Edukira joan

Madriat

Madriat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiIssoireko barrutia
Kantonamenducanton of Ardes
Izen ofizialaMadriat
Posta kodea63340
Geografia
Koordenatuak45°25′57″N 3°11′13″E / 45.4325°N 3.1869°E / 45.4325; 3.1869
Mapa
Azalera4,69 km²
Altitudea453 m, 843 m eta 549 m
MugakideakAugnat, Boudes, Collanges, Rentières, Saint-Gervazy eta Saint-Hérent
Demografia
Biztanleria136 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 59 (%42,4) (%57,6) 80 alt_right
Dentsitatea29 bizt/km²

Madriat (frantsesez eta ofizialki: Madriat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 136 biztanle zituen 4,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Augnat, Boudes, Collanges, Rentières, Saint-Gervazy eta Saint-Hérent.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MadriatMadriat
Població amb 143 habitants (2000)Augnat (2,3 km)
Població amb 161 habitants (2000)Collanges (2,5 km)
Població amb 263 habitants (2000)Boudes (2,9 km)
Població amb 295 habitants (2000)Saint-Gervazy (3,0 km)
Població amb 107 habitants (2000)Saint-Hérent (3,9 km)
Població amb 175 habitants (2000)Chalus (4,2 km)
Població amb 283 habitants (2000)Vichel (4,5 km)
Població amb 142 habitants (2000)Villeneuve (4,9 km)
Població amb 599 habitants (2000)Ardes (5,7 km)
Població amb 194 habitants (2000)Apchat (5,8 km)
Població amb 235 habitants (2000)Gignat (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 631 mm-koa da, urtarrilean 0,7 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Autrac udalerrian dago, 12,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 711,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,5 °C) eta hotzena urtarrila (3,1 °C). Urteko prezipitazioa 704 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (75 mm) eta lehorrena otsaila (35 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,8 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2019, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (8,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Madriat)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.1 3.6 6.8 9.5 13.5 17.3 19.5 19.2 14.9 11.3 6.6 3.9 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 41 35 38 64 75 75 73 67 66 60 62 48 704
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,3+1,3+1,2+1,4+1,6+1,1+1,6−0,1+0,6+0,9+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Madriat udalerrian erroldatutako biztanleak 106 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea901201501802102402703001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 80 gizon, 59 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
10.17
0.00
 
85-89
 
10.17
13.75
 
80-84
 
0.00
7.50
 
75-79
 
10.17
13.75
 
70-74
 
10.17
0.00
 
65-69
 
10.17
0.00
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
0.00
13.75
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
10.17
7.50
 
40-44
 
18.64
7.50
 
35-39
 
10.17
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
7.50
 
15-19
 
10.17
21.25
 
10-14
 
0.00
7.50
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Madriat udalerrian 136 biztanle zeuden eta 68 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 28 kide bakarrekoak ziren, 23 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 11 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

136biztanle
68elkarbizitza-unitate
2,00lagun elkarbizitza-unitateko
40familia
11Bikotea seme-alabekin
23Bikotea seme-alabarik gabe etxean
6Guraso bakarrekoak
28Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 40 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (23). Guraso bakarreko 6 familietatik 6etan ama zen guraso bakarra. 23 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

23
11
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 83 etxebizitza zeuden. Horietatik 63 egoitza nagusi ziren, 10 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (81), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 48 beren jabearen bizilekuak ziren, 13 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

83etxebizitza
63egoitza nagusi
81etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

63
10
10
Egoitza nagusia (63)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (10)Hutsik (10)

Etxe mota

81
Etxea (81)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

48
13
Jabeak (48)Alokairuan (13)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik30
1919-194511
1946-19705
1971-19908
1991-20057
2006-20202

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (30). 27 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 43 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 34 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 27tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela14
4 gela16
5 gela edo gehiago30

Berogailu mota

17
16
27
Fuel-olioa (17)Elektrizitatea (16)Gas botila (3)Bestelakoak (27)

Aparkalekua eta ibilgailuak

43aparkalekua
34ibilgailu 1
27ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 68 biztanleetatik 56 aktibo ziren (% 82,4), horietako 51 lanean (% 75,0) eta 5 langabezian (aktiboen % 8,9).

6815-64 urteko biztanle
% 82,4aktibo
% 75,0lanean
% 8,9langabezia-tasa

12 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 6 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 25
% 50
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 16 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 51 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

16enplegu udalerrian
% 31,2soldatapeko
% 68,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.590 eurokoa zen.

24.590 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 63 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (23 gizon eta 20 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.[13]

2000. urtean Madriat udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 645 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Autrac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]