کامیون

نگاره‌ای از دو کامیون تزئین‌شدهٔ حامل بار در اتوبانی در نزدیکی کراچی، پاکستان.
راننده‌های کامیون در پاکستان و جنوب آسیا سال‌هاست که ماشین‌های باری خود را با طرح گل، هنر اسلامی، شعر نوشته و تصاویر قله‌های پوشیده از برف هیمالیا تزئین می‌کنند.

فوتون فورلند Q2

کامیون (به فرانسوی: Camion) یکی از وسایل نقلیه موتوری باری است که بخش بارگیر آن به‌صورت پیوسته به کشنده متصل است. از کامیون بیش‌تر برای ترابری کالا و مواد سنگین استفاده می‌شود و به‌عنوان خودروی آتش‌نشانی نیز از آن استفاده می‌شود. کامیون‌ها ظرفیت حمل ۷ تن بار یا بیش‌تر را دارند. نسخه‌های کوچک‌تری هم وجود دارد با نام کامیونت

کامیون MR-285 دیما

کامیون دارای انواع گوناگونی هستند و معمولاً بر اساس محور و وزن طبقه‌بندی می‌شوند.

در ایران به کامیونهای ۶ چرخ اصطلاحاً تک و به کامیونهای ۱۰ چرخ جفت گفته می‌شود.

از کامیونهای قدیمی بازار ایران می‌توان به بنز واگن هود ۱۹۲۴ و ۲۶۲۴ موسوم به کامیون نارنجی اشاره کرد.

انواع و اندازه‌ها

فوق‌سبک (Ultra-light)

کامیون‌های فوق‌سبک معمولاً بر پایه خودروهای گلف (Golf cart) ساخته می‌شوند و با موتور درون‌سوز یا سامانه محرکه برقی عرضه می‌گردند. این خودروها عمدتاً برای استفاده خارج از جاده، مانند باغ‌ها، زمین‌های گلف، پارک‌ها و مجموعه‌های بزرگ طراحی شده‌اند. هرچند به‌طور معمول برای تردد در بزرگراه‌ها مناسب نیستند، برخی نمونه‌ها می‌توانند به‌عنوان «خودروی کم‌سرعت» مجوز تردد در معابر شهری را دریافت کنند و اغلب در قالب خودروهای برقی محله‌ای (Neighborhood Electric Vehicle) عرضه می‌شوند. برخی سازندگان نیز شاسی‌های اختصاصی برای این دسته از خودروها تولید می‌کنند.

بسیار سبک (Very light)

کامیون‌های بسیار سبک در اروپا و آسیا کاربرد گسترده‌ای دارند. بسیاری از این خودروها نسخه‌های تغییریافته خودروهای سواری سبک هستند که از بدنه یکپارچه (مونوکوک) بهره می‌برند. برخی دیگر، مانند محصولات شرکت ایتالیایی پیاجو، دارای شاسی مستقل بوده و بر پایه طراحی‌های ژاپنی توسعه یافته‌اند. این خودروها به‌ویژه برای تردد در بافت‌های تاریخی و خیابان‌های باریک شهرهای اروپایی مناسب هستند.

صرف‌نظر از نام، این کامیون‌های کوچک کاربردهای بسیار متنوعی دارند. در ژاپن، این خودروها مشمول مقررات خودروهای کی (Kei car) هستند که برای خودروهای کوچک و کم‌مصرف، مزایای مالیاتی در نظر گرفته است. در حال حاضر حجم موتور این خودروها حداکثر ۶۶۰ سانتی‌متر مکعب است.

در ژاپن، این خودروها به‌عنوان وسایل نقلیه خدماتی در جاده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. در ایالات متحده نیز کامیون‌های کوچک ژاپنی با خودروهای چهارچرخ سبک (ATV) رقابت می‌کنند. بر اساس مقررات واردات آمریکا، این خودروها باید به محدودکننده سرعت ۴۰ کیلومتر بر ساعت (۲۵ مایل بر ساعت) مجهز باشند، زیرا در رده خودروهای کم‌سرعت طبقه‌بندی می‌شوند. این کامیون‌ها در پروژه‌های ساختمانی، پردیس‌های دانشگاهی و صنعتی، مزارع، دامداری‌ها، شهربازی‌ها و حتی به‌عنوان جایگزین خودروهای گلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از مهم‌ترین تولیدکنندگان این گروه می‌توان به دایهاتسو هایجت (Daihatsu Hijet)، هوندا اکتی (Honda Acty)، تاتا ایس (Tata Ace)، مزدا اسکرام (Mazda Scrum)، میتسوبیشی مینی‌کب (Mitsubishi Minicab)، سوبارو سامبار (Subaru Sambar) و سوزوکی کری (Suzuki Carry) اشاره کرد.

سبک (Light)

کامیون‌های سبک از نظر ابعاد تقریباً هم‌اندازه خودروهای سواری هستند. در ایالات متحده، وزن ناخالص آن‌ها حداکثر ۶٫۳ تن (۱۳٬۹۰۰ پوند) است و هم توسط اشخاص و هم کسب‌وکارها مورد استفاده قرار می‌گیرند. در اتحادیه اروپا، وزن مجاز این خودروها نباید از ۳٫۵ تن فراتر رود و رانندگی با آن‌ها با گواهینامه معمول خودروهای سواری امکان‌پذیر است.

