شماس
| بخشی از یک مجموعه درباره |
| کلیسای ارتدکس شرقی |
|---|
 |
| بررسی اجمالی |
شَمّاس (دیاکون) در مسیحیت نخستین سلسلهمراتب روحانیت در کلیساست. برای انتصاب به درجه شماسی باید لیسانس الهیات در مدرسه الهیات مسیحی را گذراند و شماسان اغلب به طور تخصصی در طول زندگی خود به تحصیل و تدریس الهیات مسیحی میپردازند. شمّاس هیچ یک از آیین های کلیسا را به تنهایی نمیتواند اجرا کند و تنها میتواند به کشیش در اجرای مراسم ها کمک کند، مگر در صورت نبود کشیش، با دریافت برکت از کشیش اجازه انجام غسل تعمید اضطراری برای دیگران را داشته باشد. شماس در مراسم عشای ربانی اجازهٔ تلاوت نیایش ها(اکتنیاها) و رسالات را دارد، همچنین بعضی شماسان پس از مدتی اجازه تلاوت انجیل در مراسم عشای ربانی را دریافت میکنند. در سلسله مراتب روحانیت کلیسای ارتدوکس شرقی، شماس پس از ۵ سال خدمت شماسی اورار دوگانه را دریافت میکند و به پروتودیاکون تبدیل میشود. برای کسانی که میخواهند به مقام کشیشی منصوب شوند، گذراندن مدتی در مقام شماس اجباری هست و بدون انتصاب به مقام شماس نمیتوانند به مقام کشیش منصوب شوند. همچنین بعضی شماسان تمام زندگی خود را در مقام شماس باقی میمانند، مانند قدیس افرایم سوری از پدران اولیه کلیسا که تمام زندگی خود شماس-راهب باقی ماند و با وجود پیشنهاداتی که برای انتصاب به مقام کشیشی و اسقفی دریافت کرده بود ترجیح داد در مقام شماس باقی بماند. شماس میتواند متاهل یا مجرد (راهب) باشد، اما شماس متأهل باید قبل از انتصاب به درجه شماسی ازدواج کرده باشد و پس از انتصاب، دیگر اجازه ازدواج ندارد و در صورت فوت همسر خود نیز نمیتواند با شخص دیگری مجدد ازدواج کند.
در کلیسای ارتدوکس شرقی، مقام های روحانیت از ۳ مرتبه شماس، کشیش و اسقف تشکیل شده است.
شمّاس واژهای سریانی است که در زبانهای آرامی، آشوری، عبری و عربی نیز معنی مشترکی دارد. از آنجا که این زبانها همریشه هستند، بسیاری از لغات با تغییر شکل اندکی در هرکدام از زبانهای فوق وجود دارد. همچون کلمه «شماشا» که مشتق از شمش، شمس و یا شمّاس است که بهمعنی «خورشید» «خدمت کرد»، «آفتاب» یا «نماز گزارد» می باشد.[۱] نام انگلیسی آن (دیاکن) از واژهٔ یونانی دیکونوس (διάκονος) گرفته شدهاست،[۲] که در زبان یونانی باستان استاندارد به معنی «ساقی» یا «وزیر» است.[۳]
تصور بر این است که شمّاسها ابتدا هفت نفر بودند برای انجام خدماتِ اولیهٔ کلیسا که مشهورترین شخص بین آنان سنت استفان بود. شرح اعمال آنان در کتاب اعمال رسولان مسیح از عهد جدید در باب ششم آمدهاست.[۴][۵]
توضیحات مربوط به این که شمّاس باید چه ویژگیهایی داشته باشد در نامهٔ اول به تیموتاوس آمده است. 1 Timothy 3:8–13
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ لغتنامه دهخدا، ذیل شماس
- ↑ "deacon". The American Heritage Dictionary of the English Language: Fourth Edition. 2000. Archived from the original on 25 ژانویه 2009. Retrieved 2008-08-17.
- ↑ Liddell, Henry George (1889). An Intermediate Greek-English Lexicon. Oxford: Clarendon Press. ISBN 0199102066. Retrieved 2007-10-18.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک); از پارامتر ناشناخته|coauthor=صرف نظر شد (|author=پیشنهاد میشود) (کمک) - ↑
Thurston, Herbert (1913). "Deacons". In Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. Retrieved 2007-10-18. - ↑ Hopko, Thomas. "Holy Orders". Archived from the original on 21 اکتبر 2007. Retrieved 2007-10-18.
- Wikipedia contributors، "Deacon،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Deacon&oldid=443175164 (accessed اوت ۲۱، ۲۰۱۱).
