نام عبری

نام عبری، نامی با ریشهٔ عبری است. در معنایی محدودتر، نامی است که یهودیان فقط در بافت مذهبی از آن استفاده می‌کنند و با نام غیرمذهبی فرد برای استفادهٔ روزمره تفاوت دارد.

نامهای با ریشهٔ عبری، به ویژه آنهایی که از کتاب مقدس عبری آمده‌اند، معمولاً توسط یهودیان و مسیحیان استفاده می‌شوند. بسیاری از آنها نیز مورد استفادهٔ مسلمانان قرار می‌گیرند، بهویژه آنهایی که در قرآن ذکر شده‌اند (برای مثال، ابراهیم نامی رایج در عربی است که از «ابراهام» عبری گرفته شده). یک نام عبری معمولی می‌تواند شکلهای گوناگونی داشته باشد، زیرا با واج‌شناسی و خط‌نگاری زبانهای بسیاری سازگار شده است.

روشی رایج در میان یهودیان دیاسپورا این است که به کودک نامی عبری می‌دهند که در طول زندگی او در بافتهای مذهبی استفاده می‌شود.

همهٔ نامهای عبری بهطور دقیق ریشهٔ عبری ندارند؛ برخی نامها ممکن است از زبانهای باستانی دیگر گرفته شده باشند، از جمله از مصری، آرامی، فنیقی یا کنعانی.

نام‌هایی با ریشه عبری

نام‌های عبری مورد استفاده یهودیان (به همراه بسیاری از نام‌های عبری مورد استفاده در مسیحیت) اغلب از تنخ، که به عنوان کتاب مقدس عبری نیز شناخته می‌شود (نسخه مسیحی آن عهد عتیق نامیده می‌شود) گرفته شده‌اند.

تصور می‌شود بسیاری از این نام‌ها از عبارات و اصطلاحات عبری اقتباس شده‌اند و معنای ویژه یا شرایط منحصر به فرد تولد را به کسی که آن نام را دریافت می‌کند، می‌دهند.

نام‌های تئوفوریک، نام‌هایی هستند که شکلی از یک نام الهی را شامل می‌شوند، مثلاً با اضافه کردن پسوند ־אל‎ -el به معنای «خدا» است که نام‌هایی مانند מיכאל‎ میکائیل ("چه کسی به‌مانند خداست؟") یا גבריאל‎ جبرئیل ("مرد خدا") را تشکیل می‌دهد.

یکی دیگر از اشکال‌های رایج تئوفوری، استفاده از تتراگراماتون YHWH به عنوان پایه یک پسوند است؛ رایج‌ترین اختصارات مورد استفاده یهودیان عبارتند از ־יה‎ -yāh / -iyāh و ־יהו‎ -yāhû / -iyyāhû / -ayhû، نام‌هایی مانند ישׁעיהו‎ را می‌سازند؛ مانند Yəšaʻªyāhû (اشعیا)، צדקיהו‎ Ṣiḏqiyyāhû(صدقیا) و שׂריה‎ شرایه (سرایا).

. بیشتر کاربرد مسیحیان، پسوند کوتاه‌تری است که در ترجمه‌های کتاب مقدس به زبان‌های اروپایی ترجیح داده می‌شود: یونانی -ιας -ias و انگلیسی -iah، که نام‌هایی مانند Τωβίας Tōbias (توبیاس، توبی) به جای Tobiyyahu و Ἰερεμίας Ieremias (ارمیا، جرمی) به جای Yirmeyahu را ایجاد می‌کند.

علاوه بر ارادت به الوهیم و یهوه، نام‌ها می‌توانند به خودی خود جملات ستایش‌آمیز نیز باشند. نام טוביהו‎ «توُبِیَهُو» به معنی «خداوند نیکوست» است.

نام‌های عبری-عربی

با ظهور اسلام و تأسیس خلافت عرب، زبان عربی به زبان مشترک خاورمیانه و بخشهایی از شمال آفریقای وحشی تبدیل شد. با این حال، متون اسلامی مانند قرآن شامل نامهای بسیاری با ریشه عبری (اغلب از طریق آرامی) هستند و اقلیت‌های یهودی و مسیحی نیز زیر حکومت اسلامی عرب زندگی می‌کردند. از این رو، بسیاری از نامهای عبری با زبان عربی سازگار شده و در جهان عرب یافت می‌شدند. یهودیان و مسیحیان عموماً از نسخه‌های عربی‌شده آن نامها استفاده می‌کردند، همان‌طور که یهودیان انگلیسی‌زبان و گاهی مسلمانان از نسخه‌های انگلیسی‌شده مانند «جاشوا» به جای «یهوشوع» استفاده می‌کنند.

اگرچه بیشتر این نام‌ها در ترجمه‌های سنتی عربی کتاب مقدس رایج هستند، اما تعداد کمی از آنها متفاوت هستند؛ برای مثال، مسیحیان عرب‌زبان به جای «عیسی» از «یسوع» استفاده می‌کنند.

• ʼایوب أیّوب (از عبری איוב‎ ایوب (ایوب)
• یوسف یوسف (از عبری יוסף‎ یوسِپ (یوسف)
• Dāʼūd داۇد (از عبری דוד‎ داوود (David)
• ʼIsmāʻīl اسماعیل (از عبری ישׁמעאל‎ ییشمائیل (اسماعیل)
• اسحاق إسحاق (از عبری יצחק‎ اسحاق (یِشَق)
• یعقوب یعقوب (از عبری יעקב‎ یعقوب (یعقوب)
• ʼĀdam آدم (از عبری אדם‎ آدم
• Ḥawwāʼ حواء (از عبری חוה‎ حوا (ای حوا)
• سلیمان سُلَیْمان (از عبری שְׁלֹמֹה‎ شلومو (سلیمان)

تأثیر زبان آرامی در چندین نام، به‌ویژه در نام اسحاق (Isaac)، که شکل سریانی آن به سادگی Îsḥāq است، قابل مشاهده است، در تضاد با اشکال عبری‌تر مانند یعقوب (Yaʻqūb).

برخی از این نام‌های عربی تلفظ‌های اصلی عبری را حفظ کرده‌اند که بعدها با تغییرات منظم صدا تغییر یافته‌اند؛ مثلاً میگدال (migdal) که در عهد جدید به صورت مگدال ان (Magdal ene) و در عربی فلسطینی به صورت مجداله (Majdala) ثبت شده است، که در آن a در هجاهای بسته بدون تأکید به i تبدیل شده است. معمولاً، عبری אל‎ -ʼēl به صورت ـایل -īl و عبری יה‎ اقتباس شده است. -یَه به عنوان ـیا -یَع.