جناح اصلاحطلبان
جناح اصلاحطلبان | |
|---|---|
| رهبر | سید محمد خاتمی[۱] |
| پیشین | جناح چپ جمهوری اسلامی ایران |
| فراکسیون پارلمانی | — |
| مرام سیاسی | خیمه بزرگ[۲] اصلاحطلبی پسااسلامگرایی[۳] جمهوریخواهی[۴] مردمسالاری اسلامی[۵] اصلاحگری دینی[۵] |
| طیف سیاسی | میانهرو |
| دین | اسلام |
| سهم جناح در قدرت سیاسی | |
| رهبری | |
| رئیس مجلس خبرگان رهبری | خیر |
| مجلس خبرگان رهبری | ۲ از ۸۸ (۲٪)
|
| رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام | خیر |
| قوه مجریه | |
| رئیسجمهور | بله |
| وزیران، معاونان و دستیاران رئیسجمهور | ۲۳ از ۳۴ (۶۸٪)
|
| قوه مقننه | |
| رئیس مجلس | خیر |
| مجلس شورای اسلامی[۶] | ۴۰ از ۲۹۰ (۱۴٪)
|
| دبیر شورای نگهبان | خیر |
| شورای نگهبان | ۰ از ۱۲ (۰٪)
|
| قوه قضائیه | |
| رئیس قوه قضائیه | خیر |
| این مقاله بخشی از رشته مقالات دربارهٔ سیاست در ایران است |
| نظام جمهوری اسلامی ایران |
|---|
 |
| قانون اساسی |
|
|
جناح اصلاحطلبان یکی از دو جناح اصلی سیاسی در ایران است[۷] که از دل بخشی از انقلابیون اسلامگرا اوایل انقلاب ۱۳۵۷ ایران که با عنوان چپ اسلامی شناخته میشدند متولد و راهبری شد[۸] که هماکنون توسط مجمع روحانیون مبارز، بنیاد باران و شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان راهبری میشود.
طبق پژوهشها و نظرسنجیها گرایش سیاسی جناح اصلاحات نزدیک به سوسیال دموکراسی و چپ دموکراتیک پیشرو است، اگرچه اقلیتی خود را نزدیک به لیبرال دموکراسی یا لیبرالیسم اجتماعی میدانند.[۹][۱۰][۱۱][۱۲] بعد از اتمام دولت موسوی در سال ۱۳۶۸ این جریان سیاسی به حاشیه رفته بود[۱۳] که بعد از انتخابات دوم خرداد ۱۳۷۶ و با تشکیل دولت محمد خاتمی و جبهه دوم خرداد دوباره به عرصه قدرت سیاسی در ایران بازگشت و در ادامه گروهی از آنها در برخی از تفکرات خود تجدید نظر کردند و در سال ۱۳۷۸ با تغییر عنوان خود از جبهه دوم خرداد به جناح اصلاحات سعی در گفتمان سازی برای دولت با متمایز نشان دادن خود از چپ سنتی با اقتباس واژه اصلاح طلب و مفاهیم پیشروگرایی نمودند؛[۱۴][۱۵]
اصلاحطلبان پس از انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۹۶ مقبولیت و جایگاه اجتماعی خود را تا حد زیادی بین مردم از دست دادند، ناکارآمدی دولت دوم حسن روحانی، اعتراضات دی ۱۳۹۶ و شعار اصلاحطلب، اصولگرا دیگه تمومه ماجرا نقش زیادی در گذر بخش عظیمی از طرفداران این جناح از اصلاحطلبان داشته است.[۱۶]
تاریخچه
[ویرایش | اشتراکگذاری]تاریخچه شکلگیری جناح اصلاح طلبان که در ابتدا با عنوان جناح چپ اسلامی شناخته میشد به تحولات و انشقاقهای درون حزب جمهوری اسلامی برمیگردد. پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران، این حزب به عنوان فراگیرترین تشکل نیروهای مذهبی شکل گرفت، اما به مرور زمان و با تثبیت نظام، اختلافات ایدئولوژیک و بهویژه اقتصادی (تقابل اقتصاد دولتی با اقتصاد بازار) موجب شکافی عمیق درون آن شد و نیروهای سیاسی درون حزب را به دو کلانجریانِ «جناح راست سنتی» (متمایل به فقه سنتی، بازار، حقوق فردی و مالکیت در قالب مؤتلفه) و «جناح چپ اسلامی» (حامی اقتصاد چپ با شعار دانش روز بودن علم مبارزه و اقتصاد چپ، عدالت اجتماعی، تصدیگری دولت در اقتصاد و ...) تقسیم کرد؛ شکافی که در نهایت به توقف فعالیتهای حزب جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۶ و انشعاب روحانیون چپگرا و تأسیس مجمع روحانیون مبارز انجامید.[۱۷]
مجلس اول، انتخاب نخستوزیر و سخنرانی محمد خاتمی
[ویرایش | اشتراکگذاری]نقطه عطف و تبلور عملی این انشقاق را میتوان در وقایع پاییز ۱۳۶۰ (ترور نخستوزیر و رئیسجمهور وقت) و فرایند انتخاب نخستوزیر جدید در مجلس اول مشاهده کرد. در آن مقطع علیاکبر ولایتی که به لحاظ سیاسی و اقتصادی دارای گرایشهای نزدیک به جناح راست بازاری و نزدیک به محمدعلی رجایی، نخستوزیر ترور شده بود جهت تصدی پست نخستوزیری به مجلس معرفی شد. اما این انتخاب با مخالفت طیف چپ مجلس که همان طیف چپ حزب جمهوری اسلامی بودند مواجه گردید؛ بدین صورت که در جلسه رای اعتماد مجلس وقت به ولایتی در ۲۸ مهر ۱۳۶۰ نماینده جوانی به اسم سید محمد خاتمی با ایراد یک نطق طوفانی مخالفت صریح این جریان را با رویکردهای ولایتی ابراز کرد و با بیان سه دلیل عدم قاطعیت انقلابی، تخصص دکترای اطفال وی و ناتوانی او در کنترل فشار اقتصادی جنگ بر طبقات محروم جامعه با رویکرد بازاری با نخستوزیری ولایتی مخالفت کرد و خواستار عدم رای اعتماد به وی شد. این تقابل در نهایت منجر به عدم رأی اعتماد مجلس به ولایتی (با تنها ۷۴ رأی موافق) و مجبور شدن رئیسجمهور وقت (علی خامنهای) به انتخاب میرحسین موسوی، کاندید سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بهعنوان نخستوزیر شد. بسیاری معتقدند اختلافات درون حزب جمهوری اسلامی و نطفه راست و چپ اسلامی یا همان اصولگرا و اصلاحطلب بعدی اواخر دهه ۷۰ با این واقعه شروع شد.[۱۸][۱۹]
انتخابات ریاست جمهور هفتم و پیروزی خاتمی
