شبکه یک

شبکه یک

کشور	ایران
گستره پخش	بین‌المللی
شبکه	IRIB TV1
شعار تبلیغاتی	شبکه یک، شبکهٔ هر ایرانی/شبکه یک، شبکه ایران
ستاد	تهران
برنامه‌سازی
زبان(ها)	فارسی
فرمت تصویر	16:9 (1080i، HDTV)
مالکیت
مالک	سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
تاریخچه
راه‌اندازی‌شده	۱۱ مهر ۱۳۳۷ (۶۷ سال پیش)
نام‌های پیشین	تلویزیون ملّی ایران
پیوندها
وبگاه	www.tv1.ir
دسترسی
زمینی
فرستنده تهران	CH22 UHF دیجیتال(SD)
فرستنده تهران	CH28 UHF دیجیتال (HD HEVC)
ماهواره‌ای
بدر ۸ (SD)	۱۱۸۸۱/افقی/۲۷۵۰۰
تایکام ۸ (HD)	۱۱۶۸۰/افقی/۳۰۰۰۰
تایکام ۸ (SD)	۱۱۰۹۰/افقی/۳۰۰۰۰
اکسپرس ای‌ام ۷ (SD)	۱۱۶۳۷/افقی/۳۰۰۰۰
رسانه جاری
پخش زنده از تلوبیون
پخش زنده از سپهر

شبکه یک به انگلیسی: IRIB TV1 یکی شبکه‌های تلویزیونی دولتی کشور ایران است که در مجموعهٔ سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مدیریت می‌شود. این شبکه که از طرف مسئولان اجرائی‌اَش با نام شبکه ملی نیز یاد می‌شود، اولین رسانهٔ تصویری فارسی‌زبان در جهان است. لوگوی این شبکه تکه‌ای از بخش پایینی نشان سازمان صدا و سیما است، که به عنوان اولین شبکه تلویزیونی سازمان، از سال۱۳۷۲ تاکنون برای این شبکه انتخاب شده است. همچنین، همزمان با تغییر هویت بصری این شبکه در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۳، مصادف با شب اول رمضان، لوگویی سه‌بعدی در کنار لوگوی اصلی به این شبکه اضافه شد، که نشان دهنده عدد یک است. پخشِ برنامه‌های شبکه با فرمت HD1080i و کدک HEVC نیز از گیرَنده‌های زمینی و ماهواره‌ای از ۹ آذر ۱۳۹۹ آغاز شد.

درباره

این شبکه در ۱۱ مهر ۱۳۳۷ با نام تلویزیون ملی ایران شروع به کار کرد. در آن زمان این شبکه به عنوانِ بخشی از رادیو تلویزیون ملی ایران فعالیت می‌کرد.

با سفر محمدرضا پهلوی به فرانسه و طیِ قراردادی با ژاک شیراک نخست‌وزیر وقت فرانسه، ایران سیستم رنگی سکام را از این کشور خرید و در ۵ بهمن ۱۳۵۰ شبکه یک سیما افتتاح شد. در سال ۱۳۵۴، این شبکه پخشِ برنامه‌هایش به صورت رنگی را آغاز کرد.

پس از انقلاب اسلامی ایران نام این شبکه از تلویزیون ملی به نام فعلی‌اَش تغییر کرد. از سال‌های میانی دههٔ ۱۳۸۰ شمسی از این شبکه با نام شبکه ملی نیز یاد می‌شود.

در دورانِ مدیریت علی لاریجانی بر صدا و سیما این شبکه سیستم پخش رنگی خود را از سکام به پال تغییر داد.

گسترهٔ پخش

این شبکه هم‌اکنون توسط ۲ ماهوارهٔ تایکام ۸ و بدر ۵ در ایران و بسیاری از نقاط قاره‌های جهان قابل دریافت است. همچنین این شبکه توسط صدها ایستگاه تلویزیونی در سراسر ایران قابل دریافت است. این شبکه از طریق شبکه‌های تلویزیون کابلی در افغانستان نیز قابل دریافت است.

گروه‌های برنامه‌ساز

این شبکه محتوایی سیاسی، اجتماعی و فرهنگی متنوعی دارد. بخش‌های خبری، یکی از مهم‌ترین و پربیننده‌ترین برنامه‌های این شبکه هستند. بخش‌های خبری اصلی شبکه یک در ساعت‌های ۸ صبح، ۱۴ نیمروز و ۲۱ شامگاه از استودیوی شبکه خبر سیما پخش می‌شوند.

برنامه‌های تاک‌شو و ترکیبی

برنامه‌های ایران امروز، ثریا، امشب، سیمای خانواده، صبح بخیر ایران، آفتاب شرقی، پایش، ایران‌ما، آنسوی دیوار چین، یک آیه (میان برنامه)، نوجهان و ورزش و مردم و مکث از جمله برنامه‌های اصلی شبکه یک سیما می‌باشند.

گروه فیلم و سریال

این گروه که قدیمی‌ترین گروه سریال‌ساز تلویزیون بود، به تهیه انواع مجموعه‌های طنز، اجتماعی، درام‌های خانوادگی و فیلم‌های تلویزیونی می‌پرداخت. تولید مجموعه‌های مناسبتی در تعطیلات عید نوروز، ماه رمضان و ماه محرم از دیگر وظایف این گروه بود. از سال ۱۴۰۲ در پی تغییر تشکیلات سریال سازی، گروه فیلم و سریال این شبکه، از چارت برنامه‌سازی تلویزیون حذف شد. با تغییرات رخ‌داده، شبکه یک محصولات تولید شده در سیمافیلم که متولی اصلی تولید سریال در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به‌شمار می‌رود را پخش می‌کند.

