Valparaíso é unha cidade, porto e comuna de Chile, capital da provincia e rexión de Valparaíso. Sitúase uns 117km da capital do país, Santiago de Chile. É o centro histórico, administrativo, universitario e principal núcleo urbano da Área Metropolitana de Valparaíso, que forma xunto ás comunas de Viña del Mar, Quilpué, Villa Alemana e Concón. Segundo o censo 2012 conta cunha poboación estimada de 300.000 persoas, que ascende a 1.040.000 habitantes se incluímos a súa conurbación, sendo a terceira cidade e área metropolitana máis poboada de Chile, por detrás da de Santiago e Concepción.
Valparaíso é sede do Congreso Nacional, da Comandancia da Armada de Chile e doutras institucións do Estado de carácter nacional como o Consello Nacional da Cultura e as Artes, a Subsecretaría de Pesca, os servizos de Aduanas e de Pesca e Acuicultura. É o principal porto de Chile e un dos máis importantes do Pacífico Sur.[1] Ademais a cidade é sede dalgunhas das universidades máis prestixiosas do país como a Pontificia Universidade Católica de Valparaíso, Universidade de Praia Ancha, Universidade de Valparaíso e Universidade Técnica Federico Santa María.
Geograficamente, a cidade preséntase en forma dun grande anfiteatro natural, na baía homónima e rodeada de cerros, nos cales vive a maior parte da poboación.[2] Entre o pé dos cerros e o mar fórmase o Plan, centro administrativo, comercial e financeiro da cidade; mentres o bordemar é ocupado polo porto.
Debido á súa riqueza arquitectónica desenvolvida principalmente a fins do século XIX,[3] en 2003 o seu centro histórico foi declarado Patrimonio da Humanidade pola Unesco, converténdose no terceiro sitio chileno protexido polo organismo internacional, tralo Parque Nacional Rapa Nui e 16 igrexas de Chiloé.[3]
O poeta chileno Pablo Neruda tiña unha casa na cidade.
Alcumada "A Xoia do Pacífico", Valparaíso declarouse Patrimonio da Humanidade polo seu deseño urbano improvisado e a súa arquitectura única. En 1996, o Fondo Mundial de Monumentos declarou o infrecuente sistema de ascensores funiculares (vagóns con forte inclinación) de Valparaíso como un dos 100 tesouros históricos máis ameazados do mundo. En 1998, activistas de base convenceron o goberno chileno e as autoridades locais de solicitar o status de Patrimonio Mundial da UNESCO para Valparaíso. Valparaíso declarouse Patrimonio da Humanidade en 2003. Construída sobre ducias de ladeiras empinadas con vistas ao océano Pacífico, Valparaíso ten un labirinto de rúas e calexas empedradas, que encarnan un rico legado arquitectónico e cultural. Valparaíso está protexida como Patrimonio da Humanidade da UNESCO.
Desde a súa condición de Patrimonio da Humanidade, Valparaíso realizou varios cambios no seu tecido urbano no proceso de mantemento do seu patrimonio cultural.
.svg?lang=gl)
Funicular da Concepción, construído en 1883
Unha rúa en Valparaíso
Moitas casas en Valparaíso están pintadas de cores vivas
.jpg)