[ویرایش | اشتراکگذاری]پس از پایان جنگ ایران و عراق و دهه شصت، جناح چپ اسلامی با تغییر قانون اساسی و حذف پست نخستوزیری، در دوران هشتساله دولت سازندگی از هسته اصلی قدرت اجرایی به حاشیه رانده شد. با نزدیک شدن به هفتمین دوره انتخابات ریاستجمهوری در سال ۱۳۷۶، این جریان تصمیم به بازگشت قدرتمندانه به عرصه سیاسی گرفت. در ابتدا محمد خاتمی و میرحسین موسوی به عنوان کاندید در این انتخابات فعالیت خود را شروع کردند و تلاش شد تا میرحسین موسوی بهعنوان کاندیدای اصلی معرفی شود، اما وی از حضور در رقابتها به نفع خاتمی کنار رفت و نیروهای چپ (بهمحوریت مجمع روحانیون مبارز) از کاندیداتوری سید محمد خاتمی حمایت کردند.[۲۰]
با پیروزی در انتخابات هفتمین دورهٔ ریاست جمهوری سال ۱۳۷۶ و ریاستجمهوری سید محمد خاتمی با بیش از ۲۰ میلیون رأی، که سید محمد خاتمی به ریاست جمهوری رسید و آن انتخابات از جانب اصلاحطلبان حماسه دوم خرداد نامیده شد، اصلاحطلبان توانستند دوباره بعد از دهه ۶۰ قدرت اجرایی کشور را بدست گیرند و پس از آن اکثریت مجلس ششم و نخستین شورای شهر تهران را نیز به دست آوردند. این جریان در سالهای اولیه این دولت به جبههٔ دوم خرداد مشهور بود و در این دوره به مدت ۸ سال کنترل دولت و همچنین ۴ سال، اکثریت نمایندگان مجلس ششم را در اختیار داشت.
گفتمان غالب جناح اصلاحطلبان، بهویژه در دوران دولت محمد خاتمی نظریه «تقدم توسعه سیاسی بر توسعه اقتصادی» بوده است. نظریهپردازان و رهبران این جریان معتقدند استقرار جامعه مدنی و تحقق تغییرات فرهنگی، دینی و سیاسی مد نظر خود که از آن با عنوان اصلاحات یاد میکنند تنها با کسب قدرت سیاسی و اهرم کردن آن با چانهزنی از بالا ممکن است که باید در کنار ایجاد نهادهای مدنی هماهنگ مثل رسانهها برای فشار از پایین از طرف جامعه انجام پذیرد و پیشبرد این گفتمان بر اصلاحات اقتصادی اولویت دارد.[۲۱]
افول قدرت با انتخابات دوم شوراها
[ویرایش | اشتراکگذاری]افول قدرت اصلاحطلبان و قدرت گرفتن اصولگرایان از انتخابات دومین دورهٔ شوراهای شهر و روستا آغاز شد و سپس در انتخابات مجلس هفتم در نهایت با پیروزی محمود احمدینژاد در انتخابات نهمین دورهٔ ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۴ به اوج رسید. انتخابات یازدهمین دورهٔ ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ و پیروزی حسن روحانی اعتدالگرا که نامزد مورد حمایت اصلاحطلبان نیز بود، اصلاحطلبان راستگرا را به قدرت بازگرداند اما نیروهای اصلاح طلب چپگرا همچنان در حاشیه ماندند.[۲۲]
انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ و تقابل درون جناحی
[ویرایش | اشتراکگذاری]در انتخابات ۱۳۸۸ برخی از سران جبهه اصلاحات، از جمله میرحسین موسوی تلاش داشتند با رویکرد چپ سنتی دوباره به قدرت برسند و آن را در این جناح احیا کنند ولی با شکست وی در انتخابات ۱۳۸۸ و وقایع پس از آن موفق نشدند. در این انتخابات نیز مانند انتخابات سال ۱۳۷۶، در ابتدای فعالیتهای انتخاباتی موسوی و محمد خاتمی به عنوان کاندید فعالیت انتخاباتی خود را شروع کردند ولی اینبار محمد خاتمی به نفع موسوی از انتخابات کنار رفت.[۲۳]
دهه ۹۰، پیروزی در انتخاباتها، شکست در مدیریت
[ویرایش | اشتراکگذاری]در دهه ۱۳۹۰، جناح اصلاحطلب پس از انزوای سیاسی ناشی از پیامدهای انتخابات ۱۳۸۸، با اتخاذ راهبرد عملگرایانهٔ ائتلاف با میانهروها در انتخابات ۱۳۹۲ با کنارهگیری محمدرضا عارف به توصیه سید محمد خاتمی، تمامقد از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کرد، در این انتخابات کاندید دولت وقت رد صلاحیت شده بود.[۲۴][۲۵] با پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم به عنوان کاندید جناح اصلاحات، دولتی با حضور گستردهٔ تکنوکراتها و چهرههای اصلاحطلب شکل گرفت که در ادامه توانست در انتخابات مجلس سال ۱۳۹۴ با فهرست امید اکثرت مجلس وقت را کسب کند. این جریان سیاسی در انتخابات ۱۳۹۶ نیز با حمایت یکپارچه و جمله تاریخی محمد خاتمی مبنی بر «رای به روحانی را تَکرار کنی» تداوم آن را تضمین کرد.[۲۶] با این حال، عدم موفقیت روحانی در عرصه سیاست داخلی و خارجی و بروز بحران عمیق اقتصادی در ایران موجب به ریزش شدید سرمایه اجتماعی این جناح در پایان دهه نود انجامید.[۲۷][۲۸]
انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم و دولت مسعود پزشکیان
[ویرایش | اشتراکگذاری]قبل از معرفی کاندیدهای جناح اصلاحات برای چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ ایران، جناح اصلاحات به رهبری محمد خاتمی اعلام کرد لیستی ۳ نفره به عنوان کاندید انتخاباتی این جناح به شورای نگهبان معرفی کرده که تنها در صورت تأیید صلاحیت یکی از این سه نفر حاضر به شرکت در انتخابات است. از بین سه نفر معرفی شده، نفر اول زاده کشور عراق بود و طبق قانون مجاز به رئیسجمهور شدن در ایران نبود، نفر دوم اسحاق جهانگیری بود که در انتخاباتهای ریاست جمهوری قبل نیز رد صلاحیت شده بود و تنها فردی که انتظار میرفت تأیید گردد مسعود پزشکیان بود.[۲۹] با پیروزی مسعود پزشکیانِ اصلاحطلب، تصور میشد که اصلاحطلبان چپگرا بعد از ۱۹ سال دوباره به قدرت بازگشتهاند و این انتخابات از طرف اصلاحطلبان حماسه ۱۵ تیر نامیده شد. اما از آنجایی که اکثریت اعضای کابینه مسعود پزشکیان، به ویژه در پستهای کلیدی مانند وزارت اقتصاد، به جناح راست جبهه اصلاحات و حزب کارگزاران تعلق داشتند، مشخص شد که تصور بازگشت اصلاحطلبان چپگرا به قدرت تا حد زیادی غلط بوده است.[۳۰] با این حال در میان وزرای وی، احمد میدری، به دلیل اشاراتش به سوسیال دموکراسی و لزوم اصلاح نظام سرمایهداری، به عنوان تنها اصلاح طلب چپگرا در کابینه مسعود پزشکیان شناخته میشود.[۳۱]
