Edukira joan

Greifswald

Greifswald
Greifswald
Alemaniako hiri-udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Mecklenburg-Aurrepomerania
Rural district of Mecklenburg-VorpommernAurrepomerania-Greifswald
AlkateaStefan Fassbinder
Izen ofizialaGreifswald
Jatorrizko izenaGreifswald
Posta kodea17487, 17489 eta 17491
Udalerri kodea13075039
Geografia
Koordenatuak54°05′00″N 13°23′00″E / 54.0833°N 13.3833°E / 54.0833; 13.3833
Mapa
Azalera50,81 km²
Altitudea5 m
Demografia
Biztanleria60.071 (2023ko abenduaren 31)
alt_left 31.570 (%52,6) (%47,4) 28.501 alt_right
Dentsitatea1.182 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1199 (egutegi gregorianoa)
Telefono aurrizkia03834
Hiri senidetuakOsnabrück, Kotka, Hamar, Szczecin, Goleniów, Lund udalerria eta Newport News
MatrikulaHGW
greifswald.de

Greifswald Alemaniako herri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuaren ekialdean kokatua. Aurrepomerania-Greifswald barrutiko hiriburua da eta 54.610 biztanle ditu (2010).

Alemaniako bi uharte handienek (Rügen eta Usedom) eratzen duten Greifswaldeko badian kokaturik dago. Hiria dagoen eremua erabat laua da eta Ryck ibaiak zeharkatzen du.

    Datu klimatikoak (Greifswald, altuera: 6 m, 1961–1990 bataz bestekoak)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 1.8 2.3 6.5 11.1 16.8 19.7 21.4 21.5 17.5 13.1 7.1 3.7 11.9
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.6 -0.3 3.5 7.0 12.2 15.3 17.1 17.1 13.7 9.9 4.8 1.6 8.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -2.9 -2.8 0.4 2.9 7.5 10.9 12.7 12.6 9.9 6.6 2.5 -0.5 5.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 40.0 30.0 39.0 39.0 49.0 59.0 63.0 54.0 53.0 43.0 51.0 47.0 565.0
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 10 8 10 8 8 8 10 9 9 9 11 11 111
Eguzki orduak 43.4 61.6 120.9 168.0 248.0 240.0 238.7 229.4 159.0 108.5 51.0 40.3 1715.5
Iturria: Wetterkontor[1]

Danimarkako monje zistertarrek 1199an Eldena Abade-etxea sortzerakoan hasi zen Greifswalden historia. Gatz azaleramendu bat egoteak germaniarrak eta wendoak (mendebaldeko eslaviarrak) erakarri zituen berehala. Danimarka eta Pomeraniaren arteko mugan zegoen eta 1227ko Börnhovedeko batailaren ondoren Pomeraniako dukeen esku gelditu zen Greifswald. 1241ean merkatua egiteko eskubidea jaso zuen, 1250ean herri bihurtu zen eta XIII. mendearen bukaeran Hansa Ligan sartu zen. Une honetan greifswaldarrek Pomeraniako armadan parte hartu beharrik ez zuten izan eta dukeek hiria utzi beharra izan zuten.

Greifswaldeko Unibertsitatea

1456 urtean munduko unibertsitate zaharrenetako bat sortu zen. Erreforma garaian Eldena abade-etxeak monasterio izateari utzi zion eta askatasuna galdu zuenez Greifswald hiriak bereganatu zuen. Hogeita Hamar Urteko Gerran hiria Germaniako Erromatar Inperio Santuak okupatu zuen hasieran, baina Suediak inguru guztia menperatua zuenez, 1631ean inperioaren azken gotorlekua zen Greifswald setiatu eta bereganatu zuen. Napoleondar Gerrak iritsi arte Suediarren esku egon zen Pomerania osoa. 1815ean Prusiak eskuratu zuen.

XX. mendea hastearekin batera Greifswald bere harresietatik kanpora hedatzen hasi zen. Bigarren Mundu Gerran hiriak ez zuen kalte larririk jasan, besteak beste Oberst Rudolf Petershagen alkatean Armada Gorriaren aurrean hiria errenditu egin zuelako borrokarik egin gabe. Ekialdeko Alemanian egin zituen 1990 arteko urteak. Sobietar estiloko auzo handiak eratu ziren Lubmingo elektrizitate plantara lanera etorritako milaka pertsonak jasotzeko. Etxe historiko ugari ere bota ziren. 1980an etxe hauen berreskurapen proiektua abian jarri zen. Gaur egun Itsaso Baltikoko alemaniar herri politenetakoa da eta turismo handia dauka.

