Edukira joan

Ausat

Ausat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiFoixeko barrutia
Kantonamenducanton of Vicdessos
Izen ofizialaAuzat
Posta kodea09220
Geografia
Koordenatuak42°45′59″N 1°28′50″E / 42.7664°N 1.4806°E / 42.7664; 1.4806
Mapa
Azalera162,74 km²
Altitudea720 m, 3.140 m eta 1.941 m
MugakideakAulus-les-Bains, Lercoul, Le Port, Alins, Lladorre, Val-de-Sos, La Massana eta Ordino
Demografia
Biztanleria561 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 278 (%49) (%51) 289 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
auzat.fr

Ausat (okzitanieraz Ausat, frantsesez eta ofizialki: Auzat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 561 biztanle zituen 162,7 km²-ko azaleran.

Ohiko abiapuntua da iparraldetik Pica d'Estats mendira igotzeko.

  • Emperrot
  • L'Artigue
  • Marc
  • Saleix
  • Olbier
  • Artiès
  • Mounicou

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aulus-les-Bains, Lercoul, Le Port, Alins, Lladorre, Val-de-Sos, La Massana eta Ordino.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AuzatAuzat
Població amb 474 habitants (2000)Vicdessos (1,3 km)
Població amb 51 habitants (2000)Goulier (2,6 km)
Població amb 20 habitants (2000)Orus (3,0 km)
Població amb 31 habitants (2000)Sem (3,3 km)
Població amb 30 habitants (2000)Lercoul (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 6,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 992 mm-koa da, urtarrilean 9,9 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Aston_(Ariège) udalerrian dago, 17,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 5,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1103,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 30,2 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,3 °C-koa da, 2003ko otsailaren 17an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea30060090012001500180021001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 289 gizon, 278 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
3.60
3.46
 
80-84
 
5.04
4.84
 
75-79
 
10.43
8.30
 
70-74
 
5.04
6.57
 
65-69
 
8.63
13.15
 
60-64
 
10.43
6.57
 
55-59
 
6.83
10.03
 
50-54
 
8.63
1.73
 
45-49
 
8.63
3.46
 
40-44
 
6.83
3.46
 
35-39
 
3.60
1.73
 
30-34
 
1.80
8.30
 
25-29
 
5.04
6.57
 
20-24
 
1.80
3.46
 
15-19
 
3.60
6.57
 
10-14
 
5.04
8.30
 
5-9
 
0.00
3.46
 
0-4
 
5.04
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Auzat udalerrian 538 biztanle zeuden eta 262 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

538biztanle
262elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
157familia
Udalerria
% 18
% 31
% 11
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 157 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (81). Guraso bakarreko 29 familietatik 29etan ama zen guraso bakarra. 100 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 24k seme-alaba bakarra zuten etxean, 19k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

81
48
29
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean100
Seme-alaba bat24
Bi seme-alaba19
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,1), enplegatuak (% 25,6), erdi-mailako lanbideak (% 14,5), eskulangileak (% 9,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,1) Ariège departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,9).[9]

Udalerria
% 14
% 25
% 9
% 40
Ariège
% 14
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 724 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (411), 275 egoitza nagusiekin alderatuta eta 38 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (609), eta apartamentuak gutxi ziren (113). Egoitza nagusietatik 187 beren jabearen bizilekuak ziren, 82 alokairuan zeuden, 43 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

724etxebizitza
275egoitza nagusi
609etxe
113apartamentu

Etxebizitza multzoa

275
411
Egoitza nagusia (275)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (411)Hutsik (38)

Etxe mota

609
113
Etxea (609)Apartamentua (113)

Jabetza egoera

187
82
43
Jabeak (187)Alokairuan (82)HLM (43)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (61).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik48
1919-194539
1946-197061
1971-199055
1991-200533
2006-202035

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (113). 114 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 159 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 149 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 98tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela13
3 gela72
4 gela77
5 gela edo gehiago113

Berogailu mota

57
66
27
114
Gas sarea (11)Fuel-olioa (57)Elektrizitatea (66)Gas botila (27)Bestelakoak (114)

Aparkalekua eta ibilgailuak

159aparkalekua
149ibilgailu 1
98ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 325 biztanleetatik 225 aktibo ziren (% 69,2), horietako 187 lanean (% 57,5) eta 38 langabezian (aktiboen % 16,9).

32515-64 urteko biztanle
% 69,2aktibo
% 57,5lanean
% 16,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,2
25-54 urte% 83,0
55-64 urte% 53,8
Gizonak% 67,7
Emakumeak% 70,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 41,7
BEPC, brebeta% 22,2
CAP-BEP% 24,1
Batxilergoa% 5,9
Goi-mailako +2% 11,4
Goi-mailako +3/4% 14,3
Goi-mailako +5% 9,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

101 ez-aktibotik 19 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,8), 28 erretiraturik zeuden (% 27,7) eta 54 bestelako ez-aktibo ziren (% 53,5).

Ez-aktiboak

% 19
% 28
% 53
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 31
% 38
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 164 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 187 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

164enplegu udalerrian
% 72,0soldatapeko
% 27,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.990 eurokoa zen.

20.990 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.360 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 37 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 lurrin-denda zen.[13]

2000. urtean Auzat udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 354 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aston », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]