انتقادها
[ویرایش | اشتراکگذاری]خیزش ۱۴۰۱ ایران
[ویرایش | اشتراکگذاری]در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران بیشتر اصلاحطلبان به خشونت حکومتی بر ضد معترضان اعتراضی نکردند.[۳۲]
ادعای اکثریت
[ویرایش | اشتراکگذاری]اصلاحطلبان معمولاً در رسانههایشان خود را نماینده اکثریت جامعه میدانند و براندازان و اصولگراها را اقلیت عنوان میکنند، در برخی موارد خود اصلاحطلبان نیز به این تحلیلها اعتراض کردهاند. روزنامه هممیهن وابسته به این جریان در تحلیلی نوشت: برخی اصلاحطلبان، در نوستالژی نمایندگی اکثریت سیر میکنند و حال آنکه اکثریت مردم بارها از آنها عبور کردند.[۳۳]محمد قوچانی روزنامهنگار اصلاحطلب نیز دربارهٔ این عناوین گفت: ما الان سه اقلیت داریم اصلاحطلب، اصولگرا، برانداز، هیچ اکثریتی وجود ندارد.[۳۴]
آزادی بیان و اندیشه
[ویرایش | اشتراکگذاری]اصلاحطلبان بیش از همه خود را پایبند آزادی بیان و حقوق بشر معرفی میکنند و بارها در مسائل مختلف انتقادات شدیدی به حاکمیت برای نقض آزادی بیان کردهاند، اما در سال ۱۳۸۹ علیرضا افتخاری را فقط به دلیل دست دادن با محمود احمدینژاد آنچنان از طرف رسانهها و طرفداران اصلاحات مورد حمله قرار دادند که به گفته خودش به فکر خودکشی افتاد، پس از نه سال علی صارمیان روزنامهنگار اصلاحطلب به این رفتار اصلاحطلبان در حق افتخاری اعتراض کرد.[۳۵]
در دیگر موارد معمولاً کسانی که در فیلم و سریالهایی که در نقد اصلاحطلبان ساخته میشود بازی کند مورد بایکوت در سینما توسط عوامل وابسته یا هنرمندان طرفدار این جریان قرار میگیرند[۳۶][۳۷][۳۸] این در حالی است که تاکنون دهها فیلم و سریال علیه سلسله پهلوی، سازمان مجاهدین خلق، جبهه ملی و سایر گروههای فکری و کشورهای مخالف نظام جمهوری اسلامی ساخته شده و کسی بخاطر بازی در آنها بایکوت نشده است.
آنها همچنین کسانی که با افکارشان مخالف باشد را چه موافق نظام باشند و چه مخالف برچسبهایی چون تندرو و افراطی را برای آنان به کار میبرند.[۳۹][۴۰]
رسانهها
[ویرایش | اشتراکگذاری]- آرمان امروز
- آرمان ملی (روزنامه چاپ تهران)
- آزاد (روزنامه)
- آسمان (روزنامه)
- آفتاب یزد
- آینده نو
- ابتکار (روزنامه)
- اعتماد (روزنامه)
- اعتماد ملی (روزنامه)
- انتخاب (روزنامه)
- اندیشه نو (روزنامه)
- ایران فردا
- بهار (روزنامه)
- توس (روزنامه)
- توسعه ایرانی
- جامعه (روزنامه)
- جمهوریت (روزنامه چاپ تهران)
- جهان اسلام (روزنامه)
- حیات نو
- خرداد (روزنامه)
- خیامنامه
- روزان (روزنامه)
- روزگار (روزنامه)
- روژههلات (مجله)
- زن (روزنامه)
- سازندگی
- سلام (روزنامه)
- شرق (روزنامه)
- شهروند (روزنامه)
- صبح امروز
- صدای عدالت
- عصر آزادگان
- قانون (روزنامه چاپ تهران)
- کارگزاران (روزنامه)
- کلمه سبز
- گلستان ایران
- مردم امروز
- مردمسالاری (روزنامه)
- مغرب (روزنامه)
- نشاط (روزنامه)
- نوروز (روزنامه)
- نوسازی (روزنامه)
- نوید اصفهان
- همبستگی (روزنامه)
- هممیهن
- یاس نو
تشکلهای عمده اصلاحطلبان
[ویرایش | اشتراکگذاری]- مجمع روحانیون مبارز
- انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها
- حزب اسلامی کار
- مجمع نیروهای خط امام
- حزب کارگزاران سازندگی ایران
- مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم
- حزب مردمسالاری
- حزب همبستگی دانشآموختگان ایران
- خانه کارگر
- حزب اراده ملت ایران
- حزب اعتماد ملی
- حزب اتحاد ملت ایران اسلامی
- حزب ندای ایرانیان
- مجمع دانشآموختگان ایران اسلامی
- سازمان عدالت و آزادی ایران اسلامی
- حزب جمهوریت ایران اسلامی
بنیادها
[ویرایش | اشتراکگذاری]پیشینه انتخاباتی
[ویرایش | اشتراکگذاری]ائتلاف اصلاح طلبان ایران ۱۳۸۶
[ویرایش | اشتراکگذاری]ائتلاف اصلاحطلبان ایران به بخشی از کارزار احزاب و گروههای وابسته به نظام سیاسی ایران برای انتخابات دورهٔ هشتم مجلس گفته میشود که در پایان زمستان سال ۱۳۸۶ برگزار شد این ائتلاف از ۲۱ حزب و گروه تشکیل یافته بود و هدف اصلی آن بنا به گفتهٔ سخنگویانش، بازسازی اقتدار مجلس و مهار افراطیگری دولت بود.[۴۱]
انتخابات ریاست جمهوری دهم
[ویرایش | اشتراکگذاری]در انتخابات ریاست جمهوری دهم در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ از میان کاندیداهای اصلاحطلب تنها دوتن به نامهای میرحسین موسوی و مهدی کروبی به رقابت با دو نامزد دیگر پرداختند.[۴۲] در این انتخابات - که محمود احمدینژاد پیروز گردید - باعث اعتراض شدید کاندیداهای اصلاحطلب و اصلاحطلبان دیگر، از جمله، خاتمی قرار گرفت و اعتراضات مردمی را در پی داشت؛ همچنین میرحسین موسوی نیز گفت تا تشکیلاتی با نام راه سبز امید تأسیس خواهد کرد و او و محمد خاتمی و مهدی کروبی در شورای مرکزی آن خواهند بود و هدف از آن، ایجاد مردمسالاری، آزادی، پیشرفت و جمهوری اسلامی واقعی بر اساس آرمانهای سید روحالله خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران است.
