Greifswald
| Greifswald Greifswald | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alemaniako hiri-udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Alemaniako estatua | |||||||||||
| Rural district of Mecklenburg-Vorpommern | Aurrepomerania-Greifswald | ||||||||||
| Alkatea | Stefan Fassbinder | ||||||||||
| Izen ofiziala | Greifswald | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Greifswald | ||||||||||
| Posta kodea | 17487, 17489 eta 17491 | ||||||||||
| Udalerri kodea | 13075039 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 54°05′00″N 13°23′00″E / 54.0833°N 13.3833°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 50,81 km² | ||||||||||
| Altitudea | 5 m | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 60.071 (2023ko abenduaren 31) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 1.182 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Sorrera | 1199 (egutegi gregorianoa) | ||||||||||
| Telefono aurrizkia | 03834 | ||||||||||
| Hiri senidetuak | Osnabrück, Kotka, Hamar, Szczecin, Goleniów, Lund udalerria eta Newport News | ||||||||||
| Matrikula | HGW | ||||||||||
| greifswald.de | |||||||||||
Greifswald Alemaniako herri bat da, Mecklenburg-Aurrepomerania estatuaren ekialdean kokatua. Aurrepomerania-Greifswald barrutiko hiriburua da eta 54.610 biztanle ditu (2010).
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Alemaniako bi uharte handienek (Rügen eta Usedom) eratzen duten Greifswaldeko badian kokaturik dago. Hiria dagoen eremua erabat laua da eta Ryck ibaiak zeharkatzen du.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 1.8 | 2.3 | 6.5 | 11.1 | 16.8 | 19.7 | 21.4 | 21.5 | 17.5 | 13.1 | 7.1 | 3.7 | 11.9 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -0.6 | -0.3 | 3.5 | 7.0 | 12.2 | 15.3 | 17.1 | 17.1 | 13.7 | 9.9 | 4.8 | 1.6 | 8.5 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -2.9 | -2.8 | 0.4 | 2.9 | 7.5 | 10.9 | 12.7 | 12.6 | 9.9 | 6.6 | 2.5 | -0.5 | 5.0 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 40.0 | 30.0 | 39.0 | 39.0 | 49.0 | 59.0 | 63.0 | 54.0 | 53.0 | 43.0 | 51.0 | 47.0 | 565.0 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 10 | 8 | 10 | 8 | 8 | 8 | 10 | 9 | 9 | 9 | 11 | 11 | 111 |
| Eguzki orduak | 43.4 | 61.6 | 120.9 | 168.0 | 248.0 | 240.0 | 238.7 | 229.4 | 159.0 | 108.5 | 51.0 | 40.3 | 1715.5 |
| Iturria: Wetterkontor[1] | |||||||||||||
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Danimarkako monje zistertarrek 1199an Eldena Abade-etxea sortzerakoan hasi zen Greifswalden historia. Gatz azaleramendu bat egoteak germaniarrak eta wendoak (mendebaldeko eslaviarrak) erakarri zituen berehala. Danimarka eta Pomeraniaren arteko mugan zegoen eta 1227ko Börnhovedeko batailaren ondoren Pomeraniako dukeen esku gelditu zen Greifswald. 1241ean merkatua egiteko eskubidea jaso zuen, 1250ean herri bihurtu zen eta XIII. mendearen bukaeran Hansa Ligan sartu zen. Une honetan greifswaldarrek Pomeraniako armadan parte hartu beharrik ez zuten izan eta dukeek hiria utzi beharra izan zuten.

1456 urtean munduko unibertsitate zaharrenetako bat sortu zen. Erreforma garaian Eldena abade-etxeak monasterio izateari utzi zion eta askatasuna galdu zuenez Greifswald hiriak bereganatu zuen. Hogeita Hamar Urteko Gerran hiria Germaniako Erromatar Inperio Santuak okupatu zuen hasieran, baina Suediak inguru guztia menperatua zuenez, 1631ean inperioaren azken gotorlekua zen Greifswald setiatu eta bereganatu zuen. Napoleondar Gerrak iritsi arte Suediarren esku egon zen Pomerania osoa. 1815ean Prusiak eskuratu zuen.
XX. mendea hastearekin batera Greifswald bere harresietatik kanpora hedatzen hasi zen. Bigarren Mundu Gerran hiriak ez zuen kalte larririk jasan, besteak beste Oberst Rudolf Petershagen alkatean Armada Gorriaren aurrean hiria errenditu egin zuelako borrokarik egin gabe. Ekialdeko Alemanian egin zituen 1990 arteko urteak. Sobietar estiloko auzo handiak eratu ziren Lubmingo elektrizitate plantara lanera etorritako milaka pertsonak jasotzeko. Etxe historiko ugari ere bota ziren. 1980an etxe hauen berreskurapen proiektua abian jarri zen. Gaur egun Itsaso Baltikoko alemaniar herri politenetakoa da eta turismo handia dauka.

Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- San Nikolas katedrala (Dom St Nikolai): 100 metroko altuera duen dorrea dauka, bai eta kupula bat ere.
- Merkatu plaza (Markt): Hansa hiria izan zela erakusten du plaza honek. Bertan daude XIV mendeko udaletxea (Rathaus), "Kafearen etxea" , eta adreilu gorrizko hainbat etxe tradizional.
- Greifswaldeko unibertsitatea (Ernst-Moritz-Arndt-Universität Greifswald): 1456an sortu zelarik munduko unibertsitate zaharrenetakoa da.
- Eldena abatetxearen hondarrak.
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Greifswald ondorengo hirekin senidetua dago:
Kotka (Finlandia) (1959)
Goleniów (Polonia) (1986)
Osnabrück (Alemania) (1988)
Lund (Suedia) (1990)
Hamar (Norvegia) (1997)
Newport News (Virginia) (AEB) (2007)
Adiskidetasun erlazioak:
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko zentsuaren arabera 55.617 biztanle zituen: 26.335 gizonezko (% 47,4) eta 29.284 emakumezko (% 52,7); 100 emakumeko 89,9 gizonezko zeuden. Biztanleen % 14,5 18 urtetik beherakoak ziren eta % 22,9 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 6,6 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 51,9 ezkongabeak ziren eta % 31,9 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[2]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 26.340 gizon, 29.275 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05).. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 89,0ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 10,3k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 0,7k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 90,9 beraiek etorritakoak ziren eta % 9,1 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[3]
Migrazio-jatorria
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian 35.597 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (28.068, % 78,8) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 66,4 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 6,41 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 3,2 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 18,8 jabeak okupatzen zituzten.[4]
Erabilera
Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (11.230). Etxebizitza gehienak 1970-1979 artean eraiki ziren (8.567); eraikin guztien % 79,8 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, urrutiko berogailu-sarea (fernheizung) zen nagusi (23.153 etxebizitza).[4]
Gela kopurua
Eraikuntza garaia
Berogailu mota
Guztira 7.705 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa ilarako etxea zen (3.374, % 43,8). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (4.008).[4] Guztira 33.908 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (19.815, % 58,4).[5]
Eraikin mota
Etxebizitza kopurua eraikineko
Etxegunearen tamaina
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Alemanez) meteo1.net. Climate normals for Germany 1961-1990. .
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
