Edukira joan

Apchat

Apchat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
Izen ofizialaApchat
Posta kodea63420
Geografia
Koordenatuak45°23′22″N 3°08′45″E / 45.3894°N 3.1458°E / 45.3894; 3.1458
Mapa
Azalera35,86 km²
Altitudea477 m, 989 m eta 738 m
MugakideakLeyvaux, Autrac, Blesle, Léotoing, Torsiac, Anzat-le-Luguet, Ardes, Augnat, Mazoires eta Saint-Gervazy
Demografia
Biztanleria162 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 69 (%42,9) (%57,1) 92 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²
apchat.fr

Apchat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 162 biztanle zituen 35,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Leyvaux, Autrac, Blesle, Léotoing, Torsiac, Anzat-le-Luguet, Ardes, Augnat, Mazoires eta Saint-Gervazy.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ApchatApchat
Població amb 599 habitants (2000)Ardes (2,4 km)
Població amb 143 habitants (2000)Augnat (3,9 km)
Població amb 111 habitants (2000)Rentières (4,8 km)
Població amb 106 habitants (2000)Madriat (5,8 km)
Població amb 295 habitants (2000)Saint-Gervazy (6,3 km)
Població amb 70 habitants (2000)Autrac (6,7 km)
Població amb 206 habitants (2000)Léotoing (6,9 km)
Població amb 73 habitants (2000)Torsiac (7,1 km)
Població amb 95 habitants (2000)Chambezon (7,6 km)
Població amb 107 habitants (2000)Saint-Hérent (7,7 km)
Població amb 161 habitants (2000)Collanges (7,8 km)
Població amb 103 habitants (2000)Mazoires (7,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 701 mm-koa da, urtarrilean 8,8 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Autrac udalerrian dago, 6,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 711,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,7 °C) eta hotzena otsaila (1,6 °C). Urteko prezipitazioa 806 mm-koa da; hilabeterik euritsuena ekaina da (86 mm) eta lehorrena otsaila (40 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,5 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (10,4 °C) eta hotzena 1963 (6,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Apchat)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.7 1.6 4.3 7.0 10.9 14.6 16.7 16.5 12.2 9.2 4.9 2.7 8.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 47 40 44 73 85 86 84 77 75 69 71 55 806
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,5+1,5+1,5+1,6+1,7+1,0+1,5−0,5+0,2+1,0+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 92 gizon, 69 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
10.87
 
75-79
 
7.25
15.22
 
70-74
 
14.49
15.22
 
65-69
 
20.29
5.43
 
60-64
 
14.49
5.43
 
55-59
 
7.25
10.87
 
50-54
 
7.25
0.00
 
45-49
 
0.00
20.65
 
40-44
 
7.25
5.43
 
35-39
 
7.25
5.43
 
30-34
 
7.25
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
5.43
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
7.25
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Apchat udalerrian 162 biztanle zeuden eta 93 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,74 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 39 kide bakarrekoak ziren, 34 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 15 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

162biztanle
93elkarbizitza-unitate
1,74lagun elkarbizitza-unitateko
49familia
15Bikotea seme-alabekin
34Bikotea seme-alabarik gabe etxean
39Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 49 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (34). 39 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

34
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 185 etxebizitza zeuden. Horietatik 94 egoitza nagusi ziren, 50 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 40 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (172), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 81 beren jabearen bizilekuak ziren, 9 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

185etxebizitza
94egoitza nagusi
172etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

94
50
40
Egoitza nagusia (94)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (50)Hutsik (40)

Etxe mota

172
Etxea (172)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

81
9
Jabeak (81)Alokairuan (9)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik52
1919-194513
1946-19709
1971-19909
1991-20054
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (33). 63 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 40 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 51 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 34tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela7
3 gela17
4 gela32
5 gela edo gehiago33

Berogailu mota

13
18
63
Fuel-olioa (13)Elektrizitatea (18)Gas botila (1)Bestelakoak (63)

Aparkalekua eta ibilgailuak

40aparkalekua
51ibilgailu 1
34ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 86 biztanleetatik 64 aktibo ziren (% 74,4), horietako 59 lanean (% 68,6) eta 5 langabezian (aktiboen % 7,8).

8615-64 urteko biztanle
% 74,4aktibo
% 68,6lanean
% 7,8langabezia-tasa

23 ez-aktibotik 6 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,1), 10 erretiraturik zeuden (% 43,5) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,4).

Ez-aktiboak

% 26
% 43
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 26 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 59 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

26enplegu udalerrian
% 30,8soldatapeko
% 69,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.650 eurokoa zen.

22.650 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.[13]

2000. urtean Apchat udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.744 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Autrac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]