فعالان اصلاحات بعد از انتخابات
[ویرایش | اشتراکگذاری]بیشتر فعالان اصلاحطلب بعد از انتخابات، یا دستگیر شدند یا مجبور شدند که ایران را ترک کنند و عدهای از اصولگرایان پیاپی درخواست دستگیری یا محاکمه سران دستگیر نشده اصلاحطلب را داشتند. نماینده مجلس: ۱۰۰ چهره اصلاحطلب پس از انتخابات ۸۸ محاکمه شدند
انتخابات ریاست جمهوری یازدهم
[ویرایش | اشتراکگذاری]در جریان یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، حسن روحانی، تنها کاندیدای مورد حمایت اصلاح طلبان توانست با کسب ۵۰٫۷۱ درصد آرا پست ریاست جمهوری ایران را احراز کند. حسن روحانی پس از پیروزی در انتخابات و در اولین پیام خود به عنوان رئیسجمهور منتخب ملت صراحتاً از علی اکبر هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی تشکر کرد و اظهار داشت از همه نیروهای اصلاحطلب نخبه و اصولگرای معتدل استفاده خواهد کرد. در انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم نیز جناح اصلاح طلبان مجدداً از حسن روحانی حمایت کردند.
انتخابات مجلس دهم و خبرگان پنجم
[ویرایش | اشتراکگذاری]ائتلاف اصلاح طلبان ایران به نام ائتلاف فراگیر اصلاحطلبان: گام دوم برای شرکت در انتخابات دهمین دورهٔ مجلس شورای اسلامی و انتخابات پنجمین دورهٔ مجلس خبرگان رهبری شکل گرفت. در نهایت این ائتلاف با چهار چهره سرشناس یعنی سید محمد خاتمی، محمد رضا عارف، حسن روحانی و اکبر هاشمی رفسنجانی تشکیل شد و فهرستی با نام لیست امید برای انتخابات توسط شورای عالی سیاستگذاری انتخاباتی اصلاحطلبان ارائه شد که در تهران به پیروزی قاطع رسید و در استانها نیز در مرحله اول و دوم ۱۳۰ کرسی مجلس را به دست آوردند.[۴۳]
انتخابات مجلس یازدهم
[ویرایش | اشتراکگذاری]براساس تصمیم پانزدهم بهمن ماه شورای عالی سیاست گذاری جبهه اصلاح طلبان، احزاب میتوانستند از حق قانونی خود برای رقابت حداقلی در انتخابات دوم اسفندماه مجلس یازدهم استفاده کنند. به همین دلیل، شورای عالی اصلاح طلبان با بیان اینکه این جبهه در تهران لیستی ارائه نمیدهد، از احزاب و شوراهای اصلاحطلبان استانها خواست متناسب با واقعیات صحنه رقابت، راساً و به شکل اقتضایی نسبت به معرفی نامزدها و کمک به حضور پررنگ مردم، نهایت سعی و تلاش خود را مبذول دارند.[۴۴] با آغاز ثبتنام انتخابات مجلس شورای اسلامی، محمدرضا عارف که سرلیست اصلاحطلبان برای انتخابات ۹۴ بود و ریاست شورای سیاستگذاری را برعهده داشت از ثبتنام خودداری کرد و برخلاف دوره قبل، اصلاحطلبان کمفروغ ظاهر شدند و روز آخر ثبتنام، مجید انصاری وارد عرصه شد تا خلأ نبود سرلیست را برای آنها پر کند.[۴۵] پس از اینکه شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان اعلام کرد برای انتخابات ۲ اسفند مجلس شورای اسلامی لیستی را ارائه نخواهد کرد برخی از احزاب و گروههای سیاسی اصلاح طلب به صورت جداگانه یا با ائتلاف چند حزب اصلاح طلب مباردت به ارائه لیست انتخاباتی کردند که از این جمله لیستها میتوان به ائتلاف برای ایران، یاران هاشمی اشاره کرد.[۴۶]
در این چارچوب هشت حزب اصلاحطلب شامل:[۴۴]
- حزب مردم سالاری
- حزب اسلامی کار
- مجمع فرهنگیان ایران اسلامی
- خانه کارگر
- انجمن اسلامی معلمان
- حزب همبستگی دانش آموختگان ایران
- حزب وحدت و همکاری
- حزب آزادی
با ارائه لیستی مشترک برای پایتخت با نام ائتلاف برای ایران وارد رقابتهای انتخاباتی دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی شدند؛ انتخاباتی که با حضور ۱۴۵۳ نامزد در تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس برای کسب ۳۰ کرسی مجلس برگزار میشود. در نهایت اصلاحطلبان، موفق به کسب بیست کرسی در مجلس یازدهم شدند. اصلاحطلبان تهران موفق به کسب کرسی نشدند.[۴۷]
انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳
[ویرایش | اشتراکگذاری]مسعود پزشکیان در ۲۰ خرداد ۱۴۰۳ از سوی شورای نگهبان جهت ورود به چهاردهمین انتخابات ریاستجمهوری تأیید صلاحیت شد.[۴۸] او بهدنبالِ بهبود روابط با غرب بر سر برنامه هستهای ایران بهمنظور کاهش تحریمهای آمریکا بوده و موضع ملایمتری در قبال الزام زنان به حفظ حجاب داشته است. یکی از رویکردهای او جلب نظر رایدهندگان سرخورده، بهویژه نسلهای جوان بود. او در تبلیغات انتخاباتی، خود را غیرحزبی معرفی کرد که با همه جریانهای سیاسی اصلاحطلب و اصولگرا کار میکند.