از مهم‌ترین کارگردانان تلویزیون ایران نظیر سیروس مقدم، حسن فتحی، محمدحسین لطیفی و سعید آقاخانی نیز سابقه ساخت چندین سریال برای این شبکه را دارا هستند. در دهه ۷۰ این شبکه با پخش سریال‌هایی چون روزی روزگاری و مردان آنجلس توانست مخاطبان فراوانی را پای این شبکه بنشاند، در دهه ۸۰ نیز سریال‌های پرطرفداری چون خواب و بیدار، شب دهم، مدار صفر درجه، کلانتر، در چشم باد، مختارنامه، یوسف پیامبر، سه در چهار و چاردیواری روی آنتن این شبکه رفتند و از محبوب‌ترین آثار شبکه یک در دهه ۹۰ می‌توان به پایتخت، میکائیل، سقوط یک فرشته، زیر پای مادر، پشت بام تهران نون خ، و دودکش اشاره کرد.

رویدادها

هک صدا و سیما

روز پنج‌شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۰ رسانه‌های ایران از هک شدن چند شبکه صدا و سیمای جمهوری اسلامی از جمله شبکه یک سیما خبر دادند که برای لحظاتی تصاویری از مریم رجوی و مسعود رجوی از رهبران سازمان مجاهدین خلق و تصویری از سید علی خامنه‌ای با ضربدر قرمز که روی آن شعار «مرگ بر خامنه‌ای، درود بر رجوی» دیده می‌شد، همراه با صدای مردی که شعار می‌داد «درود بر رجوی، مرگ بر خامنه‌ای» به مدت ۱۰ ثانیه پخش شد.

ادغام بخش خبری

به گفته حسن عابدینی سرپرست وقت خبرگزاری صدا و سیما (معاون سیاسی اکنون صدا و سیما)، در طرح هم‌افزایی در صدا و سیما از ۱۵ اسفند ۱۴۰۰ بخش‌های خبری ساعت ۸، ۱۴ و ۲۱ شبکه یک در شبکه خبر ادغام شدند و این بخش‌های خبری از این تاریخ در استودیوی شبکه خبر برای هردو شبکه پخش شدند. همچنین بخش خبری ساعت ۱۹ نیز از شبکه یک سیما حذف و به شبکه خبر انتقال داده شد.

مدیران کنونی شبکه

1. میثم مرادی بیناباج (مدیر شبکه)
2. پژمان محمدی (قائم مقام شبکه)
3. رضا قاسم‌نژاد (مدیر پخش)
4. محمد شهبازی (مدیر تأمین برنامه)
5. امین سردارآبادی (مدیر گروه دانش و اقتصاد)
6. محسن فراهانی (مدیر گروه اجتماعی)
7. علی عبداللهی (مدیر امور مالی و اداری)
8. جواد اسناوندی (مدیر تولید و فنی)
9. مجید نوروزی (مدیر طرح و برنامه)
10. عمران صاحب جمعیان (مدیر گروه معارف اسلامی)
11. خدیجه احمدمهرابی (مدیر اطلاعات و برنامه‌ریزی)
12. حسین جودوی منبع (مدیر گروه فرهنگ، هنر، تاریخ)
13. محمد علیزاده قمصری ۱۰ (مدیر آرشیو)

نشان‌واره‌ها

• 
  نشان‌نوشت (لوگوی) شبکه یک تا سال ۱۳۷۲
• 
  نشان‌واره (لوگوی) شبکه یک از ۱۳۷۲ تاکنون
• 
  لوگوی دوم و سه‌بعدی شبکه یک که همزمان با تغییر هویت بصری در ۱۱ اسفند سال۱۴۰۳، رونمایی شد.

نشان (لوگوی) شبکه یک سیما تکه‌ای از بخش پایینی نشان رسمی سازمان صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران است که از سال ۱۳۷۲ در پخش شبکه به عنوان علامت یا نماد تصویری شبکه معرفی شد. این نشان از دو شکل مربع، در بخش بیرونی و دایره در بخش درونی تشکیل شده است. رنگ نشان‌واره نیز آبی فیروزه‌ای است که در کاشی‌کاری و معماری ایران کاربرد فراوانی داشته است. همچنین از شنبه شب ۱۱ اسفندماه ۱۴۰۳ همزمان باشروع ماه رمضان، هویت بصری جدید که شامل خانواده رنگی جدید، آرم استیشن‌ها، میان برنامه‌ها و زیرنویس با گرافیک جدید، همچنین یک لوگوی سه‌بعدی که نشان‌دهنده عدد یک است روی آنتن رفت.

جستارهای وابسته

• صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
• فهرست شبکه‌های تلویزیونی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
• فهرست شبکه‌های تلویزیونی فارسی‌زبان
• رادیو و تلویزیون ملّی ایران

منابع

۱۱. <<حذف "خبر ۱۹" از شبکه یک و کوچ به شبکه خبر>>. خبرگزاری تسنیم. ۰۹-۰۳-۲۰۲۲ دریافت شده در ۰۹-۰۳-۲۰۲۲

• معرفی شبکه در وبگاه آن

پیوند به بیرون

• سایت رسمی شبکه ۱ سیما
• پخش آنلاین شبکه ۱ سیما

| بیل سایفر [تک چشم]