Udaletxea
Merkatu plaza

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • San Nikolas katedrala (Dom St Nikolai): 100 metroko altuera duen dorrea dauka, bai eta kupula bat ere.
  • Merkatu plaza (Markt): Hansa hiria izan zela erakusten du plaza honek. Bertan daude XIV mendeko udaletxea (Rathaus), "Kafearen etxea" , eta adreilu gorrizko hainbat etxe tradizional.
  • Greifswaldeko unibertsitatea (Ernst-Moritz-Arndt-Universität Greifswald): 1456an sortu zelarik munduko unibertsitate zaharrenetakoa da.
  • Eldena abatetxearen hondarrak.

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Greifswald ondorengo hirekin senidetua dago:

Adiskidetasun erlazioak:

2022ko zentsuaren arabera 55.617 biztanle zituen: 26.335 gizonezko (% 47,4) eta 29.284 emakumezko (% 52,7); 100 emakumeko 89,9 gizonezko zeuden. Biztanleen % 14,5 18 urtetik beherakoak ziren eta % 22,9 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 6,6 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 51,9 ezkongabeak ziren eta % 31,9 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[2]

Biztanleriaren tamainaUrtea55.00056.00057.00058.00059.00060.00061.000201020132016201920222025GreifswaldBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 26.340 gizon, 29.275 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
9.28
 
75+
 
13.42
10.66
 
65-74
 
12.17
19.56
 
50-64
 
17.67
11.60
 
40-49
 
9.46
16.36
 
30-39
 
12.88
7.54
 
25-29
 
7.15
10.05
 
18-24
 
13.26
2.21
 
15-17
 
1.87
7.66
 
6-14
 
7.16
2.69
 
3-5
 
2.55
2.41
 
0-2
 
2.42
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 89,0ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 10,3k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 0,7k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 90,9 beraiek etorritakoak ziren eta % 9,1 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[3]

Migrazio-jatorria

49.487
5.752
Migrazio-jatorririk gabe (49.487)Migrazio-jatorri osoa (5.752)Migrazio-jatorri partziala (378)

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 35.597 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (28.068, % 78,8) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 66,4 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 6,41 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 3,2 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 18,8 jabeak okupatzen zituzten.[4]

35.597etxebizitza
66,4 m²batez besteko azalera
6,41 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

6.220
28.068
Jabetzan (6.220)Alokairuan (28.068)Aisialdikoa (112)Hutsik (1.199)
% 3,2hutsik dauden tasa
% 18,8jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (11.230). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (8.567); eraikin guztien % 79,8 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, urrutiko berogailu-sarea (fernheizung) zen nagusi (23.153 etxebizitza).[4]

Gela kopurua

Gela bakarra4.053
2 gela6.283
3 gela11.230
4 gela8.547
5 gela3.592
6 gela1.170
7 gela edo gehiago718

Eraikuntza garaia

1919 aurretik3.080
1919-19493.015
1950-19591.250
1960-19693.364
1970-19798.567
1980-19895.266
1990-19993.882
2000-20092.953
2010-20152.206
2016 eta geroago2.018

Berogailu mota

23.153
10.182
Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (23.153)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (1.966)Bloke-berogailua (Blockheizung) (126)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (10.182)Labe indibiduala (155)Berogailurik gabe (13)

Guztira 7.705 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa ilarako etxea zen (3.374, % 43,8). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (4.008).[4] Guztira 33.908 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (19.815, % 58,4).[5]

7.705bizitegi-eraikin
33.908etxegune

Eraikin mota

3.017
1.065
3.374
Etxe bakartua (3.017)Etxe atxikia (bikoitza) (1.065)Ilarako etxea (3.374)Bestelako eraikin mota (250)

Etxebizitza kopurua eraikineko

4.008
1.098
1.716
Etxebizitza bakarra (4.008)2 etxebizitza (468)3-6 etxebizitza (1.098)7-12 etxebizitza (1.716)13 etxebizitza edo gehiago (413)

Etxegunearen tamaina

19.815
8.823
2.838
Pertsona bakarra (19.815)2 pertsona (8.823)3 pertsona (2.838)4 pertsona (1.672)5 pertsona (492)6 pertsona (266)

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Alemanez) meteo1.net. Climate normals for Germany 1961-1990. .
  2. (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
  3. (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  4. 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  5. (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.


Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]