پس از اعلام نام نامزدهای نهایی، جبهه اصلاحات او را بهعنوان نامزد خود اعلام کرد.[۴۹] سید محمد خاتمی و حسن روحانی، رئیسجمهورهای سابق، هم از او حمایت کردند.[۵۰][۵۱] علی عبدالعلیزاده بهعنوان رئیس ستاد انتخاباتی پزشکیان انتخاب شد.[۵۲] محمدجواد ظریف و محمدجواد آذری جهرمی نیز نقش پررنگی در کارزار انتخاباتی او داشتند.[۵۳][۵۴] در طول دوران انتخاباتی، برخی از نامزدهای اصولگرای رقیب مدعی بودند که دولت پزشکیان، دولت سوم روحانی خواهد بود، اما پزشکیان این موضوع را رد کرد.[۵۵][۵۶][۵۷][۵۸][۵۹]
پزشکیان در دور نخست انتخابات بیش از ۱۰٬۴۱۵ میلیون رای کسب کرد اما بهدلیل اینکه نتوانست ۵۰٪ آرا را به خود اختصاص دهد، او و سعید جلیلی به دور دوم انتخابات رفتند.[۶۰] پزشکیان در دور دوم با کسب بیش از ۱۶ میلیون رأی (۵۴٪ آرا) بهعنوان نهمین رئیسجمهور ایران انتخاب شد.[۶۱]
عملکرد انتخاباتی
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ریاستجمهوری
- مجلس
| سال | ائتلاف (های) حاضر در انتخابات | کرسیها | -/+ | وضعیت در مجلس |
|---|---|---|---|---|
| ۱۳۷۹–۱۳۷۸ | جبهه دوم خرداد | ۱۸۴[۹۰] | جدید | اکثریت |
| ۱۳۸۳–۱۳۸۲ | ائتلاف برای ایران | ۴۷[۹۰] | ۱۳۷  |
اقلیت |
| ۱۳۸۷–۱۳۸۶ | ائتلاف اصلاحطلبان ائتلاف مردمی اصلاحات |
۵۸[۹۰] | ۱۱  |
اقلیت |
| ۱۳۹۱–۱۳۹۰ | جبهه اصلاحطلبان جبهه مردمی اصلاحات |
۲۰[۹۰] | ۳۸ |
اقلیت |
| ۱۳۹۵–۱۳۹۴ | ائتلاف فراگیر اصلاحطلبان | ۱۲۳[۹۰] | ۱۰۳ |
مجلس معلق در اتحاد با جبهه تدبیر و توسعه ایران اسلامی |
| ۱۳۹۹–۱۳۹۸ | ائتلاف برای ایران | ۳۸[۹۰] | ۸۵ |
اقلیت |
| ۱۴۰۳–۱۴۰۲ | عدم رقابت | — | ||
فراکسیونهای پارلمانی
[ویرایش | اشتراکگذاری]| ◎ | رهبر پارلمانی جناح اصلاحطلبان |
| فراکسیون حائز اکثریت در مجلس |
- فراکسیونهای جبههای
| دوره | سالها | فراکسیون(ها) |
|---|---|---|
| ۶ | ۱۳۸۳–۱۳۷۹ | دوم خرداد[۹۱]رئیس: محتشمیپور ◎ |
| ۷ | ۱۳۸۷–۱۳۸۳ | خط امامرئیس: تابش ◎ |
| ۸ | ۱۳۹۱–۱۳۸۷ | خط امامرئیس: هاشمیان ◎ |
| ۹ | ۱۳۹۵–۱۳۹۱ | — |
| ۱۰ | ۱۳۹۹–۱۳۹۵ | امیدرئیس: عارف ◎ |
| ۱۱ | ۱۴۰۳–۱۳۹۹ | — |
| ۱۲ | ۱۴۰۷–۱۴۰۳ | — |
- فراکسیونهای حزبی
| دوره | سالها | حزب(ها) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۶ | ۱۳۸۳–۱۳۷۹ | روحانیون مبارزرئیس: انصاری | مشارکترئیس: نعیمیپور | همبستگیرئیس: قندهاری ← حضرتی | کارگزارانرئیس: مرعشی ← علی هاشمی | اسلامی کاررئیس: سرحدیزاده | نیروهای خط امامرئیس: غریبانی | خط امامرئیس: سلیمانی | |
| ۷ | ۱۳۸۵–۱۳۸۳ | — | |||||||
| ۱۳۸۷–۱۳۸۵ | اعتماد ملیرئیس: قمی | — | |||||||
| ۸ | ۱۳۹۱–۱۳۸۷ | اعتماد ملیرئیس: خباز | — | ||||||
| ۹ | ۱۳۹۵–۱۳۹۱ | — | |||||||
| ۱۰ | ۱۳۹۹–۱۳۹۵ | مردمسالاریرئیس: کواکبیان | — | ||||||
| ۱۱ | ۱۴۰۳–۱۳۹۹ | — | |||||||
| ۱۲ | ۱۴۰۷–۱۴۰۳ | — | |||||||
پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ Rohollah Faghihi (3 May 2017), "Spiritual leader of Iranian Reformists backs Rouhani", Al-Monitor, retrieved 25 May 2017
- ↑ Scott Peterson (9 February 2009), "On eve of Iran anniversary, talk of compromise", MinnPost, retrieved 30 April 2016
- ↑ Badamchi, Meysam (2017). Post-Islamist Political Theory: Iranian Intellectuals and Political Liberalism in Dialogue. Philosophy and Politics - Critical Explorations. Vol. 5. Springer. p. 3. ISBN 978-3-319-59492-7.