وانت‌ها (Pickup truck)، که در استرالیا و نیوزیلند با نام یوت (Ute) شناخته می‌شوند، در آمریکای شمالی و بخش‌هایی از آمریکای لاتین، آسیا و آفریقا بسیار رایج هستند، اما در اروپا خودروهای تجاری این رده بیشتر به‌صورت ون تولید می‌شوند.

متوسط (Medium)

کامیون‌های متوسط از کامیون‌های سبک بزرگ‌تر و از کامیون‌های سنگین کوچک‌تر هستند. در ایالات متحده، وزن ناخالص آن‌ها بین ۵٫۹ تا ۱۵ تن (۱۳٬۰۰۰ تا ۳۳٬۰۰۰ پوند) است. در بریتانیا و اتحادیه اروپا نیز این خودروها معمولاً بین ۳٫۵ تا ۷٫۵ تن وزن دارند.

این دسته معمولاً برای توزیع کالا درون‌شهری و خدمات عمومی به‌کار می‌روند و شامل خودروهایی مانند کامیون‌های کمپرسی، کامیون‌های حمل زباله و خودروهای آتش‌نشانی می‌شوند.

سنگین (Heavy)

کامیون‌های سنگین بزرگ‌ترین کامیون‌های مجاز برای تردد در جاده‌ها هستند و در ایالات متحده در رده کلاس ۸ قرار می‌گیرند. این گروه شامل کامیون‌های کمپرسی سنگین، کامیون‌های پمپ بتن، کامیون‌های حمل زباله و همچنین کشنده‌های جاده‌ای ۴×۲ و ۶×۴ برای حمل‌ونقل بین‌شهری است.

آسیب واردشده به روسازی جاده‌ها با افزایش وزن وارد بر هر محور به‌صورت چشمگیری افزایش می‌یابد. تعداد محورهای فرمان‌پذیر و نوع سیستم تعلیق نیز در میزان فرسایش جاده مؤثر است. در بسیاری از کشورهایی که از شبکه جاده‌ای استاندارد برخوردارند، کامیون‌های شش‌محوره می‌توانند تا ۴۴ تن یا بیشتر وزن ناخالص داشته باشند.

خارج از جاده (Off-road)

کامیون‌های خارج از جاده شامل دو گروه هستند: کامیون‌های متعارف که برای استفاده در مسیرهای دشوار به تجهیزات ویژه‌ای مانند محور محرک جلو و تایرهای مخصوص مجهز شده‌اند و در فعالیت‌هایی مانند جنگل‌داری و پروژه‌های ساختمانی به‌کار می‌روند؛ و خودروهای ویژه‌ای که صرفاً برای کار در محیط‌های خارج از جاده طراحی شده‌اند و مشمول محدودیت‌های قانونی وزن جاده‌ای نیستند، مانند کامیون معدنی لیبهر T 282B.

حداکثر ابعاد مجاز در کشورهای مختلف

مقررات مربوط به حداکثر وزن و ابعاد کامیون‌ها در کشورهای مختلف متفاوت است.

در استرالیا، قوانین پیچیده‌ای برای وزن، طول، فاصله بین محورها، نوع محور، طول میله اتصال، فاصله کف خودرو از زمین، عرض و ارتفاع وسایل نقلیه وجود دارد. با وجود این، استرالیا یکی از بالاترین حدود مجاز وزن و ابعاد کامیون را در جهان دارد؛ به‌گونه‌ای که یک کامیون B-double می‌تواند تا ۶۲٫۵ تن وزن و ۲۵ متر طول داشته باشد، در حالی که قطارهای جاده‌ای (Road train) مورد استفاده در مناطق دورافتاده این کشور گاهی به ۱۷۲ تن وزن و ۵۳٫۵ متر طول می‌رسند.

اتحادیه اروپا نیز مقررات جامعی دربارهٔ تعداد و فاصله محورها، نوع سامانه فرمان، تایرهای تکی یا دوقلو، سیستم تعلیق، طول کامیون و تریلر، فاصله محور تا محل اتصال، فاصله شاه‌پین تا انتهای تریلر و شعاع گردش خودرو دارد. افزون بر این، برای حمل کانتینرها مقررات ویژه‌ای وجود دارد و هر کشور عضو نیز می‌تواند قوانین محلی خود را برای تردد در شبکه راه‌های داخلی وضع کند.

در ایالات متحده، «قانون فدرال پل» (Federal Bridge Law) رابطه میان وزن ناخالص خودرو، تعداد محورها، بار وارد بر هر محور و فاصله میان محورها را برای کامیون‌های در حال تردد در شبکه بزرگراه‌های بین‌ایالتی تعیین می‌کند. همچنین هر ایالت مجاز است حداکثر وزن مجاز خودرو، ترکیب وسایل نقلیه و بار هر محور را در جاده‌های ایالتی و محلی خود تعیین کند.

جستارهای وابسته

• تریلی

منابع

2. بررسی انواع کامیون در مدل‌های مختلف

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Truck». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۹.
• اصطلاحات آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی، کتاب اول، برداشت شده در ۲۲ خرداد ۱۳۸۹.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کامیون موجود است.