Edukira joan

Landiras

Wikipedia, Entziklopedia askea
Landiras
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiLangoneko barrutia
Kantonamenducanton of Podensac
Izen ofizialaLandiras
Posta kodea33720
Geografia
Koordenatuak44°34′03″N 0°24′55″W / 44.5675°N 0.4153°W / 44.5675; -0.4153
Mapa
Azalera59,75 km²
Altitudea41 m, 13 m, 83 m eta 61 m
MugakideakSaint-Michel-de-Rieufret, Balizac, Budos, Cabanac-et-Villagrains, Guillos, Illats, Origne, Pujols-sur-Ciron eta Saint-Morillon
Demografia
Biztanleria2.310 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.116 (%49,8) (%50,2) 1.127 alt_right
Dentsitatea39 bizt/km²
landiras.fr

Landiras (frantsesez eta ofizialki: Landiras) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.310 biztanle zituen 59,75 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Michel-de-Rieufret, Balizac, Budos, Cabanac-et-Villagrains, Guillos, Illats, Origne, Pujols-sur-Ciron eta Saint-Morillon.

Mapa
Landiras eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LandirasLandiras
Població amb 686 habitants (2000)Budos (4,4 km)
Població amb 1242 habitants (2000)Illats (4,7 km)
Població amb 465 habitants (2000)Bommes (5,1 km)
Població amb 693 habitants (2000)Sauternes (6,8 km)
Població amb 668 habitants (2000)Léogeats (7,2 km)
Població amb 387 habitants (2000)Guillos (7,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 875 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sauternes_(Gironda) udalerrian dago, 7,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 859,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,5 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,2 °C-koa da, 1920ko abenduaren 18an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea9001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.127 gizon, 1.116 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.45
0.80
 
85-89
 
1.70
2.13
 
80-84
 
1.25
4.17
 
75-79
 
4.21
6.30
 
70-74
 
9.32
5.86
 
65-69
 
6.72
4.17
 
60-64
 
4.21
7.10
 
55-59
 
5.47
8.34
 
50-54
 
10.93
6.21
 
45-49
 
4.21
8.70
 
40-44
 
5.82
8.34
 
35-39
 
9.23
4.17
 
30-34
 
7.53
3.73
 
25-29
 
2.96
4.61
 
20-24
 
2.51
5.41
 
15-19
 
5.02
5.41
 
10-14
 
6.72
7.90
 
5-9
 
6.27
6.65
 
0-4
 
5.47
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Landiras udalerrian 2.306 biztanle zeuden eta 990 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,33 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 34,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.306biztanle
990elkarbizitza-unitate
2,33lagun elkarbizitza-unitateko
714familia
Udalerria
% 34
% 29
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 714 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (337). Guraso bakarreko 82 familietatik 53etan ama zen guraso bakarra. 333 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 198k seme-alaba bakarra zuten etxean, 144k bi, eta 39k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 337 bikoteetatik 34tan (% 10,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

295
337
82
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean333
Seme-alaba bat198
Bi seme-alaba144
Hiru seme-alaba34
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.871 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,3).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 9
40-54% 9
55-64% 20
65-79% 28
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 81
40-54% 78
55-64% 71
65-79% 67
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 25,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,7 izatezko bikotean eta % 11,4 PACS bidez lotuta). % 22,3 ezkongabeak ziren, % 5,4 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 41,3
Ezkongabea% 22,3
Izatezko bikotean% 13,7
PACS bidez lotuta% 11,4
Dibortziatuta% 5,8
Alarguna% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,7), erdi-mailako lanbideak (% 19,0), enplegatuak (% 15,6), eskulangileak (% 13,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,7) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) gainetik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 10
% 19
% 16
% 13
% 32
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.090 etxebizitza zeuden. Horietatik 996 egoitza nagusi ziren, 34 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 60 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.031), eta apartamentuak gutxi ziren (55). Egoitza nagusietatik 745 beren jabearen bizilekuak ziren, 235 alokairuan zeuden, 61 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[10]

1.090etxebizitza
996egoitza nagusi
1.031etxe
55apartamentu

Etxebizitza multzoa

996
Egoitza nagusia (996)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (34)Hutsik (60)

Etxe mota

1.031
Etxea (1.031)Apartamentua (55)

Jabetza egoera

745
235
Jabeak (745)Alokairuan (235)HLM (61)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (222).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik222
1919-194566
1946-197075
1971-1990180
1991-2005167
2006-2020221

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (540). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (482 etxebizitzatan). 844 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 382 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 577tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela43
3 gela138
4 gela269
5 gela edo gehiago540

Berogailu mota

187
482
274
Gas sarea (187)Fuel-olioa (26)Elektrizitatea (482)Gas botila (27)Bestelakoak (274)

Aparkalekua eta ibilgailuak

844aparkalekua
382ibilgailu 1
577ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.445 biztanleetatik 1.194 aktibo ziren (% 82,6), horietako 1.119 lanean (% 77,4) eta 75 langabezian (aktiboen % 6,3).

1.44515-64 urteko biztanle
% 82,6aktibo
% 77,4lanean
% 6,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,3
25-54 urte% 96,1
55-64 urte% 66,1
Gizonak% 83,5
Emakumeak% 81,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,9
BEPC, brebeta% 8,6
CAP-BEP% 8,0
Batxilergoa% 7,3
Goi-mailako +2% 1,6
Goi-mailako +3/4% 2,4
Goi-mailako +5% 3,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

251 ez-aktibotik 115 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,8), 72 erretiraturik zeuden (% 28,7) eta 64 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,5).

Ez-aktiboak

% 46
% 29
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 16
% 27
% 26
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.169 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.119 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.169enplegu udalerrian
% 85,1soldatapeko
% 15,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.390 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.390 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.820 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 85 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.[12]

2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Landiras udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 286 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1896ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Sauternes », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Landiras&oldid=11344171"(e)tik eskuratuta