- ↑ Mohseni, Payam (2016). "Factionalism, Privatization, and the Political economy of regime transformation". In Brumberg, Daniel; Farhi, Farideh (eds.). Power and Change in Iran: Politics of Contention and Conciliation. Indiana Series in Middle East Studies. Indiana University Press. p. 201–204.
- 1 2 Ahmad Ashraf and Ali Banuazizi (2001), "Iran's Tortuous Path Toward "Islamic Liberalism"", International Journal of Politics, Culture and Society, 15 (2): 237–256, doi:10.1023/A:1012921001777, ISSN 0891-4486
- ↑ طیبی، زهرا؛ ملکی، علی (۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۳). «تیپولوژی مجلس دوازدهم». فرهیختگان (۴۱۳۶): ۲ و ۷.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «همه چیز دربارهٔ جناح اصلاح طلبان - تلنگر». talaangor.ir. ۲۰۲۵-۰۱-۰۴. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اصولگرایی چیست و اصلاح طلب کیست؟». تین نیوز. ۲۰۲۵-۰۶-۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اصلاحطلبان به کدام مکتب اقتصادی نزدیکترند؟». www.iran-emrooz.net. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «جریان سوم اصلاحات». شرق. ۲۰۲۵-۰۸-۲۳. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۸-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «گرایش کنشگران سیاسی ایرانی به عدالت و آزادی - چشمانداز ایران». ۲۰۱۸-۰۵-۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ است%20که%20گرایش%20غالب%20اصلاح%20طلبان%20سوسیال «Magiran | روزنامه شرق (1399/12/12): گفت و گو با محمود صادقی: گرایش غالب اصلاح طلبان سوسیال دموکراسی است». www.magiran.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۸.
{{cite web}}: مقدار|نشانی=را بررسی کنید (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «مرزهای سرگردان». اعتمادآنلاین. ۲۰۲۵-۰۶-۰۲. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ ایران، عصر (۱۴۰۲-۰۱-۱۲). «واژهٔ «اصلاحات» کِی و چگونه در ایران شکل گرفت؟». fa. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۶-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «چرا جریان دوم خرداد به بازسازی و تعریف نیاز دارد؟». مشرق نیوز. ۲۰۲۰-۰۴-۲۸. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۵-۳۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «معین:اصلاح طلبان و اصولگرایان پایگاه اجتماعی خود را از دست دادهاند». خبرآنلاین. ۱۴۰۰-۱۱-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ دارابی، علی (۱۳۸۸). جریانشناسی سیاسی در ایران. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. صص. ۲۸۲–۲۸۵. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۸۳۵۵-۶۶-۷.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمعآزما (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اولین نماینده ای که با نخستوزیری ولایتی در دولت آیت الله خامنه ای مخالفت کرد». پایگاه خبری تحلیلی مثلث | درک تازه ای از واقعیت. ۲۰۲۵-۱۲-۲۶. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «دولت سوم، آغاز منازعه چپ و راست». شرق. ۲۰۲۵-۱۲-۲۶. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ هاشمی رفسنجانی، اکبر (۱۳۹۶). سردار سازندگی: کارنامه و خاطرات سال ۱۳۷۵. تهران: دفتر نشر معارف انقلاب. ص. ۵۱۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ خاتمی، سید محمد (۱۳۷۹). توسعه سیاسی، توسعه اقتصادی و امنیت. تهران: طرح نو. صص. ۳۵–۴۲. شابک ۹۶۴-۷۱۳۴-۱۲-۶.
توسعه سیاسی مقدمه و شرط لازم برای توسعه اقتصادی پایدار است.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «چرخش به راست روحانی در چینش کابینه | امید». omidnameh.com. بایگانیشده از اصلی در ۸ نوامبر ۲۰۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۴-۰۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «چپهایی که راست شدند و راستهایی که چپ شدند». پرتال جامع علوم انسانی. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۹-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۲۰۱۳-۰۶-۱۱). «خاتمی: رأی خود را به حسن روحانی خواهم داد/ از همگان به ویژه اصلاح طلبان و تحول خواهان و خواستاران عزت و سربلندی میهن میخواهم حضور روحانی را فرصتی مناسب بدانند». پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | Entekhab.ir. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۷-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «تشکر روحانی از عارف به خاطر انصراف از انتخابات». BBC News فارسی. ۲۰۱۳-۰۶-۱۱. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۷-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «محمد خاتمی: رای به روحانی را تکرار کنید». BBC News فارسی. ۲۰۱۷-۰۵-۱۴. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۷-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اصلاحطلبان و روحانی؛ پایان یک ائتلاف؟». رادیو فردا. ۱۵ مرداد ۱۳۹۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ دانشگاه، آنا؛ خبرگزاری (۲۰۲۱-۰۱-۳۰). «هروله اصلاحطلبان برای فاصله گرفتن از دولت با اهداف انتخاباتی؛ از نقادی تا اظهار پشیمانی». آنا؛ خبرگزاری دانشگاه. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۷-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ sazandegi. «سه کاندیدای اصلاحات – گروه رسانهای سازندگی». دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۷-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «نگاهی به پیشینه همه اعضای کابینه پیشنهادی مسعود پزشکیان». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۸-۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «Magiran | روزنامه اعتماد (1403/05/29): احمد میدری وزیر پیشنهادی تعاون، کار و رفاه اجتماعی: میتوان فقر را مهار کرد». www.magiran.com. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ عبدالله مؤمنی (۱۱ آبان ۱۴۰۱). «اعتراضات ایران؛ آیا جریان اصلاحطلبی و اصلاحطلبان پایان یافته است؟». بیبیسی فارسی.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اصلاحطلبان از توهم نمایندگی اکثریت بیرون بیایند». خبرگزاری دانشجو. ۱۸ تیر ۱۴۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «محمد قوچانی: ما الان سه اقلیت داریم؛ اصلاح طلب، اصولگرا، برانداز … هیچ اکثریتی وجود ندارد». عصر ایران. ۹ تیر ۱۴۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «ما در حق علیرضا افتخاری مقصریم». انصاف نیوز. ۲۲ مرداد ۱۳۹۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «امین حیایی: بعد از بازی در قلادههای طلا همکاران صمیمی ام مرا بایکوت کردند». جماران. ۱۲ دی ۱۳۹۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حامد کمیلی از بازی در برخی فیلمها از مردم عذرخواهی میکنم». انتخاب نیوز. ۱۷ دی ۱۳۹۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «دی به روایت علیرام نورایی و اکبر سنگی/ شروعِ جریان بایکوت بازیگران به جرمِ افشای فتنه ۸۸». باشگاه خبرنگاران جوان. ۹ دی ۱۳۹۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «براندازان و تندروهای داخلی، علیه پزشکیان همدست شدهاند /آنها چه هدف مشترکی دارند؟». خبرآنلاین. ۲ مرداد ۱۴۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «کالبد شکافی از حمله تندروهای داخلی و خارجی به گفتمان ظریف». انصاف نیوز. ۲۵ آبان ۱۴۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ تشکیل «ائتلاف اصلاحطلبان» در ایران، وبگاه دویچه وله
