / 42.2186; -5.5831
Mapa
Azalera15,33 km²
Altitudea738 m
MugakideakLaguna de Negrillos, Toral de los Guzmanes, Villaornate y Castro eta Villamandos
Demografia
Biztanleria312 (2025)
alt_left 142 (%45,1) (%54,9) 173 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
MatrikulaLE
aytoalgadefe.es

Algadefe Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Esla-Campos eskualdean dago, itsas mailatik 738 m metrora, eta 15.33 km²-ko azalera hartzen du. Azken erroldaren arabera 312 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Laguna de Negrillos, Toral de los Guzmanes, Villaornate y Castro eta Villamandos.

Mapa
Algadefe eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea260280300320340360380200020052010201520202025AlgadefeBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 173 gizon, 142 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.70
0.00
 
95-99
 
1.41
2.31
 
90-94
 
2.11
1.16
 
85-89
 
7.75
4.05
 
80-84
 
6.34
3.47
 
75-79
 
5.63
6.36
 
70-74
 
6.34
4.62
 
65-69
 
4.93
8.09
 
60-64
 
6.34
8.09
 
55-59
 
5.63
8.09
 
50-54
 
7.75
4.62
 
45-49
 
2.82
8.67
 
40-44
 
9.86
8.09
 
35-39
 
4.23
9.25
 
30-34
 
7.75
6.36
 
25-29
 
2.11
6.94
 
20-24
 
2.11
1.73
 
15-19
 
4.23
1.73
 
10-14
 
4.93
2.31
 
5-9
 
4.93
4.05
 
0-4
 
2.11
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 48,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 42,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 22,9 —probintzian % 10,1—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Leóngo mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 48,9Probintzia berean · % 20Erkidegoan · % 2,9Beste erkidegoa · % 5,4Estatutik kanpo · % 22,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 72 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 69,4)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Argentina, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Afri
Amerika · % 27,8Europa · % 2,8Afrika · % 69,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
32
Maroko
16
9
Argentina
3
3
Venezuela
0
0
Bolivia
2
2
Peru
0
1
Alemania
0
1
Aljeria
0
1
Kolonbia
0
1
Portugal
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 232 etxebizitza zeuden: 116 (% 50,0) nagusiak eta 116 (% 50,0) ez-nagusiak.[4]

232etxebizitza
116etxegune

Etxebizitza multzoa Leóngo mapa

116
116
Etxebizitza nagusia (116)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (116)

Guztira 116 etxegune zeuden, eta horietatik 36 (% 31,0) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 136
2 pertsona27
3 pertsona30
4 pertsona16
5 edo gehiago7

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 270 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 24,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,0 zen 2021ean eta % 16,7 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 25,9 izatetik % 24,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 18,5 ziren, eta gizonen artean % 15,1; 3,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 29,8 eta gizonen % 20,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

270biztanle 15 urte edo +, 2024
% 16,7goi-mailako ikasketak−0,3 puntu 2021etik mapa
% 24,8lehen hezkuntza edo gutxiago−1,1 puntu 2021etik mapa
% 24,8
% 38,5
% 20,0
% 16,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 24,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,0Goi-mailako ikasketak · % 16,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Leóngo mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Algadefe, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak45% 16,722% 15,123% 18,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa54% 20,035% 24,019% 15,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)104% 38,559% 40,445% 36,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago67% 24,830% 20,537% 29,8
Guztira270% 100,0146% 100,0124% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Algadefe, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,0% 21,6% 35,5% 25,9259
2022% 17,9% 21,8% 37,0% 23,3257
2023% 16,9% 23,1% 36,2% 23,8260
2024% 16,7% 20,0% 38,5% 24,8270
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.329 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 38.012 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.041 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 18.931 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 34,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 23,2), beste diru-sarrerak (% 36,7), langabezia-prestazioak (% 0,6), beste prestazioak (% 4,6).

