عیسی در اسلام

عیسی بن مریم
موعظه بالای کوه عیسی در هنرهای اسلامی
ناپدید شدن	بیت‌المقدس
پس از	یحیی در اسلام
پیش از	محمد
والدین	مریم
خویشاوندان	زکریا یحیی

عیسی بن مریم، در اسلام، یکی از پیامبران اولوالعزم و صاحب شریعت است که به گفته‌ی قرآن معتقدند انجیل بر او نازل شد. نام و داستان وی، به‌کرّات در قرآن و احادیث اسلامی آمده‌است. مسلمانان برای عیسی معجزاتی قائل‌اند؛ از جمله سخن‌گفتن در گهواره در دفاع از مادر و نیز زنده‌کردن مردگان و شفای بیماران و کوران مادرزاد و دمیدن حیات در گِلِ بی‌جان. با این حال، قرآن، عیسی را فقط بنده و فرستاده‌ی خدا می‌شناسد و هرگونه اعتقاد به تثلیث یا تجسد خدا در عیسی در نزد مسلمانان کفر است. نظر مسلمانان، پیرامون مرگ عیسی نیز با مسیحیان متفاوت است. طبق گفته‌ی قرآن، این عیسی نبود که مصلوب شد؛ بلکه امر بر آنان مشتبه شد. به روایتی، خدا، صورت عیسی را بر یکی از دشمنان وی افکند و وی به جای عیسی مصلوب شد. به اعتقاد شیعیان، عیسی در آخرالزمان، همراه مهدی ظهور خواهد کرد. پشت مهدی نماز خواهد خواند و مسیح دروغین به دست عیسی کشته خواهد شد.

عیسی در قرآن

عیسی علیه السلام

نام عیسی، ۲۵ بار در قرآن آمده‌است. برای مثال در آیات ۱۵۷، ۱۶۳ و ۱۷۱ سوره‌ی نساء، آیات ۷۸ و ۱۱۴ سوره‌ی مائده، آیه‌ی ۸۵ سوره‌ی انعام، ۳۴ سوره‌ی مریم، ۷ سوره‌ی احزاب، ۱۳ شوری، ۶۳ زخرف و آیات ۶ و ۱۴ سوره‌ی زخرف، این نام ذکر شده‌است. در آیه‌ی ۸۷ سوره بقره، درباره‌ی عیسی چنین آمده‌است:

ما به موسی، کتاب (تورات) دادیم و بعد از او، پیامبرانی، پشت سر یکدیگر فرستادیم و به عیسی بن مریم، دلائل روشن بخشیدیم و او را به‌وسیله‌ی روح‌القدس تأیید نمودیم، آیا هر زمان پیامبری بر خلاف هوای نفس شما آمد، در برابر او تکبر کردید (و از ایمان‌آوردن به او خودداری نمودید و به این قناعت نکردید؛ بلکه) عده‌ای را تکذیب نموده، جمعی را به قتل رساندید؟! ^{ترجمه‌ی مکارم شیرازی}

در آیه‌ی ۳۶ سوره‌ی آل عمران، هنگامی که مادر مریم، مریم را به دنیا آورد و دانست که او دختر است، چنین گفت: «چون فرزند خویش بزاد، گفت: ای پروردگار من، این که زاییده‌ام دختر است — و خدا به آنچه زاییده بود، داناتر است — و پسر چون دختر نیست. او را مریم نام نهادم. او و فرزندانش را از شیطان رجیم در پناه تو می‌آورم.»

سخن‌گفتن عیسی در گهواره: در هنگامی که مریم به فرمان خداوند، روزه‌ی سکوت گرفته بود و مردم، علت فرزنددار شدن او را از او سؤال می‌کردند، او تنها به عیسی که در گهواره بود اشاره کرد و عیسی با آنان سخن گفت و خود را پیامبر خدا معرفی کرد

خدا دانستن عیسی

بنا بر آیات قرآن، کسی که عیسی بن مریم را خدا بداند، کافر شده‌است. مسیحیان، این‌گونه، این دیدگاه را مطرح می‌کنند که منظور از خدا دانستن عیسی، روح او است؛ در حالی که جسم عیسی، یک جسم کاملاً مادی است.

کشته‌نشدن

در سوره‌ی نسا در قرآن، به صراحت آمده‌است که عیسی را نکشتند. در آیه‌های ۱۵۷ و ۱۵۸ این سوره آمده‌است: ^{ترجمه‌ی مکارم شیرازی}

و گفتارشان که ما مسیح عیسی بن مریم پیامبر خدا را کشتیم در حالی که نه او را کشتند و نه به دار آویختند لکن امر بر آن‌ها مشتبه شد و کسانی که در مورد (قتل) او اختلاف کردند از آن در شک هستند و علم به آن ندارند و تنها از گمان پیروی می‌کنند و قطعاً او را نکشتند؛ بلکه خدا او را به سوی خود برد و خداوند توانا و حکیم است.

عیسی در دیگر منابع اسلامی

حمل عیسی در روز جمعه

در برخی احادیث اسلامی، دلیل اهمیت روز جمعه و تبدیل شدن آن به مهم‌ترین عید برای مسلمانان، حامله شدن مریم به عیسی، پس از ظاهر شدن روح الامین در قالب انسان مقابل وی دانسته شده‌است، که در قرآن آیات ۱۶ تا ۲۱ سوره مریم می‌گوید:

و در این کتاب، مریم را یاد کن، آن هنگام که از خانواده‌اش جدا شد و در ناحیه شرقی قرار گرفت (۱۶) و میان خود و آنان حجابی افکند. در این هنگام، ما روح خود را بسوی او فرستادیم و او در شکل انسانی خوش‌اندام بر مریم ظاهر شد! (۱۷) او گفت: «من از شرّ تو، به خدای رحمان پناه می‌برم اگر پرهیزگاری!» (۱۸) گفت: «من فرستاده پروردگار توأم تا پسر پاکیزه‌ای به تو ببخشم!» (۱۹) گفت: «چگونه ممکن است فرزندی برای من باشد؟! در حالی که تاکنون انسانی با من تماس نداشته و زن آلوده‌ای هم نبوده‌ام!» (۲۰) گفت: «مطلب همین است! پروردگارت فرموده: این کار بر من آسان است! و او را برای مردم نشانه‌ای قرار دهیم؛ و رحمتی باشد از سوی ما! و این امری است پایان یافته» (۲۱)

تبارنامه‌ی عیسی

از دید مسلمانان، عیسی فرزند مریم بود. مریم، به نوبه‌ی خود، فرزند عمران و از تبار هارون برادر موسی و از طایفه‌ی لاوی بود. اگر بر اساس روایات اسلامی، داود را نه از طایفه‌ی یهودا بلکه از طایفه‌ی لاوی بدانیم، نظر مسلمانان و مسیحیان، یکی خواهد شد.

بنا بر حدیثی، آدم و نوح، پدران حقیقى مسیح و دیگران‌اند.

عیسی و آخرالزمان از دید احادیث اسلام

در احادیث مسلمانان آمده‌است که در آخرالزمان، مهدی موعود ظهور خواهد کرد و عیسی نیز به همراه او باز خواهد گشت و دجال به دست عیسی کشته خواهد شد و عیسی، پشت سر مهدی نماز خواهد خواند.

جستارهای وابسته

• نبی و رسول در قرآن