- ↑ vista. «آرایش اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری دهم». ویستا. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۶-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ پیروزی قاطع لیست امید
- 1 2 «رونمایی از لیست ائتلافی ۸ حزب اصلاح طلب /جای خالی کارگزاران در ائتلاف احزاب اصلاح طلب». خبرآنلاین. ۲۶ بهمن ۱۳۹۸. دریافتشده در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «ختمِ شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان با اعلام «نیامدن» !؛ چگونه کار تشکیلات عارف توسط رادیکالها تمام شد؟». تسنیم. ۱۸ بهمن ۱۳۹۸. دریافتشده در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «یاران اصلاحات؛ جدیدترین لیست اصلاح طلبان برای انتخابات مجلس در تهران+اسامی». تسنیم. ۲۹ بهمن ۱۳۹۸. دریافتشده در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حضور کمرمق اصلاحطلبان و مستقلین در مجلس یازدهم +جدول». خبرآنلاین. ۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافتشده در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اسامی ۶ کاندیدای تأیید صلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۶-۰۹. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «فوری/ جبهه اصلاحات کاندیداهای خود در انتخابات ۱۴۰۳ را معرفی کرد +اسامی». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۶-۰۷. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «فوری/ پیام مهم سیدمحمد خاتمی در حمایت از پزشکیان». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰۲۴-۰۷-۲۸. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «ببینید | حمایت روحانی از پزشکیان: به کسی رأی دهیم که مصمم است سایه تحریم را از سر مردم بردارد». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۶-۲۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «علی عبدالعلی زاده رئیس ستاد پزشکیان شد». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۴-۰۶-۰۹. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «تاجرنیا خبر داد: پیوستن محمدجواد ظریف به ستاد انتخاباتی پزشکیان». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۶-۱۷. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «آذری جهرمی قائم مقام ستاد انتخاباتی پزشکیان شد». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۶-۱۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «زاکانی: مردم اجازه ندهند دولت سوم روحانی سرکار بیاید». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۷-۰۱. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «قاضی زاده هاشمی: خطر دولت سوم روحانی و دولت آبان ۹۸ وجود دارد که وزیر جهادش خودکفایی در گندم را حرف مفت خواند و اینترنت جهانی را ضربه فنی کرد». خبرگزاری دانشجو. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «جلیلی: میخواهند دولت سوم روحانی را تشکیل دهند». خبرگزاری دانشجو. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «قالیباف: ستاد پزشکیان همان ستاد روحانی است». خبرگزاری دانشجو. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «پزشکیان: دولت سوم روحانی نیستم/هر اقدامی را با مشورت مردم انجام میدهم». ایرنا. ۲۰۲۴-۰۶-۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «نتایج نهایی دور اول انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ اعلام شد». فردای اقتصاد. ۲۰۲۴-۰۶-۲۹. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «نتایج نهایی مرحله دوم انتخابات ریاست جمهوری اعلام شد». خبرگزاری مهر. ۲۰۲۴-۰۷-۰۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۷-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «بیانیه شماره یک ستاد انتخابات جبهه دوم خرداد منتشر شد». ایسنا. ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «شورای هماهنگی گروههای خط امام نامه سرگشادهای به رئیسجمهور منتشر کرد». ایسنا. ۲۵ فروردین ۱۳۸۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «بیانیه جبهه اصلاحطلبان (مدافعین نهادهای مدنی) در خصوص هشتمین دوره انتخابات ریاستجمهوری». ایسنا. ۱۳ خرداد ۱۳۸۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «رئیس دورهای شورای هماهنگی جبههٔ اصلاحات: پروندهٔ اجماع در جبههٔ اصلاحات بسته نیست». ایسنا. ۲۲ فروردین ۱۳۸۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «معین پس از ثبتنام: آنچه مورد اجماع ملی قرار گیرد برای ما هم اصلح هست/ مهمترین رقیبم "عدم حضور حداکثری مردم در انتخابات" است». ایسنا. ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حمایت "حزب پاک" از تشکیل جبهه دموکراسی و حقوق بشر و کاندیداتوری معین». خبرگزاری مهر. ۱۷ خرداد ۱۳۸۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اصلاحطلبان ایران اسلامی: با نگاهی نو، دوم خردادی دیگر بسازیم». ایسنا. ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «ستادهای اصلاحطلبان ایران اسلامی در ۳۰ استان کشور راهاندازی شد». خبرگزاری مهر. ۸ خرداد ۱۳۸۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «جبهه تحکیم دموکراسی در زمینه کاندیداتوری کواکبیان به اجماع رسید». خبرگزاری مهر. ۲۳ بهمن ۱۳۸۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «جبهه تحکیم دموکراسی از کاندیدای خاصی حمایت نمیکند». خبرگزاری مهر. ۲۰ خرداد ۱۳۸۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «بیانیه شورای هماهنگی جبهه اصلاحات در حمایت از هاشمی رفسنجانی». ایسنا. ۱ تیر ۱۳۸۴.
… معتقدیم باید طرح گلایهها و انتظارات حداکثری را به فرصتی دیگر موکول کرد و همه برای دفع این خطرات عاجل، بسیج عمومی و مردمی را برای حضور در پای صندوقهای اخذ رأی در مرحلهٔ دوم انتخابات وجهه همت خود قرار دهیم.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «بیانیه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در حمایت از هاشمی رفسنجانی در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری». ایسنا. ۲۹ خرداد ۱۳۸۴.
