Dario I.a Handia
| Dario I.a Handia | |||||
|---|---|---|---|---|---|
K.a. 522ko irailaren 29a - K.a. 486ko urriaren 1a ← Bardiya - Xerxes I.a Persiakoa →
K.a. 522ko irailaren 29a - K.a. 486ko urriaren 1a ← Bardiya - Xerxes I.a Persiakoa → | |||||
| Bizitza | |||||
| Jaiotza | ? | ||||
| Herrialdea | |||||
| Heriotza | ? (63/64 urte) | ||||
| Hobiratze lekua | Tomb of Darius I (en) Naqsh-e Rostam | ||||
| Familia | |||||
| Aita | Histaspes | ||||
| Ama | Irdabama | ||||
| Ezkontidea(k) | Atossa (en) Phaedymia (en) Parmys (en) Artistona Phratagune | ||||
| Seme-alabak | ikusi
| ||||
| Haurrideak | ikusi
| ||||
| Familia | ikusi
| ||||
| Leinua | Akemenestar dinastia | ||||
| Hezkuntza | |||||
| Hizkuntzak | antzinako persiera | ||||
| Jarduerak | |||||
| Jarduerak | estatu-politikaria, buruzagi militarra eta monarka | ||||
| Gradua | komandante buru | ||||
| Ideologia eta sinesmenak | |||||
| Erlijioa | Zoroastrismoa | ||||
Dario I.a Handia[1] (antzinako persieraz: Dārayava(h)uš; K.a. 540-K.a. 486 bizi eta K.a. 522-486 gobernatu) persiar erregea izan zen.[2] Xerxes I.a, bere semea, ere errege izan zen. Persiako Persepolis hiria (hiriburu izan zena) eraiki zuen.
Partiako satrapa zen Histaspesen semea eta Kanbisesen ondorengoa izan zen. Persiako inperioa bermatu zuen eta komunikabide sare ezin hobea antolatu zuen bertan. Kaldearrak menderatu zituen eta bere konkistak Judearaino hedatu ziren. Asia Txikiko grekoak menderatu eta Trazia konkistatu zuen. Greziara hurbildu zenean (gerra mediarrak) Maratongo gudua galdu zuen (K.a. 490. urtea). Mazdeismoa ezarri zuen Inperioko erlijio ofizialtzat.[3]
Bere gobernupeko lurraldea itzela zen, eta haiek administratzen eta batuta mantentzen jakin izan zuen, 30 urtez gobernatuz.[4]

Genealogia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindia. (2014-03-28). (PDF) 175. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (I): Mesopotamia, Mediako Inperioa, Akemenestar Inperioa eta Lidia. Bilbo, 6 or..
- ↑ (Ingelesez) Cristian, Radu. (2017-04-10). «Darius I» World History Encyclopedia (kontsulta data: 2026-08-11).
- ↑ Lur entziklopedietatik hartua.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Darío el Grande, un conquistador marcado por su derrota en la batalla de Maratón» La Vanguardia 2024-03-13 (kontsulta data: 2026-08-11).
| Aurrekoa Esmerdis |
Persiar erregea Egiptoko faraoia K.a. 521-K.a. 486 |
Ondorengoa Xerxes I.a |