35%
23%
37%
Soldata · % 34,9Pentsioak · % 23,2Langabezia · % 0,6Beste prestazioak · % 4,6Beste sarrerak · % 36,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 35,3 da, probintziakoaren (28,5; Leóngo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,4; Leóngo mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) parean.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Algadefe udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 125 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,0; gainerako % 53,0 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,8 zen eta emakumezkoena % 37,5; langabezia-tasa, aldiz, % 7,5 eta % 8,9 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 113 zen 2023ean, 2021eko 117etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 37,2 osatzen dute, eta gizonek % 62,8.

113okupatu, 2023−% 3,4 2021etik
% 37,2emakumeak okupatuen artean
% 47,0jarduera-tasa, 2024
% 8,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 43,2
% 53,0
Okupatuak · % 43,2Langabeak · % 3,8Inaktiboak · % 53,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Algadefe, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak115% 43,274% 50,741% 34,2
Langabeak10% 3,86% 4,14% 3,3
Inaktiboak141% 53,066% 45,275% 62,5
Guztira266% 100,0146% 100,0120% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 52,2), zerbitzuak (% 35,4), eraikuntza (% 6,2) eta industria (% 6,2).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Leóngo mapa
% 52,2
% 35,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 52,2Industria · % 6,2Eraikuntza · % 6,2Zerbitzuak · % 35,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 63,7; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 21,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 9,7.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 62,0 eta emakumeen % 66,7).

% 9,7
% 63,7
% 21,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 9,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 63,7Oinarrizko okupazioak · % 21,2Ez dago jasota · % 5,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Algadefe, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak11% 9,72% 2,89% 21,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak72% 63,744% 62,028% 66,7
Oinarrizko okupazioak24% 21,223% 32,41% 2,4
Ez dago jasota6% 5,32% 2,84% 9,5
Guztira113% 100,071% 100,042% 100,0

Okupatuen % 58,4 besteren konturako langileak dira, eta % 41,6 norberaren konturakoak.[13]

% 41,6
% 58,4
Norberaren kontura · % 41,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 58,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Algadefe, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura47% 41,630% 42,317% 40,5
Besteren kontura66% 58,441% 57,725% 59,5
Guztira113% 100,071% 100,042% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.403 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 15,3 km² denez, NAE lurraldearen % 91,5 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 97,9 lur goldagarria (1.374 ha, 36 ustiategitan), % 1,9 larre iraunkorrak (27 ha, 10 ustiategitan), % 0,2 arbolak (2,6 ha, 2 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,1 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
92%
8%
NAE · 1.403 ha (% 91,5)Gainerako azalera · 130 ha (% 8,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
98%
Lur goldagarria · 1.374 ha (% 97,9)Larre iraunkorrak · 27 ha (% 1,9)Arbolak · 2,6 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,1 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 5.803 behi (probintziako 2. kopururik handiena) eta 6.656 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 177 gidari zeuden erroldatuta: 117 gizon (% 66,1) eta 60 emakume (% 33,9)[17]. Biztanleen % 56,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 342 ibilgailuk osatzen zuten: 227 turismo, 39 ziklomotor, 25 kamioi, 16 motozikleta eta 14 furgoneta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 721 turismokoa zen, probintziako (606) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,9 urtekoa zen; turismoen % 5,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 24,2k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,2 diesel zen eta % 39,8 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,9k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
22%
30%
45%
0 etiketa · 1 (% 0,3)ECO · 10 (% 3)C etiketa · 72 (% 21,7)B etiketa · 100 (% 30,1)Etiketarik gabe · 149 (% 44,9)
Turismoak, adinaren arabera
10%
14%
47%
24%
< 4 urte · 12 (% 5,3)4–8 urte · 22 (% 9,7)8–15 urte · 31 (% 13,7)15–25 urte · 107 (% 47,1)≥ 25 urte · 55 (% 24,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria León.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria León.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta León.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente León.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera León.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q26438.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza León.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak León.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Algadefe&oldid=11798874"(e)tik eskuratuta