طی یک سال گذشته تمامی تلاش و تکاپوی سازمان در قالب جبهه اصلاحطلبان پیشرو، معطوف به تحقق حداقلی و در صورت امکان کسب پیروزیهای فراتر برای ملت ایران بوده است… علیرغم اختلاف آراء و دیدگاهها و فارغ از هرگونه چشمداشت و سهمخواهی سیاسی، شکست پروژه تبدیل رئیسجمهور به رئیسدفتر را در این مقطع در گرو حمایت از کاندیداتوری آقای هاشمی رفسنجانی میداند.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «بیانیهٔ جبههٔ مشارکت: با حفظ دیدگاههای انتقادی و شفاف خود نسبت به هاشمی، آرای خود را به نفع وی میریزیم». ایسنا. ۳۰ خرداد ۱۳۸۴.
… با تأکید بر مواضع قبلی خود در موضوعات مختلف به ویژه پایبندی و تلاش برای تحقق برنامههای اعلام شده توسط کاندیدای اصلاحطلبان پیشرو آقای دکتر مصطفی معین، این رأی را به مثابهٔ نفی حاکمیت اقتدارگرایی مطلق و با حفظ دیدگاههای انتقادی و شفاف خود به عملکرد گذشتهٔ آقای هاشمی به صندوقها میریزد.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «بیانیه دکتر معین دربارهٔ حضور مردم در مرحله دوم انتخابات: در مرحله دوم انتخابات شرکت میکنم و به هاشمی رفسنجانی رأی میدهم». ایسنا. ۱ تیر ۱۳۸۴.
من با اصرار بر آن که هیچ سهمی در آینده قدرت جز حق اساس خود و همه شهروندان در استفاده از آزادی نخواهم خواست تنها برای تشکیل جبهه دمکراسی و حقوق بشر برای توانمندسازی شهروندان و دفاع از حقوق فعالان سیاسی، احزاب، گروهها و نهادهای مدنی، مطبوعات و اصناف خواهم کوشید، با تکیه بر مرزها و نقدهای سیاسی و اقتصادی و فرهنگی که تاکنون داشتهام و از این پس نیز خواهم داشت در روز جمعه به جناب آقای هاشمی رفسنجانی رأی خواهم داد.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «رأی به هاشمی ادامه راه اصلاحطلبانی چون بهشتی، مطهری و خاتمی است». خبرگزاری مهر. ۲۹ خرداد ۱۳۸۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «کوتاه از انتخابات». ایسنا. ۳۱ خرداد ۱۳۸۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حمایت رسمی شورای هماهنگی جبهه اصلاحات از میرحسین موسوی». خبرگزاری مهر. ۲۸ فروردین ۱۳۸۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «سهیلا جلودارزاده: ائتلاف مردمی حامیان میرحسین موسوی با محوریت جبهه تحکیم دموکراسی شکل گرفته است». ایسنا. ۱۸ فروردین ۱۳۸۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «شورای هماهنگی جبهه اصلاحات از کاندیداتوری هاشمی اعلام حمایت کرد». خبرگزاری مهر. ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حمایت جبهه مردمی اصلاحات از هاشمی رفسنجانی». خبرگزاری مهر. ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «شورای هماهنگی جبهه اصلاحات از حسن روحانی حمایت کرد». ایسنا. ۲۱ خرداد ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حمایت جبهه مردمی اصلاحات از حسن روحانی». خبرگزاری فارس. ۶ خرداد ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اطلاعیه شماره ۲ جبهه اصلاحطلبان دربارهٔ انتخابات ریاستجمهوری». ایسنا. ۳۱ فروردین ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «جبهه اصلاحطلبان تأکید کرد: اصلاحات را با حسن روحانی ادامه میدهیم». ایسنا. ۲۲ خرداد ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «توضیحات صادقی دربارهٔ سازوکار فعالیت انتخاباتی شورای هماهنگی جبهه اصلاحات». ایسنا. ۱۰ فروردین ۱۳۹۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ معتمد کیا، محسن (۲۵ خرداد ۱۴۰۰). «تصمیم «جبهه اصلاحات ایران» برای انتخابات ریاستجمهوری عوض نشد». ایسنا.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ فرامرزی، محسن (۲۵ خرداد ۱۴۰۰). «بیانیه «ائتلاف جمهور» در حمایت از نامزدی همتی». ایسنا.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ راعی، رویا (۲۳ خرداد ۱۴۰۳). «اعلام حمایت جبهه اصلاحات از مسعود پزشکیان در انتخابات ریاستجمهوری». ایرنا.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 3 4 5 6 فخرآبادی، فرهاد (۵ اسفند ۱۴۰۲). «از مشارکت تا سکوت». هممیهن (۴۵۴): ۴.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ ابراهیمی، زهرا (۱۹ خرداد ۱۳۸۲). «فراکسیون گسسته». همشهری (۳۰۷۱): ۱۳ و ۱۵.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)
برای مطالعه بیشتر
[ویرایش | اشتراکگذاری]- «فرهنگ جامع سیاسی» - نوشتهٔ محمود طلوعی - نشر علم - شابک: ۴-۰۳۰-۴۰۵-۹۶۴
- «کتاب اصطلاحات سیاسی» - به کوشش عبدالرحمان میاح - نشر پارسایان - ۴-۹۱-۶۵۶۶-۹۶۴
- «کتاب پژوهش در علوم سیاسی» - نوشته دکتر کاووس سید امامی - ۵-۴۱-۷۷۴۶-۹۶۴
- «چرا اصلاحات شکست خورد: نقدی بر عملکرد هشت ساله اصلاح طلبان در ایران ۱۳۷۶–۱۳۸۵»، دکتر کاظم علمداری، خرداد ۱۳۸۷، انتشارات سایه، شابک: ۲-۳۷-۹۳۳۴۲۹-۱
- ائتلافهای سیاسی در ایران
- اصلاحطلبی در ایران
- تاریخ جمهوری اسلامی ایران
- تاریخ حقوق مدنی و آزادیها در ایران
- جمهوریخواهان
- جمهوریخواهی در ایران
- جناح اصلاحطلب ایران
- جناحهای سیاسی در ایران
- جنبشهای دموکراسی ایران
- جنبشهای لیبرال و ترقیخواه در داخل اسلام
- سوسیال دموکراسی در آسیا
- سیاست چپ میانه
- سیاست در ایران
- صهیونیسمستیزی در ایران
- لیبرالیسم در ایران
- مردمسالاری اسلامی
- اصلاحطلبان اهل ایران
